Werken met vrijwilligers

Vanaf het eerste begin van de zelfoogsttuin in 2023 heb ik me ervoor ingezet dat zoveel mogelijk mensen betrokken konden raken bij ons initiatief. Niet alleen als oogstgenoot, maar ook als vrijwilliger kunnen mensen actief worden.

Waar andere organisaties lijken te worstelen met het werven van vrijwilligers, gaat het bij ons eigenlijk (bijna) vanzelf. Op dit moment starten we weer met het vrijwilligerswerk. En ik kan rekenen op een club van ongeveer 30 mensen groot. Die komen regelmatig, vaak op wekelijkse basis, helpen met allerhande klussen in en om de tuin. Weer of geen weer, we staan er altijd weer met een behoorlijk clubje.
Af en toe vraag ik me af hoe het komt dat wij in tegenstelling tot andere organisaties zo makkelijk vrijwilligers aan ons weten te binden. Ik denk dat daarin de volgende factoren meespelen:

1. Het werk geeft voldoening. We bieden allerlei werkzaamheden aan in en om de tuin. We maken bedden klaar, zaaien en planten gewassen, wieden onkruid, doen onderhoudswerk aan gereedschap en bouwen zo nu en dan iets nieuws. Wat het werk meestal gemeen heeft, is dat het klussen zijn die een kop en een staart hebben. Met zichtbaar resultaat. Dat maakt dat we meestal voldaan kunnen terugkijken op een paar uurtjes werk.

2. Het werk trekt gelijkgestemden. Ik weet niet of je kunt spreken van één type mens dat bij ons vrijwilligerswerk komt doen, want daarvoor verschillen de individuen toch ook weer te veel. We hebben vrijwilligers in allerlei leeftijdscategorieën. Vrouwen en mannen. Praters en zwijgers. Vegetariërs en vleeseters. Reislustige en honkvaste mensen. Kortom: van alles dus.

Maar tegelijkertijd zijn het ook allemaal mensen met een hart voor groen, gezondheid en gezelligheid. En bovenal mensen die iets willen dóen. Met een aanpakmentaliteit. Maar dan weer zonder daarin door te slaan. Een beetje 'kalm aan en rap een beetje'. Daardoor heerst er een grote rust én daadkracht in de groep. En het is fijn om daar deel van uit te kunnen maken.

3. We geven de vrijwilligers regie over hun eigen tijd. Veel vrijwilligersorganisaties hanteren zinnetjes als 'Vrijwilligerswerk is vrijwillig, maar niet vrijblijvend.' Daarmee bedoelen ze vaak dat je ingedeeld wordt in een rooster. En dat je er dan ook móet zijn. Dat is bij ons niet zo. We hebben wel vaste dagen en tijden waarop je mee kunt komen helpen. Maar je hulp blijft vrijwillig en vrijblijvend. Als vrijwilliger heb je de regie over je eigen tijd. Dus als je zin hebt om een half uurtje te komen werken is dat net zo goed als iemand die de hele dag komt. Want daar ga je namelijk zelf over. Het is vrijwilligerswerk, en het moet wel leuk blijven.

4. Het moet wel leuk blijven, inderdaad. En daarom vraag ik iedereen om aan te geven wat hij of zij leuk vindt om te doen. Want wat voor de één een rotklus is, is dat voor een ander juist niet. We zijn allemaal verschillend. En door goed te luisteren naar wat iedereen leuk en stom vindt, kun je het werk vaak ook goed indelen. Het resultaat is daardoor vaak ook beter. Want als je een stom klusje moet doen, dan ben je toch geneigd om daar minder liefde in te steken. Maar als je een klus mag doen die bij jou tot de verbeelding spreekt, dan doe je vaak ook beter je best. Op deze manier maken we slim gebruik van de intrinsieke motivatie van de mensen die meehelpen. En dat is een grote win-win. 

5. Het werk is afwisselend en bevat ook genoeg routine. Er ligt iedere week nou eenmaal een behoorlijke berg verschillende klussen die gedaan kunnen worden. Daar zit grof en fijn werk tussen. Zwaar en licht. Staand en en laag-bij-de-grond werk. Werk dat je op de automatische piloot kan doen en werk waarbij je echt wel focus nodig hebt. En als je een favoriet klusje hebt, bouw je daar automatisch routine in op door het vaker te doen. De mogelijkheid om routine op te bouwen is net zo fijn als de mogelijkheid om allerlei afwisselende dingen te doen. 

Dit zijn volgens mij de belangrijkste redenen waarom mensen graag in de tuin komen helpen. Misschien zijn er nog wel meer redenen waarom vrijwilligers blijven plakken. Als je een aanvulling hebt, vind ik het leuk als je dat laat weten. Daar ben ik wel benieuwd naar.

--

Ook vrijwilliger worden? Dat kan. Ga naar www.degroentemeester.nl en meld je aan via de knop 'opgeven als vrijwilliger'. 

We werken op dinsdag en donderdag tussen 9.00 en 17.00 uur, en op zaterdag tussen 9.30 en 14.30 uur.

Het belang van standaarden

Iedereen die regelmatig op een tuinderij komt, of je nou eigenaar, medewerker, vrijwilliger of oogstgenoot bent, zal herkennen dat er in het zomerseizoen heel veel werk verzet moet worden. En vaak 'moet' er ook van alles tegelijk. Om er dan voor te zorgen dat je hoofd niet over loopt, is het handig om structuur aan te brengen in de manier waarop de dingen op de tuin georganiseerd zijn.

Inmiddels zullen jullie wel weten dat ik vrij gestructureerd te werk ga. Ik vind dat prettig. Niet om me rigide vast te houden aan allerlei verzonnen regeltjes. Maar om ervoor te zorgen dat er een kader is waarbinnen je flexibel kunt opereren.

Een ontwerpelement daarbij is het gebruik van standaarden. Standaarden maken de werkzaamheden bij goed gebruik een heel stuk overzichtelijker. En daarom heb ik bij het opzetten van de tuin nagedacht over het gebruik van standaarden.

Zo hebben alle teeltbedden in de tuin dezelfde afmetingen. Alle groentenbedden zijn 10 meter lang en 90 centimeter breed. Alle kruiden- en bloemenbedden zijn 5 meter lang en ook 90 cm breed. Daardoor zijn al mijn doeken, netten en plantlijnen afgestemd op deze maten. Ieder doek past op ieder bed en dat zorgt ervoor dat we geen waardevolle tijd hoeven te verdoen aan het passen en meten van het geschikte materiaal.

Ook voor de werkwijzen hanteren we standaarden. De volgorde van het planten van een bed is bijvoorbeeld altijd hetzelfde: eerst frezen, dan bedden uitmeten, dan paden lopen, dan compost verdelen, dan plantlijnen trekken, dan plantgoed op de juiste afstand neerzetten en dan planten. Voordat we het plantgoed planten, gaat iedere kist een kwartiertje in een badje zodat de kluitjes goed nat zijn als ze de grond in gaan. Na het planten trekken we een tunnel of een doek over het bed. En zo gaat iedere plantactie, of het nou broccoli, sla of knolselderij is, in zijn werk.

Zo'n standaardwerkwijze wordt ook wel een SOP genoemd. Dat staat voor Standard Operating Procedure. In de meeste gevallen gaat het bij ons op de tuin om een simpel stappenplan. Maar een SOP kan ook hiërarchisch in elkaar zitten of als stroomdiagram opgesteld worden. Een ander format waarin een SOP opgemaakt kan worden is een checklist
. Het gaat erom dat voor iedereen duidelijk is (vrijwilligers, oogstgenoten of medewerkers) hoe ze een taak moeten uitvoeren. Als je meer wilt weten over SOP's, zou ik hier even kijken. 

Je kunt standaarden zo ver doorvoeren als dat je zelf wilt. Wat voor mij belangrijk blijft, is dat de gehanteerde standaarden zorgen voor genoeg structuur zodat werkzaamheden veilig, gezellig en enigszins efficiënt uitgevoerd kunnen worden. Maar de structuur moet niet te beklemmend worden. Als iemand die vrijwillig komt helpen, zich lekkerder voelt bij een net een iets andere aanpak die leidt tot hetzelfde resultaat, dan moet dat mogelijk zijn. Standaarden zijn geen heilige regels. Maar ze geven wel overzicht, rust en voorspelbaarheid bij goed gebruik. En daar is iedereen bij gebaat.

--

Meer weten over Zelfoogsttuin De Groentemeester?

Kijk op www.degroentemeester.nl

Organiseren van eigen leren

Even een blogje over het organiseren van mijn eigen leren.

Ik ben vanaf mijn vroegste jeugd al gezegend met een groot leervermogen. Mijn interesses zijn breed en nieuwe dingen doen en uitzoeken blijf ik het leukste vinden. In 2020 kwam ik erachter dat ik mezelf tot de multipotentialisten mag rekenen. Ik creëer en verbind graag.

Maar met alleen een potentieel leervermogen ben je er niet. Dat vermogen moet wel aangewend kunnen worden. En dat moet je dus organiseren. Deze blogpost gaat erover hoe ik dat organiseer.

Schrijfsels 

Ten eerste is dit blog een manier om het leren vorm te geven. Ik ben zelfs een keer gestopt met bloggen én weer begonnen omdat ik het blog als motor van het leren miste. 

Maar ook het wekelijks schrijven van een nieuwsbrief schaar ik onder het organiseren van mijn eigen leren. Want door dingen op te schrijven en uit te leggen kom je erachter hoe ver je zelf (wel of niet) boven de stof staat. En dat helpt dus heel erg om de dingen beter te leren snappen en verbanden te zien.

Peers

Ten tweede is het handig om mensen om je heen te verzamelen die dezelfde dingen interessant vinden. Want dan kun je vragen stellen (en beantwoorden) en samen dingen uitzoeken die te ingewikkeld zijn om alleen te doen. Ik heb inmiddels via mijn opleiding aan de Warmonderhof een heel netwerk van mensen om me heen gebouwd die zich bezig houden met groenteteelt en kleinschalige landbouw. 

Zo bestaat er een appgroep die Willems Wever heet: wereldberoemd in het wereldje van kleinschalige en bio-landbouw. In die groep zitten ruim 600 leden en iedere teeltgerelateerde vraag kun je daar stellen. Of het nou om het gebruik van een zaaimachine gaat, de kiemtemperatuur van tomaten of de beste leverancier van zaaitrays, je krijgt altijd wel een geschikt antwoord. Daarmee vertoont deze simpele appgroep veel kenmerken van een leernetwerk.

Verenigingen

Het lidmaatschap van verenigingen zorgt er ook voor dat ik bij blijf. Zo ben ik lid van het CSA-netwerk, van vereniging Voedsel uit het Bos en van Toekomstboeren. Die clubs vragen lidmaatschapsgeld en organiseren bijeenkomsten en conferenties of symposia waar je aan mee kunt doen. En uiteraard versturen ze nieuwsbrieven en proberen hun leden zoveel mogelijk met elkaar in contact te brengen. Zo komen er soms onderwerpen op je pad waar je zelf nog niet aan gedacht had. Of ze schetsen ontwikkelingen die je vervolgens ook kunt gaan volgen.

Projecten

Meedoen met relevante projecten is ook een manier om iets op te steken. Via stichting Zaadgoed worden bijvoorbeeld jaarlijks rassenproeven georganiseerd. Ik heb me vorig jaar met de tuin opgegeven om daaraan deel te nemen. In 2025 deed ik mee met aubergines, paprika's, snijbonen en bieten. Komend seizoen heb ik me opgegeven voor deelname met wortel en pompoen. Je krijgt dan van die groentesoorten een aantal verschillende variëteiten. En met die verschillende variëteiten doe je dan ervaring op als teler. De opgedane ervaringen worden binnen het project met elkaar gedeeld. 

Doel van het project is dat tuinders (en oogstgenoten) zich veel bewuster worden van het belang van het gebruik van patentvrije, zaadvaste rassen. Voor mij is het vooral ook een manier om aan mijn eigen professionele ontwikkeling te blijven werken. Want het project dwingt je om goed naar gewassen te kijken en ook na te denken over selectie bijvoorbeeld. Binnen het project leerde ik nieuwe tuinders en andere belanghebbenden kennen die ik op andere plekken ongetwijfeld ook weer tegen ga komen.

Samenwerkingsverbanden

In onze provincie ben ik niet de enige die een kleinschalige tuinderij gestart is. Er zijn zo nog een tiental initiatieven. Via mijn oude stage ben ik vrij snel bij deze groep terecht gekomen. En sinds Jongerius gestopt is, is de samenwerking tussen deze tuinderijen nog steviger geworden. We gingen al een tijdje steeds bij elkaar op bezoek. We bekeken elkaars tuinderijen en bespraken bijvoorbeeld ook met elkaar de financiële uitdagingen rondom het runnen van een tuinderij. En dit jaar werken we voor het eerst samen binnen een inkoopcollectief. Op die manier bundelen we krachten om bij een Belgische plantenkwekerij plantgoed te kunnen afnemen. Zo'n samenwerkingsverband is van onschatbare waarde in onze professionele ontwikkeling. Fijn om een niet-anonieme groep te hebben bij wie je terecht kunt met vragen en zorgen.

Nieuws en boeken

Via bovenstaande kanalen worden relevant nieuws en interessante publicaties ruim gedeeld. Zorgen dat je dat op gezette tijden tot je neemt helpt natuurlijk ook enorm. Mijn boekenkast is inmiddels ruim gevuld met boeken rondom (biologische) groenteteelt, herstellende landbouw, permacultuur en voedselbossen.

Gelukkig raak ik nooit uitgeleerd. Er is zoveel te weten in de wereld. En ik heb inmiddels (aan mezelf) bewezen dat ik me vrij snel in een nieuw vakgebied kan inwerken. Nieuwe vaardigheden maken je als persoon rijker. En dat bedoel ik niet in financiële zin. Dat is uiteindelijk bijzaak.

Over sneeuw, samenwerking, vleermuizen en opvoeding

Na die mooie maand maart, met al het zonnige en ook al warme weer, viel afgelopen vrijdag ineens weer sneeuw. Reden om een fotootje te maken van mijn achtertuin. Het was bij ons maar een dun laagje. Zeker geen materiaal om sneeuwpoppen te bouwen. 

Dit tuinontwerp heb ik overigens zelf gemaakt. Ik heb een aantal zaailingen van bomen laten staan. Een berk, een lijsterbes, een boswilg en een veldesdoorn mogen voorlopig blijven. Verder komen er ook genoeg esdoorns (groen en roodbladig), essen en hibiscussen op. Maar ik kan niet alles houden.

Ik wil hiermee alleen maar zeggen, dat als je bomen in je tuin wilt, je niet naar de winkel hoeft te rennen. Ze komen vanzelf aanwaaien als je ze de kans geeft. Zo werkt natuur.

Hieronder weer een overzichtje van leestips. Doe er je voordeel mee.

--

Een grimmig decor

Enigszins herkenbaar wel. Het onbegrip van de auteur voor het feit dat we de klimaatcrisis niet echt onder de aandacht krijgen. Waar gaat dat toe leiden?

Nature on Tour: zes nooit eerder vertoonde natuurfilms

6 groene films die je in de bioscoop kunt bekijken. Een goed idee voor als je graag naar de bioscoop gaat en eens niet voor een Hollywoodfilm wil kiezen.

Groene vrijwilligers staan nog sterker door samenwerking

Krachten bundelen is vaak een goed idee. Met de website www.samenvooronzeleefomgeving.nl komt er een plek waar groene vrijwilligers terecht kunnen voor vragen en ideeën. Belangrijk omdat de omgevingswet eraan komt. En daar wordt dus momenteel op deze website vrij veel aandacht aan besteed.

Provincie Gelderland wil de natuur laten bloeien in de sport

Onder het motto ‘iedereen doet wat’. Ook bij sportclubs liggen kansen voor het vergroten van de biodiversiteit en verduurzaming. Hier worden best aardige voorbeelden genoemd.

Wat doen vleermuizen eigenlijk voor ons?

Dat had ik nog niet scherp op mijn netvlies staan. Dat vleermuizen belangrijk kunnen zijn in de biologische bestrijding van plaaginsecten. En dat terwijl we in Voedselbos Vlaardingen bewust vleermuiskasten hebben opgehangen om de biodiversiteit te helpen vergroten. Persoonlijk blind vlekje was dat...

Why Kids Are Suffering

Autonomie, competentie en relaties. Daar gaat dit artikel over. En dan vooral over het feit dat deze waarden in onze Westerse maatschappij voor kinderen onder druk staan. Belangrijk om daar over na te denken als je kinderen opvoedt.

Bord uit, boek aan!

Lezen is zo belangrijk! Dit zouden meer leerkrachten (en ouders!) moeten doen. Wij hebben onze kinderen heel veel voorgelezen. Mijn kinderen verslinden nog steeds boeken. En een abonnement bij de bieb is gratis voor hen, he…

 --

En de kijktip.

Fertility crisis: Is modern life making men infertile?

Nog een signaal dat we beter voor onze planeet moeten zorgen. Het illustreert voor mij dat alles met elkaar verbonden is. Wat we de wereld aan doen, doen we onszelf aan.

Stoppen met pesticiden, minder plastic verpakkingen en zorgen voor een gezondere leefstijl dus.

Een afwisselende week

Dus jij werkt 'maar' twee dagen. Wat doe je dan de rest van de week?
Dat is een vraag die ik vrij regelmatig gesteld krijg als ik vertel 'wat ik ben'. Nou, om een beetje een beeld te geven, hierbij een overzichtje van de afgelopen week.
(Als je alleen geïnteresseerd bent in onderwijs en ict, lees dan alleen maandag, woensdag en donderdag. ;-) )

Interessant gesprek over W&T

Ik begin maar eens op maandagmiddag. SCOH heeft een kenniscentrum. Binnenkort wordt dat waarschijnlijk omgedoopt tot Academie. Whatever. Het gaat erom dat we intern cursussen, opleidingen en workshops aanbieden. Iemand die ergens 'goed' in is, mag een sessie geven. Of er wordt een externe ingehuurd. Anderen kunnen daarop inschrijven. Ik ben zo iemand die af en toe sessies verzorgt.
Deze keer in samenwerking met Suzanne Algra van Maakotheek. Onze praktijkschool, 6 scholen voor basisonderwijs en Maakotheek werken samen in een project waarin de Maakboxen door de 6 basisscholen gebruikt worden. Het idee van het project is dat de distributie en het ompakken van de boxen niet door Maakotheek zelf gedaan wordt, maar door leerlingen van onze praktijkschool. Voor hen dient dat dan als arbeidssimulatie en beroepsoriëntatie. Een mooi project dat we af en toe gedurende de looptijd ervan evalueren. Afgelopen maandag kwamen we met afgevaardigden van alle deelnemende scholen bij elkaar om ervaringen uit te wisselen over dit project en de vormgeving van het onderwijs in Wetenschap en Technologie. Het was wat mij betreft een interessante sessie. Juist ook omdat er een goed gesprek gevoerd werd over de verschillende aanpakken van de scholen. Sommigen werken met een vakleerkracht die de lessen verzorgt, bij anderen zijn het de groepsleerkrachten. In ieder geval zijn de Maakboxen een goede hulp in het concreet maken van deze lessen.

kas en windkering in de maak

Mijn dinsdagochtend zag er heel anders uit. Zoals (bijna) iedere week toog ik naar het Wilgenrijk in Maassluis. Daar werk ik mee in de Maatwerk Moestuin. De kas die we vorig jaar neergezet hebben, heeft te lijden gehad onder de sterke storm. Er zijn verschillende glazen panelen uitgewaaid. Om de kas wat meer in de luwte te krijgen, ben ik afgelopen dinsdag bezig geweest met het bouwen een kleine windkering. Een gestapeld muurtje met daarvoor bergen compost (in de maak) en daarachter een aantal kleine wilgjes. Het is nu de bedoeling dat ze snel gaan groeien in de hoop dat het glas niet meer zo snel uit de kas waait.
's Middags vertrok ik met mijn dochter in de metro naar Rotterdam. Zij doet daar al een aantal jaar circuslessen bij Circus Rotjeknor. Dit jaar doet ze twee lessen per week. Eén op zaterdagochtend, en één op dinsdagavond. Die van dinsdagavond is van een optreedgroep. Daar werken ze ook echt toe naar het maken van acts. Ik ben erg trots op haar. Ze kan vrij goed eenwieleren en is nu met acrobatiek bezig. Terwijl zij oefent, eet ik mijn meegebrachte salade en bereid ik altijd mijn werk voor woensdag voor.

voorbeeld van een dock dat we besproken hebben

En toen werd het zomaar woensdag. Woensdag en donderdag zijn mijn werkdagen voor SCOH. Ik maak dan een ritje op mijn elektrische fiets van Maassluis naar Den Haag. Deze woensdag waren de twee belangrijkste zaken een overleg met onze huidige netwerkbeheerder ITS-itservices en het geven van een workshop over OneDrive en Sharepoint. Het overleg met ITS ging over de aanschaf van nieuwe apparaten. Verouderde desktop-apparaten willen we gaan vervangen voor flexibelere plekken met waar een mobiel apparaat in een dock kan worden gestoken. Eerder hadden voor een bepaalde groep collega's al Surfaces uit Microsofts lijn aangeschaft, maar voortschrijdend inzicht leert ons dat die best duur zijn en dat we waarschijnlijk beter met USB-c aansluitingen kunnen gaan werken. We hebben met ITS naar dit vraagstuk gekregen.
De workshop over OneDrive en Sharepoint is ook een sessie die ik vanuit het kenniscentrum geef. Aan een klein klasje collega's van verschillende scholen leg ik dan elementaire zaken uit over het handig werken met OneDrive en Sharepoint. En tijdens die sessies is er ook altijd ruimte voor vragen van de deelnemers. Deze keer kwam ik om de één of andere reden niet goed in mijn verhaal. Dat was jammer.
's Middags natuurlijk weer naar huis gefietst. Daar stond het eten klaar en 's avonds na het eten vertrok ik naar de Polderij. Dat is een vergaderlocatie op 5 minuten fietsafstand van mijn huis. Ik verzorg daar de interieurbeplanting. Dat doe ik met veel plezier. Normaliter eigenlijk op maandagavond, maar dat kwam er deze maandag niet van door die sessie met Maakotheek.

Donderdagochtend deed mijn fiets weer dienst. Hij moet trouwens volgende week nodig voor een beurt naar de fietsenmaker. De kettingkast rammelt nogal.
's Ochtends was het op het stafbureau nogal rustig, omdat verschillende stafmedewerkers werden verwacht op het DO (directie-overleg). Ik heb deze tijd besteed om de stukken van de komende aanbesteding ICT door te nemen. Daar moest nog een laatste feedbackronde van de betrokkenen overheen. Begin maart wordt deze aanbesteding gepubliceerd op Tendernet. SCOH maakt nu gebruik van 5 verschillende netwerkbeheerders voor de 37 scholen. De bedoeling van deze aanbesteding is om te komen voor één beheerder voor alle locaties. Volgend schooljaar zal daardoor in het teken staan van migraties op de scholen naar de nieuwe beheerder. Tegelijk zullen ook inkoop van hardware en de verzorging van de wifi op de locaties bij deze beheerder ondergebracht worden. Nou goed, die stukken moesten dus nog een keer bekeken worden. En daar had ik donderdagochtend dus even goed de tijd voor.
Verder was het rustige werkdag en heb ik een groot aantal kleine vragen die nog in mijn mailbox zaten kunnen beantwoorden.

archief foto voedselbos vlaardingen

Vrijdag is normaal gesproken een vrijwilligerswerkdag in Voedselbos Vlaardingen voor mij. Maar ik
wilde voor de voorjaarsvakantie een aantal SCOH-dingetjes afronden. En daarbij ben ik morgen (zondag dus) ook al in het voedselbos omdat ik dan 's middags de maandelijkse rondleiding geef. Dus ik heb ik de app-groep van de vrijwilligers 's ochtends meteen maar laten weten dat ik er niet zou zijn.
's Middags werd mijn vrouw ineens gebeld door mijn dochter. Die had geprobeerd over een hekje te klimmen, maar haar voet was blijven hangen. Daardoor was ze met haar hoofd naar beneden op de stoep geland. Ik ben haar gaan halen. En toen ze thuis moest overgeven, hebben we de huisartsenpost maar even gebeld. Ze bleek een hersenschudding te hebben. Dat was even schrikken. We hebben meteen alle komende afspraken afgezegd. Voor ons dus een rustige voorjaarsvakantie. Haar herstel gaat nu voor. Soms roept het leven je tot de orde.

Vanmiddag was ik weer te vinden bij de Polderij. Op zaterdagmiddagen ben ik daar vrijwilliger in de tuin. Normaal zijn dat onderhoudswerkzaamheden zoals hagen scheren, onkruid verwijderen en de moestuin bijhouden, maar vandaag was bijzonder. Er was namelijk een snoeicursus gepland. Daarmee wilden we het tuinseizoen openen, aandacht vragen voor het initiatief Plukpolder en misschien zelfs nieuwe vrijwilligers werven (en dat is waarschijnlijk gelukt). In de tuin staan een aantal vrij oude fruitbomen die nodig onderhoud nodig hadden. Door één van de vrijwilligers werd deze snoeicursus gegeven. Dat was ook voor mij vrij leerzaam. En hoewel het hard waaide, heb ik weer genoten van het buiten zijn.

Zo zag mijn week er dus uit.

Groen

Oké...

Dat is een tijd geleden. En misschien duurt het wel weer een tijdje voordat ik me hier weer laat zien.
Even bijpraten. Kan nooit kwaad.

In 2013 ontwikkelde ik een interesse voor moestuinieren. Ik maakte een paar vierkante meter in mijn achtertuin vrij en oogstte het eerste jaar één worteltje van 2 cm lang. Maar ik vond het leuk. Ik verdiepte me verder in moestuinieren en leerde met de natuur mee te werken. Permacultuur kwam op mijn pad en in 2014 kwam ik in aanraking met een project bij mij in de buurt: Voedselbos Vlaardingen. Daar werd ik vrijwilliger en maakte de website. Ik hielp ook met planten en houtsnipperpaden aanleggen. De interesse voor groen werd groter. Alsof er iets wakker werd. Permacultuur leerde mij anders naar de dingen kijken. En zo bedacht ik me dat ik geen geld in mijn hobby wilde steken, maar er net zo goed geld uit kon halen. En daarom schreef ik me in 2018 in bij de KvK als Groendoener, onder het motto 'al doende leert men'. Nu twee jaar verder werk ik in mijn 'vrije tijd' mee in verschillende groene lokale projecten. Ik ben vrijwillige tuinman bij de groene vergaderlocatie de Polderij (aanrader) en doe daar ook de verzorging van de binnenbeplanting, ik ben secretaris van stichting Voedselbos Vlaardingen en werk samen aan het realiseren en uitbouwen van de Maatwerk Moestuin, een moestuin van een organisatie die mensen met ASS opvangt en begeleidt. Daarnaast onderhoud ik wat particuliere tuintjes in Naaldwijk en Vlaardingen.

In mijn werk als stafmedewerker Onderwijs en ICT heb ik ervaring met projecten, met samenwerking, met pionieren. Ik ben in staat om zonder echte budgetten toch dingen van de grond te trekken. En in mijn groene bestaan gebruik ik die vaardigheden om hetzelfde te doen. Plezier hebben en hard werken gaan daarbij hand in hand.

Mijn 'nieuwe' interesses zorgen voor balans in mijn bestaan. Voor nieuwe zingeving. En een hoop nieuwe ervaringen. Je bent nooit uitgeleerd.
In de tussentijd ben ik al twee keer een nieuw (groen) blog gestart. Maar die werken eigenlijk niet. Er zijn geen lezers en dan is bloggen minder leuk. Het enige blog dat ooit wel gewerkt heeft, is deze plek. Dus vandaar dat ik vandaag de stap neem om de zaken te integreren. Ik denk dat het domein van onderwijs en ict veel kan leren van ontwerpprincipes uit de permacultuur. Misschien kan ik op dit blog de verbinding wel leggen. We zullen zien.

Je kunt er in ieder geval van uit gaan dat nieuwe berichten hier breder zullen zijn dan alleen onderwijs en ict. Ik hoop dat je dat leuk vindt.

Zitten hier eigenlijk nog lezers? En zoja, heeft er iemand al eens gehoord van permacultuur?
Ben benieuwd. Jij ook?

DEIMP: Designing and Evaluating Innovative Mobile Pedagogies

Twee scholen vanuit SCOH nemen deel aan een Europees onderzoeksproject met betrekking tot de inzet van mobiele technologie in de klas. Het project heet DEIMP en is de afkorting van Designing and Evaluating Innovative Mobile Pedagogies. Wij zijn er via InHolland bij betrokken geraakt. In april vorig jaar werd ik door Jeroen Bottema van het lectoraat Teaching, Learning and Technology benaderd of SCOH met een paar scholen als werkveldpartner wilde meedoen. Inmiddels is de samenwerking al een tijdje op dreef. Namens onze scholenstichting nemen de Prinses Ireneschool uit de Haagse Schilderswijk en de Waterlelie uit het Wateringseveld deel.

Het onderzoek is er op gericht om er achter te komen wat leraren voor ondersteuning nodig hebben bij de succesvolle inzet van mobiele technologie in het onderwijs. Daartoe is er in het project onder andere een literatuurstudie opgezet. Er zal een professionaliseringstraject opgezet worden met als doel leraren beter te ondersteunen bij het beredeneerd inzetten van mobiele technologie. Bovendien zal er een app worden ontwikkeld die - als alles goed gaat - er uiteindelijk toe leidt dat leraren ook op die manier geholpen kunnen worden.
Gedurende het project worden leraren van de betreffende scholen bevraagd en zij dienen als een soort klankbord. Daarbij zullen er momenten ingebouwd worden waarop de opgedane kennis verspreid wordt. Die momenten zijn nu 'events' genoemd. Hoe die events er precies uit komen te zien, is nog niet helemaal bekend. In ieder geval zullen er vertegenwoordigers van de scholen en het lectoraat bij zijn en waarschijnlijk zoeken we verbinding met de pabo of andere belangstellenden. Als het er toe doet, zal ik dat hier op het blog ook nog wel melden.

Het project is een Europees project. En dat houdt in dat we niet alleen te maken hebben met InHolland. In een aantal andere landen lopen de verschillende onderdelen van het onderzoeksproject via de instellingen voor hoger onderwijs aldaar. Iedere instelling voor hoger onderwijs heeft ook in de andere landen een aantal werkveldpartners (zeg basisscholen) waar zij mee samenwerken. Die verbindingen gaan we tijdens het hele project proberen te benutten. Onze scholen gaan graag bij die andere scholen op bezoek en uiteraard treden we indien gewenst ook op als gastheer. Daartoe hebben onze twee SCOH-scholen ieder een aanvullende subsidie-aanvraag gedaan zodat dat scholenbezoek over een tijdje plaats kan gaan vinden. We zijn nog in afwachting van de toekenning, dus een beetje spannend óf dat onderdeel doorgaat is het nog wel.

In ieder geval zal er genoeg geleerd gaan worden door deelname aan dit project. Al met al een leuk en zinvol project om aan mee te doen dus.
Op het blog van Jeroen vind je meer achtergrond-informatie over het DEIMP-project.

Gamification en drones, een verslag van een mooie sessie

Hoewel het al weer een tijdje geleden is, wil ik hier nog even verslag doen van de laatste bijeenkomst van ons leernetwerk ICT (voorheen ons ambassadeursnetwerk). Die dag vond plaats op donderdag 1 februari. Het middagprogramma bestond uit een inspirerende sessie onder leiding van Sem van Geffen. Hij maakte ons deelgenoot van een wereld die bestaat uit gamification en drones. Zelf noemt hij de sessie: de Drone Cup Special. Voor het Drone-deel had hij Jelmer Poelsma meegenomen. Hij kan zelf beschouwd worden als de Gamification-expert in Nederland.

Gamification
Sem omschrijft gamification als "een didactische tool om leerlingen te motiveren en te laten leren in de klas, waarbij jij als docent aan het stuur staat."
Hij liep met ons een aantal spelconcepten langs, zoals Monopoly, Minecraft en Flipquiz. En daarnaast legde hij een aantal ontwerpprincipes uit. Gelukkig hebben we de presentatie na afloop opgestuurd gekregen, want daarin staan die ontwerpprincipes duidelijk benoemd. Verder verwees hij naar een overzicht op www.missionstart.nl dat een overvloed aan spelelementen en speeltechnieken benoemt die je kunt gebruiken om je lessen te verrijken. Dat overzicht vind je hier. De toelichting daarop vind je hier.

Drones
Na het theoriedeel gingen we in groepjes uit een om de Drone Cup Special te spelen. Het was een circuitwerkvorm waarbij je in groepjes moest samenwerken om opdrachten te voltooien. Ondertussen werden we beloond voor ons harde werken, bleef er druk op de tijd staan die we voor de opdrachten mochten gebruiken en leerden we ons suf rondom gamification. Daarnaast was het ook gewoon leuk om te doen.

De sessie sloot af met een demonstratie van het vliegen met drones. Jelmer toonde zich een zeer goede drone-vlieger. Hij bestuurde een kleine drone met een camera erop gemonteerd. Zelf had hij een VR-bril op zijn hoofd waardoor hij zich ín de drone waande. Enorm leuk om te zien. Zeker omdat we even daarvoor zelf ervaren hadden hoe moeilijk het is om een drone van dat formaat een beetje recht te laten vliegen.

Meer informatie
Als je meer informatie rondom Gamification zoekt, zou ik de publicaties van Sem van Geffen erop naslaan. Hij heeft een Gids voor Gamification uitgebracht en een boek met de titel 'Gamification in de klas'. Beide te verkrijgen via: www.gamificationindeklas.nl/

Op verzoek: delen van draaiboek mailmigraties Office365

Van januari 2015 tot en met maart 2016 ben ik samen met collega's druk bezig geweest om alle scholen van SCOH - dat zijn er 36 - over te zetten naar één-en-dezelfde Office365-omgeving. Ik schreef er dit over toen het net allemaal klaar was.

Zo nu en dan willen andere schoolbesturen die nog aan het begin van zo'n migratieproces staan, van ons onze ervaringen weten. Zo kwamen onder andere de Haagse Schoolvereeniging en stichting Octant bij ons langs. En we hadden contact met stichting Flore omdat zij met een soortgelijk traject bezig waren, waardoor we allebei wijzer werden. Binnenkort krijgen we stichting Klasse uit Gouda op bezoek.

Een verzoek dat we daarbij ook wel krijgen, is of we draaiboeken kunnen delen. En daar is deze blogpost nu even voor. Want ja, we hebben ooit een draaiboek gemaakt waarin beschreven staat hoe de mailmigraties zouden (moeten) verlopen. Dat draaiboek was bedoeld om het proces voor onszelf helder te krijgen, maar ook om onze scholen te informeren hoe wat er van wie op welke moment verwacht werd. Ik snap best dat anderen dat wiel niet per se opnieuw willen uitvinden. Dus ik deel hem graag.

Het draaiboek vind je op de pagina downloads van dit blog. Of direct onder deze link. Doe er je voordeel mee. En als je meer wilt weten, voel je dan vrij om bij mij of mijn collega Maurits de vragen te stellen.

En toen zat heel SCOH in Office365

Vorige week hebben we een mijlpaal gehaald die ik hier niet onvermeld wil laten. Op 18 maart ging de laatste locatie van SCOH (te weten ons servicebureau) over op de centrale mailomgeving van Office365. Vorige week werd die laatste locatie ingeregeld. Dat betekent dat nu alle locaties aangesloten zijn en alle medewerkers een emailaccount in dezelfde omgeving hebben. Het doel van deze operatie is dat we de samenwerking tussen onze scholen zo goed mogelijk digitaal willen faciliteren. 

Wat hield een migratie in? Eigenlijk deden we twee dingen tijdens een migratie. Het eerste was dat we een backup (of export) maakten van iedere mailbox uit de oude omgeving van de school. En die backup lazen we in in het nieuwe (lege) account van iedere medewerker.

Het tweede element was dat we ervoor zorgden dat de mail die naar het oude adres gestuurd werd, bezorgd zou worden in het nieuwe account. Daarvoor hebben we alle maildomeinen moeten koppelen in dezelfde omgeving.

Dat dit een operatie was die we niet 'even' deden, was al snel duidelijk. Aan het begin van schooljaar 2014/2015 hadden we net een bovenschoolse sites-omgeving laten bouwen. Die is rond de kerst van dat schooljaar opgeleverd en vrij snel daarna hebben we de mailmigratie van het stafbureau ook gedaan. 

In de periode daarna hebben we alle scholen één voor één aangesloten op de centrale omgeving. We wilden dat op een zorgvuldige manier doen zonder al te veel impact op de schoolorganisaties. Vanaf maart vorig jaar hebben we daarvoor ongeveer één migratie per week gedaan. De vakanties lieten we erbuiten. We hebben geen gebruik gemaakt van fasttrack-trajecten van Microsoft. We hebben met een goed team van interne en externe medewerkers een planning gemaakt en ons daaraan gehouden.

Allereerst hadden we alle 38 locaties verdeeld in drie tranches. Scholen mochten aangeven of ze vooraan in de rij wilden staan, of dat ze liever aan het einde kwamen. In de eerste tranche scholen (die tot de zomervakantie duurde) hebben we ervoor gezorgd dat we alle soorten migraties een keer gedaan hadden. SCOH blonk namelijk uit in het stimuleren van de autonomie van scholen. Dat vind ik veel gevallen niet zo verkeerd, maar op het vlak van ict is enige standaardisatie wel handig. In dit geval had het er voor gezorgd dat iedere school zo zijn eigen manier had ontwikkeld om de functionaliteit van email bij medewerkers te krijgen.

In die eerste tranche deden we de volgende migratie-'smaken':

• Van lokale exchange server naar Office365
• Van eigen Office365 naar centrale Office365
• Van Google Apps for Education naar Office365
• Van een mengeling van losse werk- en privé accounts naar Office365

Maar we hadden niet alleen te maken met verschillende mailomgevingen. Ook de registrars voor de maildomeinen en de netwerkbeheerders verschillen tussen de scholen. (Een registrar is een partij bij wie je een maildomein registreert en daar krijg je dan inloggegevens van om zo'n domein te kunnen koppelen aan een mailomgeving.)

Dus we hadden te maken met bhosted, strato, protagonist, xs4all, en zo nog een paar registrars.

De netwerkbeheerders bestonden uit Skool, Heutink ICT, ITS-itservices en Qlict.

Kortom, het was een mooie uitdaging. 

In de eerste tranche deden we één school per week. Iedere vrijdag vonden de werkzaamheden van de migratie plaats. Dan liepen de imports van de mailboxen door in het weekend. En op de maandag ging de ict-coördinator van de school in kwestie aan de slag om te zorgen dat instellingen in het lokale netwerk goed gezet werden zodat de collega's van die school hun mail weer konden lezen op de vertrouwde manier. Meestal gewoon in een Outlook client.

Na de zomervakantie hadden we het idee dat we het zo goed in de vingers hadden, dat we als projectgroep besloten om de migraties te versnellen. In plaats van één per week, deden we er toen tot aan Sinterklaas twee per week. Iedere vrijdag twee migraties. En iedere maandag waren er dan twee ict-coördinatoren bezig. Terwijl we hen ondersteunden, waren we al weer aan het voorbereiden voor de volgende twee migraties.

Na de kerstvakantie was de derde tranche scholen aan de beurt. Daarin zaten een paar locaties waarvan we de migraties vooraf iets ingewikkelder ingeschat hadden. Een school die Google Apps for Education gebruikte, bijvoorbeeld, met daarin ook actief gebruik van Google Classroom. En een school die hun lokale Active Directory synchroniseerde met een eigen Office365-omgeving. Om nog een voorbeeld te noemen.

In die tranche hebben we besloten om terug te gaan naar één migratie per week. Ook die scholen zijn nu aangesloten op de centrale omgeving, soms met wat aanpassingen die niet anders konden.

En nu zit het er op. Tenminste, de mailmigraties zitten erop. Want eigenlijk gaat het nu pas beginnen. Alle medewerkers maken nu gebruik van hetzelfde platform.  Natuurlijk is Office 365 veel meer dan een mailomgeving. Maar voor veel gebruikers is dat nog niet echt geland. De overige veranderingen gaan de komende tijd volgen. Verschillende scholen willen een eigen sites-omgeving en ook dat gaan we regelen. We blijven bouwen. Aan samenwerking. Want dat is het doel.

Het team waarmee we de mailmigraties gedaan hebben, bestond overigens uit Maurits Knoppert en ikzelf vanuit SCOH, en verschillende medewerkers van ITS-itservices. Met name Ernstjan Didden en Paul van Driel wil ik vanaf deze plek bedanken voor het prettige samenwerken in dit project.

Ik maak op dit blog niet vaak reclame. Maar Maurits en de mannen van ITS-itservices verdienen wat mij betreft een heel groot compliment. Bij deze!

Ze zijn in te huren, denk ik. ;-)

Office365 gebruiken in de klas met deze 5 tools

Op OfficeBlogs vond ik vandaag een aardig artikel over de inzet van Office365 in de klas. Zij geven aan dat de volgende vijf tools erg geschikt zijn om daar zinvolle dingen mee in de klas te doen. Deze tools zijn:

1. OneNote Class Notebook
2. Sway
3. Office Online
4. OneDrive
5. Skype

Als je wilt weten wat zij daarvoor inhoudelijk voorstellen, zou ik de blogpost zelf maar even lezen.

Voorwaarde voor het gebruik van deze tools met en door leerlingen is natuurlijk wel dat je ook leerlingaccounts toevoegt aan je Office365-omgeving. Anders valt er niet op deze manier te werken. Een leerlingadministratie in Office365 bijhouden, vind ik echter relatief veel werk. Het zou mooi zijn als je op de één of andere manier een koppeling kon maken met je leerlingadministratiesysteem zoals Esis of Parnassys. Misschien is dat al in enige vorm al mogelijk. Dat weet ik eerlijk gezegd (nog) niet.

Daarnaast zijn de genoemde mogelijkheden om samen te werken ook prima te gebruiken voor medewerkers onderling. Dat is de fase waarin SCOH zich nu begeeft. Van bijna alle scholen en medewerkers is de mail nu gemigreerd. Na ongeveer een jaar school voor school (iedere week één) overzetten qua mailomgevingen hebben we straks alle gebruikers binnenboord, in dezelfde Office365-omgeving. Voor Pasen moet dat helemaal voor elkaar zijn.

Dan wordt het tijd om volgende stappen te zetten in het gebruik van de omgeving.

Gebruikt jouw stichting al leerlingaccounts in de Office365-omgeving? Van welke tools laat je ze dan gebruik maken?

Wijsheid van de menigte en klassengrootte

De theorie van 'Wisdom of the Crowd' zegt - kort door de bocht - dat de gemiddelde beoordeling van een gegeven door heel veel mensen het meest bij de waarheid in de buurt komt.
Stel je hebt een pot met knikkers. En je wilt weten hoeveel knikkers daar in zitten. Dan vraag je dus gewoon aan heel veel mensen om een schatting te doen van het aantal knikkers. Je noteert al die schattingen. En daar neem je dan het gemiddelde van. Grote kans dat dat gemiddelde de echte hoeveelheid vrij nauwkeurig benadert. Tenminste, dat zegt de theorie. Leuk experiment om met je klas een keer te doen, misschien.

Volgens een artikel van de BBC en deze wikipedia-pagina was het een neef van Charles Darwin die het verschijnsel in 1907 voor het eerst opmerkte tijdens een braderie waar het gewicht van een os geraden moest worden door het publiek. Het opvallende was dat het gemiddelde van alle schattingen ook beter was dan de schattingen van individuele vee-experts.

Naar aanleiding van de theorie wordt er vaak gezegd dat we belangrijke beslissingen beter aan de menigte moeten overlaten. Dat klinkt goed en past wellicht heel goed bij de uitvoering van een democratie. Maar er is wel een aantal aandachtspunten.

1. Diversiteit in de menigte
De theorie werkt alleen als de groep waaraan het antwoord gevraagd wordt bestaat uit mensen die van elkaar verschillen.

2. Onafhankelijkheid
De theorie werkt alleen als de leden van de groep waaraan het antwoord gevraagd wordt onafhankelijk van elkaar tot hun antwoord komen. Ze mogen elkaar niet beïnvloeden.

3. Decentralisatie
De theorie werkt alleen als de leden van de groep bij het vormen van het antwoord gebruik maken van de kennis die zij lokaal (vanuit hun perspectief) bezitten.

4. Aggregatie
De theorie werkt alleen als de verschillende antwoorden op de juiste manier worden geaggregeerd. Ik kan alleen nergens vinden hoe je dat juist moet doen. (Ook niet hoe je dat verkeerd doet, overigens.)

Wisdom of the Crowd gaat dus niet werken als één iemand zijn gelijk wil halen door anderen te beïnvloeden. Het gaat ook niet werken als we vooral mensen opzoeken die hetzelfde zijn als wijzelf.
Het gaat ook niet werken als (het komen tot) beslissingen vanuit één punt worden aangestuurd.

Klassengrootte

Dat gezegd hebbende is het interessant te kijken naar de discussie rondom klassengrootte. De wetenschap zegt dat klassengrootte er niet (echt) toe doet in relatie tot opbrengsten van het leerproces. Die boodschap wordt vooral verspreid door John Hattie en volgers. Hattie is een expert die heel veel onderwijsonderzoek op een hoop heeft gegooid en daaruit allerlei conclusies heeft weten te trekken. Dat heeft hem heel wat tijd en moeite gekost. Knap werk, mogen we concluderen. Toch?

Maar vraag een gemiddelde leraar of klassengrootte iets uitmaakt en het antwoord is: 'ja, natuurlijk maakt dat uit'. Dat vind ik vreemd.
En nu las ik op het blog van Blogcollectief Onderzoek Onderwijs zelfs dat ouders dat eigenlijk ook vinden. Want wat doen ouders als de klas van hun kinderen groter worden: ze zijn onder andere geneigd om hun kinderen naar een andere school te sturen.

Zet nu de wisdom of the crowd tegenover wisdom of the expert. Wie moeten we nu geloven?

Uitgangspunten ict voor leren

In een duidelijk artikel geeft Wilfred Rubens commentaar op een bijdrage van Laura Moorhead. Het gaat daarin om uitgangspunten die je hanteert om ict te gebruiken voor leren.
Relevant materiaal voor mij, omdat we binnen SCOH met een werkgroep gestart zijn die juist met het onderwerp ict-gebruik voor leren aan de slag gaat. Het doel van deze werkgroep is te komen tot een bepalingen waaraan het ict-gebruik aan onze scholen minimaal zou moeten voldoen. Wat vinden wij nou dat nodig en gewenst is met ict en onderwijs? En hoe ondersteunen we scholen en leraren daarin?

Deze werkgroep is inmiddels verdeeld in een paar subgroepjes die met de volgende onderwerpen aan de slag gaan.

• ICT als leermiddel (voor rekenen, taal, enz..)
• ICT als doel (mediawijsheid, programmeren e.d.)
• Benodigde infrastructuur
• ICT-bekwaamheid van leraren

Op het hoe en waarom van deze werkgroep zal ik later nog wel eens ingaan. In deze blogpost wilde ik dus inzoomen op het eerste onderwerp. ICT als leermiddel, oftewel ICT voor leren. Welke uitgangspunten kun je dan hanteren. Laura noemt volgens Wilfred de volgende:

• Stel leerdoelen voorop, niet de technologie
• Maak gebruik van 'open' leertechnologie die juist nieuwsgierigheid stimuleert, en lerenden in staat stelt op onderzoek te gaan.
• Zorg ervoor dat ICT leren niet gemakkelijk maakt.
• Neem feedback serieus
• Wees vooralsnog sceptisch over geïndividualiseerd leren
• Houd op een authentieke manier rekening met de interesses van lerenden
• Maak gebruik van technologie die sociale interactie ondersteunt
• Maak gebruik van open educational resources

Wilfred voegt daar de volgende opmerkingen nog aan toe. 

• Het belang van activerende didactiek
• Het belang van veel afwisseling
• Het bevorderen van intrinsieke motivatie
• Het niet vrijblijvend inzetten van leertechnologie.

Wat mij betreft waardevolle bijdragen die ik zeker mee ga nemen naar onze werkgroep.

Wie aanvullingen heeft, is uitgenodigd te reageren.

Eduapp biedt vanaf nu twee smaken

Afgelopen maandagochtend was ik op de school van mijn kinderen. Ze werken daar sinds enige tijd met iPads bij de kleuters. Ik had aangegeven dat ik ook wel enig verstand van ict in het onderwijs had. Daarop vroegen ze me of ik een keer tijd had om daarover ideeën te komen uitwisselen. Zo gezegd, zo gedaan.

We hebben het (vrijwel) niet over beheer van de apparaten gehad. De grootste vraag die op tafel lag, was eigenlijk: "Hoe komen we erachter welke apps geschikt zijn?" En: "Kun je ze bijvoorbeeld het best rubriceren op vakgebied of op thema?"
Ik heb daar wel ideeën over, maar ik ben ook maar één mens, met één mening. Ik heb hen voorgesteld om gebruik te maken van relevante bronnen op het internet. (Nadat ik uiteraard mijn mening eerst verteld had... ;-) )

Eén van die bronnen om te komen tot een goede selectie van apps is wat mij betreft nog steeds Eduapp. En laat het toeval nou beslist hebben dat ik deze week ook een mailtje kreeg van Eduapp dat ze er vanaf nu zijn in twee smaken.

1. Gratis - Eduapp voor leraren
De eerste smaak is het gratis (individuele) account. Wat krijg je daarvoor?

• Wekelijks nieuwe educatieve apps in je dashboard
• Onbeperkt zoeken naar apps, lijsten, personen en organisaties, inclusief alle filters zoals vakgebied en type systeem
• Onbeperkt lijsten maken
• Onbeperkt werken met privacy-instellingen, dus je lijsten op privé zetten

2. Betaald - Eduapp voor scholen
De tweede smaak is het betaalde account waarmee je binnen een school kunt samenwerken. Wat krijg je daarvoor?

• Onbeperkt zoeken naar lesideeën, inclusief alle filters zoals vakgebied en type lesidee
• Onbeperkt lesideeën maken
• Je gemaakte lijsten en lesideeën alleen delen met de teamleden van je school
• Berichten en foto’s met teamleden delen zodat je altijd weet wat er speelt.

Ik vind de scheiding die ze maken tussen de twee vormen wel logisch. Je legt duidelijk de educatieve inzet van de apps (lesideeën) bij scholen. Daarmee zou je voor een bepaalde kwaliteit van de lesideeën kunnen zorgen. Ik ben benieuwd hoe dit gaat uitpakken. 

Als ik echter naar onze stichting kijk, zie ik voor het gebruik van het platform nog niet heel erg veel belangstelling. En toch worden de vragen - zoals hierboven door de school van mijn kinderen - ook gesteld door onze scholen. 

De vraag die hier eigenlijk aan ten grondslag ligt, is de vraag of scholen voor deze dienst willen betalen. Maar dat is een andere vraag dan waar ik deze blogpost mee begon. Want het antwoord op die vraag is eigenlijk heel helder: Eduapp. 

De financiële kant van ict in het onderwijs verdient aandacht

In drie minuten geeft Kennisnet informatie over de financiële kant van ict in het onderwijs.



Ik hoor sommige scholen wel eens zeggen dat er geen of weinig geld is voor ict. Kennisnet geeft eigenlijk aan dat het er vooral om gaat hoe je er over nadenkt. Het onderwijs mag zich volgens deze video bijvoorbeeld wel iets meer realiseren dat zij een grote klant (kunnen) vormen voor bedrijven die 'spullen' leveren. En als je de vraag bundelt, wordt je onderhandelingspositie beter.
Ik vind het een informatieve video. Meer informatie over ict en inkoop vind je overigens in de publicatie 'Advies Inkoop' (pdf) van het doorbraakproject Onderwijs & ICT.

Leestips t/m 5 juni 2015

Op deze mooie warme dag, komen hier de leestips van de afgelopen week weer voorbij.

Veel berichten van Google deze keer. Google gaat zijn best doen om de gebruikers hun privacy te gunnen. Verder berichtgeving over de toekomst van de technologie. Welke invloed gaan robots hebben op de mens en welke internettrends zijn zichtbaar?
Het meest opmerkelijke berichtje is misschien nog wel de blogpost van André Manssen. Hij vertelt dat hij stopt met zijn blog. Maar hij gaat wel door met andere internetactiviteiten.

De hekkensluiter is een aankondiging van Lego Worlds. Dat is een soort minecraft-achtige omgeving. Maar dan met Legoblokjes. Bekijk de trailer onderaan.


Geniet van deze mooie dag. Fijn weekend!



You say you want a mobile revolution - Sundar Pichai op Google Official Blog
"(...) The first billion users of the Internet came online through desktops. The next billion are taking a different path to computing—coming online through mobile and smartphones—and present a unique set of opportunities and challenges. We’re working hard on ensure these people have a great experience across our products. (...)" Lees verder...

Internet Trends Report: rijk bron - eLearning.nl
"Jaarlijks presenteert Mary Meeker haar internet trends. Meeker is analist en vice-president bij Kleiner Perkins Caufield & Byers, venture capital firma in Silicon Valley. Haar Internet Trends 2015 Report bevat 197 slides en is een zeer rijke bron van informatie. Uitvoerig gedocumenteerd, verwijzing naar de gebruikte bronnen. Veel grafieken, een duidelijk beeld van hoe de wereld verandert." Lees verder...

Googles datastofzuiger biedt steeds meer 'briljant griezlige' trucjes - Nu.nl
"Zelflerende machines leken kort geleden nog sciencefiction. In verschillende nieuwe apps van Google blijkt machine learning echter al een dagelijkse werkelijkheid te zijn geworden. (...) Verschillende aankondigingen tijdens de ontwikkelaarsconferentie Google I/O benadrukken nog eens hoeveel data de zoekgigant in handen heeft. Maar veel meer dan in eerdere jaren weet het bedrijf te tonen hoe die gegevens benut kunnen worden om tot voor kort onmogelijke functies werkelijkheid te maken." Lees verder...

Oppassen dat we zelf geen robots worden - Rathenau.nl
"(...) Volgens Van Est bevinden we ons op een kantelpunt: 'De laatste vijf, tien jaar, zijn we gewend geraakt aan het weggeven van onze sociale gegevens. Nu komen we op een punt dat we ook onze biologische gegevens weggeven.' Lees verder...

"Vanaf de Zijlijn" gaat m.i.v. 31 juli a.s. offline!! - André Manssen op Vanaf de Zijlijn
"Deze blogpost is de laatste blogpost die ik publiceer op „Vanaf de Zijlijn”. Na ampele overwegingen en mij moverende redenen heb ik besloten om met ingang van 1 juni definitief te stoppen met bloggen." Lees verder...

Wat belemmert samenwerken (en samenwerkend leren)? - Wilfred Rubens op te-learning.nl
"Als we het hebben over factoren die samenwerken en samenwerkend leren belemmeren, dan doelen we vaak op zaken als ‘leercultuur’, leiding geven of op weinig betekenisvolle taken. Volgens John Spencer is echter één factor de belangrijkste belemmering." Lees verder...

Windows 10 verschijnt op 29 juli - Nu.nl
"Windows 10 verschijnt op 29 juli. De nieuwe versie van het besturingssysteem, die gratis beschikbaar zal zijn voor gebruikers van Windows 7 en 8, is volgens Microsoft "bijna klaar".
Dat heeft het bedrijf maandag bekendgemaakt. Microsoft is maandag ook begonnen met het pushen van de update naar gebruikers van Windows 7 en 8. Zij kunnen alvast een gratis exemplaar ‘reserveren’, zo blijkt uit tal van meldingen op sociale media." Lees verder...

Heel, heel hartelijk bedankt voor al die leuke, aardige en lieve reacties!!! - André Manssen op Vanaf de Zijlijn
"Langs deze weg wil ik al degenen die zo leuk, aardig en lief reageerden op mijn blogpost „‚Vanaf de Zijlijn’ gaat m.i.v. 31 juli a.s. offline!!” héél, héél hartelijk bedanken! Ik heb nog nooit zoveel reacties op Twitter, Facebook en Google+ gehad. Al die reacties stimuleren en enthousiasmeren mij bij de start van mijn „nieuwe” start-up." Lees verder...

Keeping your personal information private and safe-and putting you in control - Guemmy Kim op Google Official Blog
"Everyday, we make choices that affect our privacy and security online. Most people, however, don’t feel they have the right level of control to make these important decisions. According to a recent Pew study, 93 percent of people think it’s important to control access to their personal information, and 90 percent care about the type of information that’s collected about them. But only 9 percent feel they have “a lot” of control over it. We want to change that." Lees verder...

Google Now krijgt ondersteuning voor Nederlandse stemopdrachten - Nu.nl
"Het is in beperkte mate mogelijk worden om Google's slimme assistent Now met Nederlandse stemcommando's te bedienen." Lees verder...

Microsoft bevestigt overname taken-app Wunderlist - Nu.nl
"Microsoft heeft de overname van taken-app Wunderlist bevestigd. Daarover ging eerder deze week al een gerucht." Lees verder...

Heeft jouw school al Responsible Disclosure beleid? - Pierre Gorissen op ICT&OnderwijsBLOG
"Ik moet toegeven dat ik even dacht “Responsible wat?” toen ik de berichten in de RSS-feed van de SURF Kennisbank voorbij zag komen. Daar staan sinds gisteren: (...)" Lees verder...

Nederlandstalige YouTube-video's over onderwijs en ICT - Wilfred Rubens op te-learning.nl
"Wat is de Maker Movement? Hoe werkt innovatie? Wat is de de taxonomie van Bloom? Deze en andere begrippen en concepten worden in helder Nederlands uitgelegd door Don Zuiderma van de Hogeschool Utrecht." Lees verder...

Lego lanceert Minecraft-alternatief Lego Worlds - Nu.nl
"Lego heeft het Minecraft-achtige verken- en bouwspel Lego Worlds onthuld en direct uitgebracht. De pc-game is als bèta direct voor spelers beschikbaar." Lees verder...
Of kijk hier het promofilmpje:

De voordelen van bestanden online opslaan

Het online opslaan van je bestanden heeft een aantal voordelen. Zo kun je altijd en overal je bestanden benaderen. Het maakt niet meer uit of je thuis, op je werk of bij je oma bent. (Dan moet je oma wel wifi hebben... ;-) ) En het maakt ook niet meer uit of je met je computer, met je tablet of met je telefoon een bestand wilt inzien.
Een ander voordeel is dat je je geen zorgen meer hoeft te maken over het backuppen van bestanden. Als je computer crasht, je harde schijf de geest geeft, of je laptop wordt gestolen, dan ben je je bestanden nog niet kwijt.
En het derde voordeel is dat je makkelijker online kunt samenwerken. Steeds meer opslagdiensten ondersteunen functies waardoor je samen in documenten en spreadsheets kunt werken. Vaak met meerdere mensen tegelijkertijd.

Maar als je mijn-documentenmap nou niet meer de plek is om je documenten neer te zetten, welke opties heb je dan eigenlijk allemaal in de categorie online opslag? Ik ken de volgende 6 veel gebruikte diensten.

• Box - tot 10 GB gratis
• Dropbox - tot 2 GB gratis
• Google Drive - tot 15 GB gratis
• iCloud Drive - tot 5 GB gratis
• OneDrive - tot 15 GB gratis
• WeTransfer - tot 2 GB gratis

Ze verschillen op details van elkaar. Zo varieert de opslagruimte die je gratis kunt gebruiken zoals je hierboven kunt zien. En ze variëren in de beschikbaarheid van apps op verschillende platformen. En bij sommigen zitten de bewerkingstools geïntegreerd en bij andere moet je dat in traditionele programma's doen.

Als we verder kijken dan alleen de functionaliteit van de diensten, dan kun je ook nog andere vragen stellen bij de selectie van een opslagdienst. Een vraag die je jezelf kunt stellen, is bijvoorbeeld: 'Hoe verdienen ze er aan?' Het maakt namelijk best wel uit of ze een freemium model hanteren of dat ze verdienen via advertenties. Als je er niet voor betaalt, ben je vaak zelf het product.

Een andere vraag die je kunt stellen, is hoe het eigenlijk met de toegang en beveiliging van je bestanden gesteld is. In welk land staat de server waarop jouw documenten opgeslagen worden? En wie hebben toegang? Is die toegang transparant voor jou als gebruiker?

Ik heb niet de illusie dat ik de volledige antwoorden op die vragen voor iedere dienst kan geven. Dat doe ik dus ook niet. Maar in de voorwaarden van zulke diensten valt dat wel op te zoeken.

Welke dienst gebruik jij voor de online opslag van je documenten? Waarom die dienst eigenlijk?

Overzicht van 10 systemen voor oudercommunicatie

Tja, dit is dan zo'n 'project' dat ik ooit begon en nooit meer heb afgemaakt.

In november van 2014 organiseerde ik - in mijn rol als coördinator van ons ambassadeursnetwerk -voor de ict-coördinatoren van SCOH een bijeenkomst rondom oudercommunicatiesystemen. Veel van onze scholen waren toen op zoek naar een dergelijk systeem en er valt ook best wat te kiezen.
SCOH had toen vier systemen goedgekeurd qua omgang met privacy en gegevensbescherming. En op die bewuste dag in november mochten vertegenwoordigers van die vier systemen hun praatje komen houden. De dag werd door de deelnemers goed ontvangen en naar aanleiding daarvan hebben veel scholen een keuze kunnen maken.
Na die succesvolle dag leek het mij een goed idee om een zo volledig mogelijk overzicht te maken van beschikbare oudercommunicatiesystemen zodat ook scholen buiten onze stichting ervan konden profiteren. Van vier systemen had ik de meeste gegevens al en een matrix was zo in elkaar gezet.

En toen bleef het liggen. Er kwamen allerlei andere dingen tussendoor die net even urgenter waren...
Tot nu. Want vorige week bedacht ik me ineens dat ik helemaal niet een volledig overzicht online hoef te zetten. Misschien werkt het wel gewoon om een onvolledig overzicht online te zetten en jullie dan te vragen om gegevens aan te vullen. Laten we het een experiment noemen.

Bij deze dus. In het overzicht staan 10 oudercommunicatiesystemen die bij mij bekend zijn. Van sommige zijn daar de gegevens van ingevuld waardoor je die systemen vrij goed kunt vergelijken. Van andere ontbreken die meeste gegevens. Maar onder mijn lezers zitten vast ook personen die nog wat vakjes kunnen invullen. Bij deze ben je van harte uitgenodigd om bij te dragen.

De volgende systemen worden genoemd:

1. Basisschoolnet
2. Digiduif
3. Isy-school
4. Klasbord
5. Maxclass
6. Mijnschoolinfo
7. Safeschool
8. Schoolplanner
9. Schoudercom
10. Socialschools

Ik stel de excelsheet ter beschikking onder het kopje downloads. Dat is dan een OneDrive-link die iedereen zou moeten kunnen openen. Je kunt het document daar gelijk bewerken. Je aanvullingen worden gelijk in  het online document opgeslagen. Vriendelijk verzoek om op het tweede tabblad je naam achter te laten als je een bewerking doet.

Ik ben benieuwd waar dat toe leidt.

2 gratis manieren om je scherm te delen

Soms kan het handig zijn om je scherm te delen met iemand op een andere locatie zodat diegene kan meekijken met wat er op jouw scherm gebeurt. Of andersom; dat jij met de ander kunt meekijken.
Ik heb daar vaak mee te maken als een helpdeskmedewerker van onze netwerkbeheerder een gebruiker wil helpen met instellingen die onder dat gebruikersprofiel gemaakt moeten worden. Onze netwerkbeheerder gebruikt daarvoor GoToAssist. Het nadeel daarvan is dat het (na een proefperiode van 30 dagen) een betaalde licentie vereist. Voor een professionele helpdesk een vereiste, maar niet voor iedereen.

Als je sporadisch een keer met iemand wil meekijken, kun je ook gebruik maken van gratis alternatieven. Ik ken er twee die voor dat doel voldoen.

Screenleap
Op screenleap.com kun je een sessie starten. Er verschijnt een groene rechthoek op je beeldscherm en alles wat binnen die groene rechthoek valt, wordt getoond op het scherm van degene die met je meekijkt. Als je de sessie start, zie je een code die je kunt delen met degenen die met jou mee mogen kijken. Met screenleap kun je niet de besturing van de pc overnemen, maar je kunt (tot een half uur lang) wel gratis met iemand meekijken.

Join.me
Via Join.me kun je met iemand meekijken, en diegene kan ook de besturing van zijn pc overgeven aan jou. Deze dienst is een beetje uitgebreider dan screenleap en kan zich in de betaalde versie meten met GoToAssist. Online meetings waarbij verschillende deelnemers na elkaar hun scherm kunnen delen, zijn in de betaalde versie ook mogelijk. Maar de basis (gratis) versie is een prima tool om af en toe mee te kunnen kijken op een scherm.


Ben jij wel eens in de situatie dat je je scherm wilt delen? En hoe regel je dat dan?

4 typen van teamwork, afgekeken van de natuur

Een effectief team werkt samen door afwisselend gebruik te maken van vier modaliteiten van teamwork. Een belangrijke boodschap voor het onderwijs. Want het meeste onderwijs dat gegeven wordt, wordt gegeven door teams. En daarnaast willen de meeste scholen ook dat de leerlingen goed leren samenwerken. Dan is het wel handig om een idee te hebben over hoe dat samenwerken er dan uit moet zien. De theorie die ik vond op www.bioteams.com kan in dit kader gebruikt worden om je gedachten erover te scherpen.

De auteurs hebben goed gekeken hoe teamwork zich manifesteert in de natuur. En daar hebben ze vervolgens een model uit afgeleid. Het effectief samenwerken in een team bestaat volgens hen uit de volgende vier modaliteiten: Solowork, Crowdwork, Groupwork en Teamwork. Ze hebben geobserveerd dat leden van een team soms dezelfde taken en soms verschillende taken moeten doen om tot het resultaat te komen. En dat de leden soms tegelijkertijd en soms onafhankelijk van elkaars tijdstip taken moeten volbrengen.
In schema ziet het er dan uit zoals in de begeleidende afbeelding bij deze blogpost.

Solowork bestaat uit taken die verschillend zijn van de taken van de rest van het team. En je kunt ze ook op individuele tijdstippen volbrengen. Het gaat dan uiteraard wel om taken die voor het hele team van belang zijn.

Crowdwork is daar ongeveer het tegenovergestelde van. Want daarbij gaat het om dezelfde taken die tegelijkertijd gedaan moeten worden. Dit is dan het idee van 'vele handen maken licht werk', denk ik.

Groupwork bestaat uit taken die voor iedereen hetzelfde zijn, maar die op verschillende tijdstippen gedaan worden. Een voorbeeld uit het onderwijs kan je buitenwacht zijn. Iedereen is een keer aan de beurt, maar dat moet zeker niet tegelijkertijd.

Teamwork gaat om verschillende taken die op hetzelfde tijdstip moeten gebeuren. In de natuur komt zuiver teamwork bijna niet voor, naar het schijnt. Deze modaliteit zie je daar alleen in crisissituaties, bijvoorbeeld als de bijenkorf wordt aangevallen door een beer.

Een effectief team zou volgens de auteur op het juiste moment moeten schakelen tussen deze modaliteiten van teamwork. In het onderwijs (en misschien in andere organisaties ook) zie je dat soms onvoldoende gebeuren. Bijvoorbeeld tijdens een vergadering waarin vooral mededelingen gedaan worden. Dan is er gekozen voor een zelfde tijd / zelfde taak modaliteit (crowdwork), maar zou een zelfde taak / ander tijdstip modaliteit (groupwork) ook volstaan of misschien zelfs effectiever zijn.

Stof tot nadenken bij de volgende keer dat je een teamactiviteit uitvoert of laat uitvoeren.