Werken met vrijwilligers

Vanaf het eerste begin van de zelfoogsttuin in 2023 heb ik me ervoor ingezet dat zoveel mogelijk mensen betrokken konden raken bij ons initiatief. Niet alleen als oogstgenoot, maar ook als vrijwilliger kunnen mensen actief worden.

Waar andere organisaties lijken te worstelen met het werven van vrijwilligers, gaat het bij ons eigenlijk (bijna) vanzelf. Op dit moment starten we weer met het vrijwilligerswerk. En ik kan rekenen op een club van ongeveer 30 mensen groot. Die komen regelmatig, vaak op wekelijkse basis, helpen met allerhande klussen in en om de tuin. Weer of geen weer, we staan er altijd weer met een behoorlijk clubje.
Af en toe vraag ik me af hoe het komt dat wij in tegenstelling tot andere organisaties zo makkelijk vrijwilligers aan ons weten te binden. Ik denk dat daarin de volgende factoren meespelen:

1. Het werk geeft voldoening. We bieden allerlei werkzaamheden aan in en om de tuin. We maken bedden klaar, zaaien en planten gewassen, wieden onkruid, doen onderhoudswerk aan gereedschap en bouwen zo nu en dan iets nieuws. Wat het werk meestal gemeen heeft, is dat het klussen zijn die een kop en een staart hebben. Met zichtbaar resultaat. Dat maakt dat we meestal voldaan kunnen terugkijken op een paar uurtjes werk.

2. Het werk trekt gelijkgestemden. Ik weet niet of je kunt spreken van één type mens dat bij ons vrijwilligerswerk komt doen, want daarvoor verschillen de individuen toch ook weer te veel. We hebben vrijwilligers in allerlei leeftijdscategorieën. Vrouwen en mannen. Praters en zwijgers. Vegetariërs en vleeseters. Reislustige en honkvaste mensen. Kortom: van alles dus.

Maar tegelijkertijd zijn het ook allemaal mensen met een hart voor groen, gezondheid en gezelligheid. En bovenal mensen die iets willen dóen. Met een aanpakmentaliteit. Maar dan weer zonder daarin door te slaan. Een beetje 'kalm aan en rap een beetje'. Daardoor heerst er een grote rust én daadkracht in de groep. En het is fijn om daar deel van uit te kunnen maken.

3. We geven de vrijwilligers regie over hun eigen tijd. Veel vrijwilligersorganisaties hanteren zinnetjes als 'Vrijwilligerswerk is vrijwillig, maar niet vrijblijvend.' Daarmee bedoelen ze vaak dat je ingedeeld wordt in een rooster. En dat je er dan ook móet zijn. Dat is bij ons niet zo. We hebben wel vaste dagen en tijden waarop je mee kunt komen helpen. Maar je hulp blijft vrijwillig en vrijblijvend. Als vrijwilliger heb je de regie over je eigen tijd. Dus als je zin hebt om een half uurtje te komen werken is dat net zo goed als iemand die de hele dag komt. Want daar ga je namelijk zelf over. Het is vrijwilligerswerk, en het moet wel leuk blijven.

4. Het moet wel leuk blijven, inderdaad. En daarom vraag ik iedereen om aan te geven wat hij of zij leuk vindt om te doen. Want wat voor de één een rotklus is, is dat voor een ander juist niet. We zijn allemaal verschillend. En door goed te luisteren naar wat iedereen leuk en stom vindt, kun je het werk vaak ook goed indelen. Het resultaat is daardoor vaak ook beter. Want als je een stom klusje moet doen, dan ben je toch geneigd om daar minder liefde in te steken. Maar als je een klus mag doen die bij jou tot de verbeelding spreekt, dan doe je vaak ook beter je best. Op deze manier maken we slim gebruik van de intrinsieke motivatie van de mensen die meehelpen. En dat is een grote win-win. 

5. Het werk is afwisselend en bevat ook genoeg routine. Er ligt iedere week nou eenmaal een behoorlijke berg verschillende klussen die gedaan kunnen worden. Daar zit grof en fijn werk tussen. Zwaar en licht. Staand en en laag-bij-de-grond werk. Werk dat je op de automatische piloot kan doen en werk waarbij je echt wel focus nodig hebt. En als je een favoriet klusje hebt, bouw je daar automatisch routine in op door het vaker te doen. De mogelijkheid om routine op te bouwen is net zo fijn als de mogelijkheid om allerlei afwisselende dingen te doen. 

Dit zijn volgens mij de belangrijkste redenen waarom mensen graag in de tuin komen helpen. Misschien zijn er nog wel meer redenen waarom vrijwilligers blijven plakken. Als je een aanvulling hebt, vind ik het leuk als je dat laat weten. Daar ben ik wel benieuwd naar.

--

Ook vrijwilliger worden? Dat kan. Ga naar www.degroentemeester.nl en meld je aan via de knop 'opgeven als vrijwilliger'. 

We werken op dinsdag en donderdag tussen 9.00 en 17.00 uur, en op zaterdag tussen 9.30 en 14.30 uur.

Het belang van standaarden

Iedereen die regelmatig op een tuinderij komt, of je nou eigenaar, medewerker, vrijwilliger of oogstgenoot bent, zal herkennen dat er in het zomerseizoen heel veel werk verzet moet worden. En vaak 'moet' er ook van alles tegelijk. Om er dan voor te zorgen dat je hoofd niet over loopt, is het handig om structuur aan te brengen in de manier waarop de dingen op de tuin georganiseerd zijn.

Inmiddels zullen jullie wel weten dat ik vrij gestructureerd te werk ga. Ik vind dat prettig. Niet om me rigide vast te houden aan allerlei verzonnen regeltjes. Maar om ervoor te zorgen dat er een kader is waarbinnen je flexibel kunt opereren.

Een ontwerpelement daarbij is het gebruik van standaarden. Standaarden maken de werkzaamheden bij goed gebruik een heel stuk overzichtelijker. En daarom heb ik bij het opzetten van de tuin nagedacht over het gebruik van standaarden.

Zo hebben alle teeltbedden in de tuin dezelfde afmetingen. Alle groentenbedden zijn 10 meter lang en 90 centimeter breed. Alle kruiden- en bloemenbedden zijn 5 meter lang en ook 90 cm breed. Daardoor zijn al mijn doeken, netten en plantlijnen afgestemd op deze maten. Ieder doek past op ieder bed en dat zorgt ervoor dat we geen waardevolle tijd hoeven te verdoen aan het passen en meten van het geschikte materiaal.

Ook voor de werkwijzen hanteren we standaarden. De volgorde van het planten van een bed is bijvoorbeeld altijd hetzelfde: eerst frezen, dan bedden uitmeten, dan paden lopen, dan compost verdelen, dan plantlijnen trekken, dan plantgoed op de juiste afstand neerzetten en dan planten. Voordat we het plantgoed planten, gaat iedere kist een kwartiertje in een badje zodat de kluitjes goed nat zijn als ze de grond in gaan. Na het planten trekken we een tunnel of een doek over het bed. En zo gaat iedere plantactie, of het nou broccoli, sla of knolselderij is, in zijn werk.

Zo'n standaardwerkwijze wordt ook wel een SOP genoemd. Dat staat voor Standard Operating Procedure. In de meeste gevallen gaat het bij ons op de tuin om een simpel stappenplan. Maar een SOP kan ook hiërarchisch in elkaar zitten of als stroomdiagram opgesteld worden. Een ander format waarin een SOP opgemaakt kan worden is een checklist
. Het gaat erom dat voor iedereen duidelijk is (vrijwilligers, oogstgenoten of medewerkers) hoe ze een taak moeten uitvoeren. Als je meer wilt weten over SOP's, zou ik hier even kijken. 

Je kunt standaarden zo ver doorvoeren als dat je zelf wilt. Wat voor mij belangrijk blijft, is dat de gehanteerde standaarden zorgen voor genoeg structuur zodat werkzaamheden veilig, gezellig en enigszins efficiënt uitgevoerd kunnen worden. Maar de structuur moet niet te beklemmend worden. Als iemand die vrijwillig komt helpen, zich lekkerder voelt bij een net een iets andere aanpak die leidt tot hetzelfde resultaat, dan moet dat mogelijk zijn. Standaarden zijn geen heilige regels. Maar ze geven wel overzicht, rust en voorspelbaarheid bij goed gebruik. En daar is iedereen bij gebaat.

--

Meer weten over Zelfoogsttuin De Groentemeester?

Kijk op www.degroentemeester.nl

Ritme en regelmaat

Veel mensen realiseren zich niet dat het runnen van een tuinderij een hoge mate van complexiteit met zich meebrengt. Bij De Groentemeester telen we groenten en kruiden voor 100 oogstgenoten. Dat komt neer op zo'n 90 tot 100 verschillende gewassen. Daarnaast doen we ook nog eens 20 tot 30 verschillende soorten bloemen in een seizoen. Ieder gewas heeft zijn eigen tijd van zaaien, planten en oogsten. En dat stemmen we in het teeltplan allemaal op elkaar af.

Bovendien faciliteren we op de tuin ook nog eens activiteiten zoals lessen voor basisschoolgroepen, uitjes voor teams en rondleidingen voor algemeen belangstellenden. En natuurlijk zijn er ook dagen waarop de oogstgenoten hun oogst komen binnenhalen. Een drukke bedoening die zich voornamelijk in het seizoen afspeelt.

Gelukkig hoef ik het allemaal niet in mijn eentje te doen. Ik krijg regelmatig hulp van een flinke club vrijwilligers. Totaal zo'n dertig mensen sterk. Dat is gezellig en zorgt ervoor dat de tuin er steeds weer mooi bij ligt.

Mijn behoefte aan structuur is vrij groot. Niet om me daar rigide aan vast te houden. Maar het geeft me een raamwerk waarbinnen ik flexibel kan opereren. Een goede structuur geeft rust en voorspelbaarheid. Mijn teeltplan denk ik tijdens de winterperiode van het jaar helemaal uit. Zo weet ik straks precies wat ik waar wanneer wil gaan doen. Ieder gewas krijgt zijn eigen plek op zijn eigen tijdstip.

Maar ook in de besteding van onze tijd breng ik structuur aan. Zo zijn er dagen waarop de oogstgenoten welkom zijn. We werken met vaste vrijwilligerswerkdagen. En andere dagen in de week zijn bedoeld voor het geven van lessen aan basisscholen. Zo zitten die verschillende activiteiten elkaar niet in de weg. En ik moet bekennen dat ik het ook heerlijk vind om zo nu en dan helemaal alleen in de tuin bezig te zijn. Dus ook voor die momenten wordt ruimte gemaakt in de wekelijkse agenda.

Samen maakt die planning dat er een ritme en regelmaat in alle (wekelijkse) activiteiten zit. Daarmee wordt je week voorspelbaar en overzichtelijk. Drukke momenten wisselen af met rustige tijdstippen. Ik zou niet weten hoe ik een tuinderij als De Groentemeester moest runnen zonder gebruik te maken van ritme en regelmaat.

Er is ook iets opmerkelijks (en moois). Dat zal ik uitleggen. Vrijwilligers zijn bij mij niet gebonden aan een bepaalde vrijwilligerswerkdag. Zo kunnen mensen komend seizoen komen meehelpen op dinsdag, donderdag en/of zaterdag. Maar ze kiezen zelf óf, wanneer en hoe lang ze komen helpen. Dat mag per keer. Het enige wat ik verwacht is dat men het van te voren aangeeft wanneer en hoe lang men er is. Dat geeft mensen een grote mate van flexibiliteit en regie over de besteding van hun eigen tijd. 

Het opmerkelijke is dat vrijwel iedereen er een bepaald ritme op nahoudt. De meeste mensen kiezen één bepaalde dag in de week en een vaste tijd waarop ze er zullen zijn. Een ander gebruikt het werk in de tuin om even een half uurtje los te komen van kantoorwerk dat ze thuis aan het doen is en komt dus zo en dan aanwaaien. En weer een ander heeft geen behoefte aan iedere week een meewerkmoment, maar vindt het wel leuk om één keer in de maand te helpen. Al die verschillende ritmes en vormen van regelmaat zijn mogelijk. Maar het is wel fijn dat er ritmes zijn. Dat maakt het leggen van de grote puzzel op de tuin een stuk eenvoudiger.

Lijkt het je nou trouwens ook leuk om eens te helpen? Dat kan! Je hoeft er geen oogstgenoot voor te zijn, en je krijgt er veel gezelligheid, zinvolle lichaamsbeweging en een neus voor natuur voor terug. Kijk op www.degroentemeester.nl voor meer informatie. Of meld je gelijk aan als vrijwilliger via dit formulier.

--

Voor wie geïnteresseerd is in meer tips over timemanagement. Kijk eens in het aanbod van De Polderij. Ik kan een workshop verzorgen met de titel 'Handige handvatten'.

Community Supported Agriculture bij De Groentemeester

In 2023 startte ik op het perceel van de oude natuurijsbaan in Maassluis een zelfoogsttuin. Als je de metro naar Rotterdam wel eens neemt vanuit Hoek van Holland of Maassluis dan rijd je er langs. Momenteel is de tuin nog in winterrust, maar daar zal de komende weken langzaamaan verandering in komen. Zeker als je er regelmatig langskomt, is het leuk om de veranderingen zich te zien voltrekken.

De tuin maakt gebruik van het model van Community Supported Agriculture, kortweg CSA genoemd. Er zijn zelfoogsttuinen, bloemenpluktuinen en groentepakketbedrijven die volgens dit model werken. Feitelijk komt het er op neer dat je als tuinder vooraf meer zekerheid hebt over je inkomen. Waar een gewone boer alle investeringen vooruit doet en dan nog maar moet zien of hij al zijn geproduceerde groenten ook echt op tijd verkoopt, is dat bij deze vorm niet het geval. 

Vooraf wordt de gemeenschap betrokken. Mensen die mee willen delen in de oogst, worden oogstgenoot. Zij betalen vooraf in het seizoen een bijdrage waardoor ze recht krijgen op een eigen oogstaandeel. Al die bijdragen samen zorgen voor het kapitaal om de kosten van de tuin te dragen én er blijft een loon voor de tuinder over. Daardoor is de continuïteit van de tuinderij veel beter gewaarborgd. De financiële kant van het bedrijf is als het ware afgedekt door de deelname van de gemeenschap.

Ik heb heel wat oogstgenoten die zelf eigenlijk geen tijd hebben voor het onderhouden van een moestuin, maar daar wel graag uit zouden willen eten. De zelfoogsttuin lost dat probleem op. Want ik verzorg voor hen het zaaien, planten en wieden. En het leukste - het oogsten - mogen ze dan iedere week zelf komen doen. Die oogst verdelen we eerlijk over de 100 oogstgenoten die dit jaar mee doen.

Sommigen zien een CSA als een zuiver financieel of economisch model. Maar ik heb inmiddels geleerd dat het veel meer waarde heeft. De gemeenschap die betrokken wordt, bestaat bij mij niet alleen uit oogstgenoten. Er is ook ruimte voor vrijwilligers, supporters en bezoekers. Ieder kan op zijn eigen wijze deelnemen of genieten van de tuin. Dat maakt dat het langzamerhand een plek is geworden die op veel meer manieren gedragen wordt door de gemeenschap dan alleen via de financiële bijdragen die aan het begin van het seizoen worden gedaan. Het kan mensen écht iets schelen hoe het met de tuin gaat. En dat vind ik op zichzelf een zeer motiverend gegeven om er ieder jaar vol voor te gaan. Het is een plek voor ons en door ons.

Mocht je nou ook willen meedoen, dan kan dat. Er zijn nog een paar plekjes voor oogstgenoten voor komend seizoen. Of je kunt aansluiten als vrijwilliger. Lekker met je vingers in de aarde, de zon op je bol en je neus in de frisse lucht. Of je komt vanaf half mei gewoon een keertje een kopje koffie doen of een boeketje onbespoten bloemen plukken. Kies een manier die bij je past. Meer informatie vind je op www.degroentemeester.nl

Over vakantie, moestuin, voeding, datacenters, ijstijd en klimaatactie

Dat was ook lekker. We zijn er met het gezin een (mid)weekje tussenuit gegaan. 

We boekten een mooi appartementje in Kasteel Doorwerth. En van maandag tot en met vrijdag heb ik geprobeerd zo veel mogelijk afstand te nemen van de zelfoogsttuin. 

Maarja, ze hadden daar ook een kasteeltuin. Daar moest ik natuurlijk wel even een kijkje nemen. Het was zo'n moestuin die in vroeger tijden moest zorgen voor een deel van het voedsel voor de kasteelbewoners. Leuk om te zien, hoor. Maar ik ben toch ook wel heel blij met onze eigen tuinderij. 

De zelfoogsttuin was deze week tijdens de oogsttijden op woensdag en vrijdag trouwens gewoon open. Dat was mogelijk omdat een aantal trouwe vrijwilligers bereid was om als gastheer of gastvrouw op te treden. Heel fijn om mensen om je heen te hebben die een extra handje willen uitsteken.

En nu zijn we alweer begonnen aan het tweede deel van het seizoen. Over een paar dagen is het laatste mogelijke zaaimoment voor de meeste gewassen. En dan gaan we gek genoeg al weer richting de winter. Het licht loopt dagelijks terug. En je ziet dat ook aan de ontwikkeling van de gewassen in deze periode van het jaar. Mooi om zo met de seizoenen mee te leven.

Het is overigens nog mogelijk om een graantje mee te pikken van de overvloed aan oogst. Er zijn nog 2 of 3 plekjes vrij voor zomer-oogstgenoten. Dat betekent dat je 6x mee kan oogsten in de periode tot en met 28 september. En het mooie is: op 28 september houden we ons oogstfeest. En daar ben je dan ook van harte welkom. Een zomer-oogstaandeel kost 120 euro. Doe je mee?

--

De leestips

Microplastics in je bloed

Je voedsel zonder verpakkingen kun je ook verkrijgen door lid te worden van een zelfoogsttuin.

Rijke westerse landen zijn aanjagers van nieuwe olie- en gasprojecten, maar inwoners willen klimaatactie

Ongelooflijk dit.

NS maakt treinreizen fors duurder en schrapt 500 banen

Openbaar vervoer zou geen bedrijf moeten zijn waarbij het er toe doet of het winst of verlies maakt. Openbaar vervoer moet beoordeeld worden op het feit of de verbindingen van deur tot deur makkelijk genoeg zijn. Als ze meer reizigers willen hebben, dan zou het helpen om het goedkoper te maken. Niet duurder.

Utrecht wil meer rookvrije terrassen: 'Wij verzoeken mensen vriendelijk om elders te roken'

Goed zo. Dat zouden ze op veel meer plaatsen moeten doen.

Beurs afgelopen week in mineur, vooral de techfondsen

Als we weten dat oneindige groei niet houdbaar is, en we op zoek moeten naar een andere manier van vooruitgang meten, waarom wordt deze berichtgeving dan gebracht alsof het een slechte ontwikkeling is? De genoemde bedrijven zijn niet per se voorbeelden van investeringen in een betere toekomst. Tech en olie brengen een hoop vervuiling, uitbuiting en onrechtvaardigheid met zich mee.

De ene peen is de andere niet

Is dit slecht nieuws voor wie teelt op substraat? Lijkt me wel.

Gezonde bodem, gezonde planten, gezonde mensen. In die volgorde.

Gigantisch datacenter in Spaans dorp, inwoners blij, milieuactivisten niet

Triest. Deze inwoners worden blij gemaakt met een dooie mus. Maar op het moment dat ze daar achter komen, is het te laat voor ze.

AI lijkt een goede ontwikkeling, maar de keerzijdes ervan zijn ook groot. Het trieste is dat er geen principiële keuzes gemaakt worden. We laten het gewoon gebeuren.

Krijgen we een nieuwe ijstijd?

Goede heldere uitleg. Niet iets om vrolijk van te worden.

Gezond eten – Tsja wat is gezond?

Mooie reflectie. Hoe zit dat bij jou?

--

De kijktip

Joel Salatin's Recipe for Quitting your Job and Farming Full Time

Klinkt best goed.

Over veel handen, donkerte, biodiversiteit, gasverbruik en klimaataansprakelijkheid

Het was me het weekje wel weer. 

We kregen 'ineens' houtsnippers bezorgd dus we konden eindelijk de modderpaden veranderen in lieflijke houtsnipperpaadjes. Dat deden we met een klein groepje op donderdag.

Afgelopen zaterdag kwam een veel grotere ploeg vrijwilligers bijeen. Voor een monsterklus. Gelukkig maken vele handen licht werk. Sinds de start vorig jaar was er namelijk nogal wat troep verzameld achterop het terrein. Oude en kapotte spullen van de vorige gebruikers van het terrein, waaronder allerlei zeilen en netten, een paar ski's, een bureaustoel, een korfbalpaal, kasten en pallets, binnenbanden en wat al nog meer. Maar ook stenen en troepjes die uit de akkertjes omhoog kwamen bij het bewerken van de grond. Die troep hadden we allemaal verzameld op grofweg twee grote bergen. En zaterdag was het tijd om dat eens op te ruimen. Er was een grote container besteld en met veel kruiwagens, sterke handen en steekwagentjes verplaatsten we alles naar buiten het terrein. 

Een oud-ijzer-boer kwam al het metaal ophalen. Hout verzamelden we op een aparte stapel. En al het puin kon de container in. Na een ochtendje werken was de troep grotendeels weg. Opgeruimd staat netjes!

En nu er toch zoveel handen op het terrein aanwezig waren, maakten we gelijk van de gelegenheid gebruik om de wanden van het 'nieuwe' kasje tegen elkaar aan te zetten. Een tijdje geleden verhuisden we de zware delen met een speciaal vrachtwagentje naar de tuin. En in de tussentijd ben ik bezig geweest om de fundering daarvoor in orde te krijgen. Die was af en zodoende konden we de wanden met vereende krachten op de goede plek neerzetten. Weer een stapje verder om een mooie opkweekruimte neer te zetten voor de voorzaai van de bloemen.

Ik ben zo dankbaar voor alle hulp die er gegeven wordt bij ons project! Bijzonder toch?

--

De leestips

Zonder donker geen licht

Volledig eens met deze auteur. We gebruiken ‘s nachts veel te veel onnodig licht. Heel veel lampen kunnen gewoon uit. Dat scheelt ook energieverbruik en dus in kosten.

Eén kasroos = een hamburger

Dit is de reden waarom ik bij De Groentemeester ook bloemen teel. In de hoop dat de mens weer wat bewuster wordt van ecologische grenzen. Wat bloemen betreft zijn we compleet verdwaald geraakt. Rozen in februari zijn NIET logisch.

VN-rapport: bijna helft van migrerende diersoorten neemt in aantal af

Als je een positieve verandering wilt bewerkstelligen, is het handig als je weet hoe de zaken er voor staan. Daarmee is dit rapport een belangrijke stap om de situatie te verbeteren. Nu zijn de volgende stappen nodig.

'Afbouwen fossiele subsidies kan, maar moet vaak internationaal'

Uiteindelijk is zo’n rapport ook één van de vele stappen die gezet moeten worden. Iedere stap is er één. Nu is het aan de Tweede Kamer om niet stil te gaan staan. 

Gasverbruik in Nederland opnieuw lager

Bij dit artikel bekruipt mij het gevoel dat het nogal onvolledig is. Want het lijkt vanuit klimaatoogpunt positief wat hier staat. Maar als ons totale energieverbruik niet naar beneden is gegaan, dan wordt het gas vervangen door iets anders. En als dat bijvoorbeeld hout of kolen zijn, dan houden we onszelf wel een beetje voor de gek. Op basis van de informatie uit dit artikel kun je er niets over zeggen. Jammer.

Ecologische samentuinen zijn meer dan CO2 alleen

Velts visie op een publicatie in Nature over de CO2-afdruk van stadslandbouwinitiatieven. Een groot deel van die afdruk zit hem in de infrastructuur van die tuinen. Verhoogde bedden met randen. Heel veel kleine schuurtjes. Dat soort dingen. Ik vraag me af of dat voor professionele kleinschalige tuinen ook geldt. Ik denk het niet.

Het tijdperk van klimaataansprakelijkheid is aangebroken

Hopelijk hebben deze klimaatzaken het effect dat bedrijven en overheden hun rol in het tegengaan van de klimaatverandering veel serieuzer gaan nemen.

Tropische regenwouden verliezen wereldwijd hun veerkracht

Als we nou eens heel goed gingen luisteren naar wat wetenschappers als deze ons te vertellen hebben? Hoe zouden we dan moeten handelen?

--

De kijktip

Climate Change Is HERE | Why Small Farms EVERYWHERE Is The Future Of Food

Het interessante aan deze video is misschien wel vooral de reacties die kijkers hebben toegevoegd. (Je moet daarvoor wel even naar Youtube gaan.) Ik lees daar veel reacties van small farmers die op hun stukje van de wereld ook ernstige vormen van klimaatverandering beginnen waar te nemen. Heel, heel zorgelijk is dat.

En tegelijk hoopgevend om te zien dat er zoveel druppels op een gloeiende plaat bezig zijn om de plaat te helpen afkoelen. Doe je mee?

Over potgrond, vrijwilligers, pesticiden, mbo, bodem en kantelpunten

Bij De Groentemeester gaan we vanaf week 9 weer officieel beginnen met het wekelijkse vrijwilligerswerk. In de tussentijd gebeurt er natuurlijk ook heel veel. Zo worden er in deze periode allerlei materialen en benodigdheden geleverd. 

Afgelopen week werd de potgrond alvast geleverd. Die neem ik af bij Bio-Kultura. Ik heb een hele pallet laten komen met zakken van 40 liter, maar dat gebruik ik lang niet allemaal. Daarom heb ik aan oogstgenoten en belangstellenden laten weten dat je bij mij ook een zak potgrond kunt kopen. Zo druk ik de kosten voor de potgrond een beetje. En ik moet zeggen dat daar best wel wat belangstelling voor is. Zou je ook wel een zak mooie biologische potgrond willen overnemen? Laat het gerust weten.

Ondertussen groeit de vrijwilligersclub door. Veel mensen vinden het leuk om structureel of gewoon zo af en toe eens een keer te komen helpen. Dat kan allemaal. Op 17 februari en op 24 februari hebben we twee speciale vrijwilligerswerkdagen. Op de 17e gaan we al het afval en het puin opruimen dat achterop het terrein ligt. En op de 24e gaan we een deel van de bosrand verplanten. Twee klussen waarbij geldt dat vele handen licht werk maken. Als je wil aanhaken is dat zeer welkom. Mail me dan even op info[at]degroentemeester.nl

--

De leestips

Hoe rechtse partijen en lobbyisten de wet om bestrijdingsmiddelen te halveren torpedeerden

Zo werkt dat dus. En we staan erbij en kijken ernaar. Op lange termijn is deze weg doodlopend. Letterlijk.

'Mbo biologische teelt voorziet in behoefte aan praktische kennis'

Krijgt Warmonderhof concurrentie? Van hun eigen organisatie.

Staatssecretaris voor Digitalisering stopt met X vanwege koers

Ja, ik snap die keuze wel. Elon Musk is een gevaarlijke factor. Sinds Twitter X heet, kom ik daar ook niet meer.

Klaas Knot pleit voor stop op glastuinbouw en vleesverwerkende industrie: ‘Baten wegen niet op tegen kosten’

Wat in de kop van dit artikel staat, is niet wat Klaas Knot zegt. Luisteren is ook een vaardigheid.

Oceaanbodem barst van het leven, dilemma voor winning kostbare metalen

En zo probeert de ene mens de andere mens ervan te overtuigen dat hij toch echt de beste oplossing (of eigenlijk de minst slechte) heeft voor onze energiehonger. Helaas maken we ondertussen onze planeet wel stuk. Zo intelligent zijn we dus ook weer niet.

Kamer wil Lelystad Airport niet meer open voor commerciële luchtvaart

Goed zo. Nu Schiphol nog laten krimpen.

Onderzoek: EU komt jaarlijks 360 miljard tekort voor groene plannen

Dit lijkt mij een oplosbaar probleem omdat er in het stuk ook staat dat de benodigde investeringen zichzelf (op termijn) terugbetalen. Daarnaast hebben ze het over publiek én privaat geld dat nodig is. Dit gaat dus ook over keuzes die we moeten durven maken.

Recorddroogte in het regenwoud: zorgen over toekomst Amazonegebied

Klimaatverandering voltrekt zich voor onze ogen. Hier zie je in slowmotion een kantelpunt bereikt worden. En we staan erbij en kijken ernaar. We zouden als een haas moeten zorgen dat het kappen van bomen in dat gebied gestopt wordt. Want bomen zijn regenmakers.

Fraai, niet?

Dijkviltbraam. Uit dit stukje op Linkedin concludeer ik dat je deze soort dus het beste goed onder controle kunt houden. Dan is het dus nog wel de vraag hoe je deze soort precies herkent. Want in het gebied van Weij staan ook genoeg bramen. Ik hoop van een andere soort dan deze.

--

De kijktip

Why soil is one of the most amazing things on Earth

Informatief filmpje over de bodem. Dit onderdeel van vele ecosystemen heeft veel meer aandacht nodig. Een gezonde bodem zorgt voor gezonde planten. Die zorgen voor gezond voedsel en daarmee voor gezonde mensen. Helaas zijn veel mensen er niet zo goed in om goed voor onze bodem te zorgen. Ze walsen hem plat, vervuilen hem met allerlei stoffen en we halen het leven eruit. Dat kan ook anders.

Over vrijwilligers, de 15-minutenstad, zeldzaamheid, hermelijn, koffie en knoflook

Gedurende seizoen 2023 kon ik rekenen op de hulp van veel vrijwilligers. Op maandag, donderdag en zaterdag kon er mee gewerkt worden met zaaien, planten, wieden en (voor)oogsten. Ieder kwam dat doen naar eigen kunnen en interesse.

Langzamerhand vormde zich een vaste groep op ieder van deze dagen. Totaal goed voor hulp van ongeveer 15-20 mensen per week die ergens wel een uurtje of meer mee hielpen. Tijdens het werk en de pauzes vinden vaak goede gesprekken plaats. En zo ontstond er meer dan ik had durven hopen.

Ook dat is een mooie element in het project dat De Groentemeester is. De tuin bindt samen en sluit vriendschappen.

Door de winterrust ligt het werk tijdelijk even stil. Vanaf half december tot en met eind februari zijn er geen structurele activiteiten voor de vrijwilligers te doen op de tuin. Misschien dat we straks hier en daar een klus hebben, maar zeker niet iedere week drie dagen. En daardoor zien we elkaar ook even niet. 

Een aantal vrijwilligers vond dat jammer en waren elkaar een beetje aan het missen. Daarom namen ze het initiatief om in deze periode met elkaar af te spreken voor een lunch. En ik mocht gelukkig ook aansluiten.

Er werd een reservering gemaakt bij Monsieur Paul in Maassluis. En gisteren was het zover. We hebben flink kunnen bijpraten en het was erg gezellig. En het was goed om elkaar weer even te zien. Wat bof ik toch met zoveel mooie mensen om me heen!

Als het je ook leuk lijkt om in 2024 mee te helpen op de tuin, neem dan gerust contact met me op. Je hoeft er geen oogstgenoot voor te zijn en je hoeft ook geen ervaring te hebben met moestuinieren ofzo. Neem gewoon je goede humor en een beetje werklust mee en het komt goed. Kijk voor meer informatie op de website: www.degroentemeester.nl

--

De leestips

Bereken jouw CO2-footprint van 2023

Ik heb niet meteen alle cijfers paraat om dit voor mezelf effectief in te vullen, maar het geeft een indicatie. Wij kunnen vooral op vervoer (auto) en voeding (want we eten wél vlees) nog CO2-uitstoot vermijden. In deze rekentool wordt echter niet meegenomen wat de bron is van je vleesconsumptie. Wij eten (bijna) uitsluitend biologisch vlees of vlees dat geproduceerd wordt in een kleinschalig systeem dat goed is voor het ecosysteem. En dat zie je in deze uitslag niet terug. Desalniettemin een goede vingeroefening om deze tool eens in te vullen. 

Én: voor kerst vroeg ik vier bomen die Trees for All mag planten in één van hun projecten. Dat is ook leuk.

De 15-minuten stad van vage herinnering naar toekomstbeeld

Dit vind ik echt een goed idee. De andere kant van Maassluis is aan te fietsen binnen een kwartier. Daarmee zou Maassluis in potentie een volwaardige 15-minutenstad kunnen zijn. Maar de praktijk is dat (te veel) inwoners denken dat je je alleen efficiënt kunt verplaatsen met een auto. Deels komt dat denk ik ook doordat veel inwoners in een andere stad werken en een beetje té gewend zijn geraakt aan een auto.

Terugblik op Pillen, Poen en Penen

Bij deze bijeenkomst van voedselfamilies was ik er niet bij. Aan het verslag te lezen was het weer een interessante en leerzame dag. Achteraf had ik er toch ook bij willen zijn. Maar ik kon toen niet, helaas.

Meer auto's, meer files in 2023 en dat neemt in 2024 alleen maar toe

Dit is niet de weg die we moeten gaan. Meer wegen bouwen leidt sowieso niet tot minder files. Dat heeft het verleden al bewezen. Er bestaat zoiets als de wet van de bandbreedte. Als je een lege boekenkast neerzet in je huis, komt ie ‘vanzelf’ vol te staan met boeken. Als je snellere internetverbindingen aanlegt, komen er applicaties die veeleisender zijn. Als je meer wegen aanlegt, worden die gevuld met meer en grotere auto’s. 

We zouden het autogebruik flink moeten ontmoedigen. Te beginnen met het stoppen van aanpakken van ‘knelpunten’. Zorg voor gratis openbaar vervoer en richt steden in als 15 minutenstad, bijvoorbeeld.

Duitse steden onbereikbaar door landelijk boerenprotest

Onze voedselproductie is afhankelijk geworden van landbouwvoertuigen. Dat blijkt onder andere ook uit deze protesten. Het beangstigende daaraan is dat fossiel sowieso een einde heeft. Als er niet op tijd alternatieven zijn voor de manier waarop we nu voedsel produceren, lopen we het risico dit soort beelden (en erger) nog wel vaker te zien.

Vogelgriep doodt ijsbeer, voor zover bekend de eerste

Dit is de grootste kanshebber om de volgende pandemie te veroorzaken. Zeggen de experts. Ik hoop dat ze ernaast zitten. Ik zou ook niet weten wat ik daar aan kan doen, behalve hopen dat ook deze pandemie aan me voorbij gaat.

Ook wereldwijd was 2023 het warmste jaar ooit gemeten

En toch zijn er nog steeds mensen die de klimaatverandering ontkennen. Onbegrijpelijk.

Diepzeemijnbouw onder Spitsbergen in noordpoolgebied stap dichterbij

Het eerste wat ik hierbij denk: we leren het ook nooit.

Maar in tweede instantie snap ik ook dat de energietransitie niet zonder deze grondstoffen kan. Daarmee wordt het kiezen tussen twee kwaden. Wat beter zou zijn, is als we (weer) leren leven met een veel kleinere energiebehoefte.

Stapt de traditionele belegger in bitcoin? Vijf vragen over de bitcoin-ETF

Handel in bitcoin zou ingeperkt moeten worden. Het kost ontzettend veel energie die we beter voor andere dingen kunnen gebruiken. Bitcoins kun je niet eten en ze zorgen ook niet voor een warm huis.

Onderzoek naar motivatie om tuin te vergroenen met webinar en workshop

Het staat er echt. Mensen vergroenen hun tuin mogelijk niet omdat ze bang zijn dat de buren er iets van vinden. Nou, ik vind er iets van als je je tuin níet vergroent. Telt dat ook?

2024 wordt het Jaar van de Hermelijn!

Geen idee of hermelijnen in de buurt van Maassluis ook aanwezig (kunnen) zijn. Maar ze zijn van harte welkom bij De Groentemeester. We hebben al verschillende takkenrillen aangelegd en muizen zitten er genoeg. En ze schijnen dus ook hazen aan te kunnen. Kom maar op!

7 duurzame voornemens voor 2024

Voor wie groene inspiratie zoekt. Een zelfoogsttuin vind ik ook tellen voor tip nummer 3.

Zo veranderen Klimaatzaken de wereld

Daarom zijn klimaatzaken dus belangrijk. Veranderen gaat niet vanzelf.

‘The high life can be low carbon’: the European royals taking on the climate crisis

We zitten allemaal in hetzelfde team.

Pattern found in world’s rainforests where 2% of species make up 50% of trees

Ergens anders las ik dat biodiversiteit niet alleen in tropische bossen op deze manier verdeeld is, maar dat dat bijvoorbeeld ook geldt voor de verdeling van biodiversiteit in het microbioom van je darmen. Of in koraalriffen. Alsof het een soort wiskundige formule is hoe zeldzaamheid zich verdeelt in een systeem.

Duurzaam drankje doen?

Ik dronk mijn koffie de laatste jaren zwart. Maar ik ben begin 2022 helemaal gestopt met koffie drinken. Eén van de redenen was inderdaad dat koffie van ver moet komen. Zo eet ik ook geen bananen meer bijvoorbeeld. Dat was voor mij het spreekwoordelijke laaghangende fruit. En ik mis zowel de koffie als de bananen helemaal niet meer. 

Het stoppen met koffie ging overigens niet zonder slag of stoot. Ik denk dat ik daar wel meer dan anderhalf jaar over gedaan heb om eerst te minderen, en nog eens te minderen. Totdat het moment daar kwam dat ik ook het laatste kopje op een dag heb afgeschaft. Koffie is nou eenmaal verslavend, maar er valt prima zonder te leven.

Children living near green spaces ‘have stronger bones’

De bewijzen stapelen zich op: groene omgevingen, liefst met bomen, zijn goed voor de mens. Misschien moeten we minder huizen bouwen...  en meer boomhutten… ;-) Waarom niet?

Veel producten langer onderweg door aanvallen Houthi's Rode Zee

Niet omvaren, maar omdenken. Knoflook hoeft niet uit China te komen. En gember kun je ook hier kweken, drogen en vermalen tot poeder om het in de winter beschikbaar te maken. En sowieso kun je beter groenten en fruit uit het seizoen eten. Ons eigen seizoen, bedoel ik dan. Die druiven komen in de zomer dan wel weer. Eet een (bewaar)appel of neem appelmoes. Dan zijn die omvarende stalen dozen ineens een minder groot probleem. Misschien hebben we er dan zelfs minder van nodig.

Human ‘behavioural crisis’ at root of climate breakdown, say scientists

Zo belangrijk wat hier staat. Als we iets aan de klimaatverandering willen doen, redden we het niet als we het normaal blijven vinden dat we zoveel energie en grondstoffen verbruiken. We zullen het collectieve gedrag van de mensheid moeten veranderen. Het goede nieuws is dat we daar best wel eens toe in staat zouden kunnen zijn. We moeten elkaar andere verhalen gaan vertellen over hoe de wereld in elkaar zit.

--

De kijktip

Self and World are intimately Entwined

Zijn verhaal blijft me intrigeren. Charles Eisenstein is ervan overtuigd dat we onszelf een vals verhaal over afscheiding hebben verteld. Hij voorziet een soort transformatie naar een andere wereld waarin die afscheiding teniet kan worden gedaan. Een wereld waarin de mens weer gewoon deel uit maakt van de natuur. Een wereld waarin en-en een grotere rol speelt dan of-of. Een wereld waarin wij en zij weer wij worden.

Over vrijwilligers, water, biodiversiteitsverlies, tuinen en natuurherstel

Tussen en tijdens de regenbuien door werken we in de zelfoogsttuin gestaag door. Afgelopen week is er weer veel werk verzet. 

Ik mag me gelukkig prijzen met een behoorlijk grote en trouwe groep vrijwilligers. Op maandagen, donderdagen en zaterdagen zijn er groepjes vrijwilligers die met veel plezier een handje komen toesteken. Sommigen blijven de hele dag, anderen komen een paar uurtjes helpen. Alles onder het motto: vele handen maken licht werk. En je doet wat je kunt.

Deze week hebben we nog het laatste plantgoed in de grond gezet dat vorige week werd geleverd. En er is veel gezaaid. Bieten, wortels, snijbiet, pluksla, kapucijners en peulen. Maar voordat we de peulen en kapucijners konden zaaien, moesten er eerst palen met netten gezet worden. Op de foto zie je die inmiddels allemaal staan. Hier zijn de vrijwilligers bezig met het afdekken van de net gezaaide kapucijners met vliesdoek. Zodat de vogels ze niet meteen weer uit de grond pikken.

Morgen is er even geen vrijwiligerswerkdag. Want dan zitten we hier thuis aan de Paasbrunch. 

Vrolijk Pasen gewenst.

--

De leestips

Blogger Jaap: massale bijensterfte is zorgwekkend

Wie met zulke berichten nog steeds niet ziet dat er wat moet gebeuren… Stop met pesticiden, breng biodiversiteit terug.

ANWB: aantal files nu hoger dan voor corona

Dit gaat nog steeds de verkeerde kant op.

Het water komt toch uit de kraan? Nee, dat is niet vanzelfsprekend

Dit probleem kan er ook nog wel bij.

Klip en klaar toch?

Wie met zulke berichten nog steeds niet ziet dat er wat moet gebeuren… O, ik val in herhaling.

Schiphol schrapt binnen twee jaar nachtvluchten, verbod op privéjets

Hè? Begint dit nu ook al de goede kant op te lopen?

Defensie koopt voor miljarden aan nieuwe schepen en raketsystemen

Triest dat we mee (moeten?) gaan in een nieuwe wapenwedloop.

Check jouw Klimaatlabel en win een tuinbon van 25 euro

Uit de nieuwsbrief van het hoogheemraadschap. Welke maatregelen heb jij in je tuin al genomen?

Zorgen over recordtemperatuur oceaanwater: 'Geen tijd voor herstel ecosystemen'

Heel, heel zorgelijk. Weer een waarschuwing van moeder natuur waar we naar zouden moeten luisteren.

We gaan luisteren naar planten!

We weten zo veel nog niet. Interessant onderzoek dit.

Minder gezondheidsklachten bij mensen met een groene tuin

Kun je hieruit de conclusie trekken dat groene tuinen gezond zijn?

Broedseizoen van start: zorgen over vogelgriep zijn groot

De vogelbescherming wil dat er een publiekscampagne komt. Zouden er dan mensen zijn die nu nog niet weten dat de vogelgriep rondwaart? En dat deze ziekte de volgende pandemie kan zijn?

Eikenprocessierupsen staan op het punt om uit het ei te kruipen

Er is inmiddels best veel kennis beschikbaar over het in toom houden van de populaties van deze rups. De ecologische beheermaatregelen zijn bewezen effectief. Het stimuleren van natuurlijke vijanden zoals mezen, gaasvliegen, roofwantsen, sluipwespen en vleermuizen heeft dus zin.

Zeearend nestelt in Millingerwaard

In de categorie goed nieuws.

Geef natuurherstel de ruimte!

Informatief.

Samenleven met wolven in Nederland

Zeer compleet artikel van ARK Rewilding Nederland. Ze gaan in dit artikel alleen niet in op de mogelijke confrontatie tussen wolven en mensen. En aangezien veel natuurgebieden ook recreatiegebieden zijn, komt er een moment dat dat ook aan de orde komt. En wat gebeurt er als het eerste menselijke slachtoffer een feit is?

Niet 17,5 maar jaarlijks tot wel 30 miljard euro aan fossiele subsidies

Waarvan akte. Lijkt me logisch om hier iets aan te doen. Afschaffen bijvoorbeeld.

--

De kijktip

What Do Insects Do When Nature Calls?

Een vraag die ik me in ieder geval nooit gesteld had. Hoe plassen insecten? Deze man weet dat met veel enthousiasme te vertellen. De volgende keer dat je onder een boom doorloopt waar druppels uit vallen, zal je aan deze video denken. 

Mooi vind ik zijn toelichting over waarom hij dit onderzoek de moeite waard vindt om te doen. Zo simpel kan het zijn.

Over knoflook, verkeerde bomen, carrièreswitch, Westlandse pesticiden, poep en groene begrafenissen

Deze week ging het werk met de vrijwilligers van start. Op maandagen, donderdagen en zaterdagen kunnen betrokkenen die dat leuk vinden, mee komen helpen.

De eerste groenten zijn de grond in gegaan, namelijk de knoflookjes. Dat had ik eigenlijk al in oktober willen doen, maar toen was De Groentemeester nog een veld met vooral gras. Dus daar kon nog geen knoflook geplant worden.

In mijn teeltplan heb ik dus een voorjaarsknoflook opgenomen. Die plant je nu en is dan iets later dan de 'gewone' knoflook klaar. De oogst van deze knoflook verwachten we rond begin augustus.

Ik heb afgelopen week al veel hulp gekregen van enthousiaste mensen die het fijn vinden om werk te verzetten. Er begint zich al een klein beetje een gemeenschapje te vormen. En dat is precies de bedoeling.

Verder was ik deze week ook nog te gast bij Omroep Wetering voor een radio-interview. Dat is hier terug te luisteren.

En voor nu zijn er ook nog de leestips.

--

De leestips

Glashard bewijs dat meeste stikstofuitstoot luchtvaart wordt weggerekend

Het is maar net wat je meerekent. Stel dat het waar is dat Schiphol voor de meeste uitstoot zorgt in Nederland, wat gebeurt er dan met die uitstoot als Schiphol moet krimpen. Gaan die vliegtuigen dan op andere luchthavens vliegen? Daar schieten we per saldo toch ook niets mee op. Vliegen moet mijn inziens vééél duurder worden. En we moeten stoppen met trots zijn op de ‘geweldige prestatie’ die vliegen is. Want dat is ie niet.

Deze winter opnieuw ruim een miljoen 'verkeerde' bomen geplant in Nederland

Er is dus verschil tussen inheems en autochtoon plantgoed. Weer wat geleerd.

"Bijna twee derde van de vegetarische burgers is niet erg gezond"

Dit verbaast mij niet echt.

Carrièreswitch voor het klimaat

Herkenbaar.

Droogte dreigt nu al in Noord-Italië, spoedoverleg van regering

Zorgelijk. Ook het onvermogen om actie te ondernemen en de oplossingsrichtingen waar aan gedacht wordt vind ik zorgelijk. Volgens mij moet er ingezet worden op grootschalig ecosysteem herstel. Die voorbeelden zijn er wereldwijd wel. Lees daarvoor bijvoorbeeld het boek Landherstel  van Judith D. Schwartz. Of neem de principes uit dit project als voorbeeld.

Microsoft bouwt al een jaar aan een datacentrum zonder bouw- en stikstofvergunningen

De wereld is niet eerlijk.

Giftig Westlands water niet schoon te krijgen: 'Verdubbel de belasting'

Dit verbaast me ook niets. Moet je kijken met welke oplossing ze in dit artikel komen: we kitten de kas wel dicht zodat er geen gif weglekt. Kunnen ze echt niets beters verzinnen? Iets met verminderen pesticidengebruik, bijvoorbeeld….

Rest in … compost? These ‘green funerals’ offer an eco-friendly afterlife.

Daar had ik nog niet bij stil gestaan. Dat je na je dood ook nog meer of minder impact kan hebben op de leefomgeving. Natuurbegraven wel, maar zijn deze methodes in Nederland ook toegestaan: menselijke compostering en water-crematie?

Onze poep is een bouwsteen des levens (maar wordt gedachteloos verspild)

Ik heb de documentaire (nog) niet gezien, maar het onderwerp is wel erg belangrijk. Ook dit is een probleem dat we mijlenver aan zien komen. Maar échte actie komt pas als er straks een dictator komt die de weg naar het fosfaat afsnijdt. Of als het gewoonweg op begint te raken.

Enorme toename elektrische voertuigen, maar wat is de klimaatwinst?

We lijken goed bezig te zijn, maar ze belichten hier toch wat kanttekeningen. Wat ze niet expliciet noemen is dat het totaal aantal auto’s eigenlijk zou moeten dalen. Dat dat nog steeds doorgroeit is vanuit het perspectief van klimaatverandering zorgelijk te noemen. Hoe krijgen we de auto uit het straatbeeld?

Wie maakt biologische groenten zoveel duurder? Niet de bio-boer

Biologisch voedsel als niche product voor de mensen die zich deze ‘luxe’ kunnen veroorloven. Schandalig natuurlijk als dat waar is.

--

De kijktip

Why maggots are a medical marvel

Hygiëne vanuit een ander perspectief bekeken. We zijn geneigd te denken dat we vieze beestjes uit onze wonden moeten weren. Maar zo eenvoudig zit de natuur niet in elkaar. Sommige beestjes zijn erg nuttig en helpen om een wond schoon te houden. De vraag is of we dat als moderne mens kunnen accepteren.

Over frezen met hindernissen, teamgrootte, groenteprijzen, Maassluis, bosbodem en ecosysteemherstel

Ja, daar is ie dan! Mijn tweewieltrekker is afgelopen donderdag geleverd. Ik ging hem natuurlijk meteen even uitproberen. Niet dat de grond er al klaar voor was, want die is eigenlijk nog net te nat om te frezen. Maar ik moest hem natuurlijk wel even uitproberen. Dus tegen beter weten in...

Op de foto zie je me bezig op het vak waar de vroege aardappelen moeten komen. Op die plek lag een paar maanden geleden nog een heuvel van 2 meter hoog. En in de heuvel bleek nog behoorlijk wat puin verspreid te liggen. We moeten dus eerst stenen rapen voordat er gefreesd kan worden. Dat had ik op dit baantje al gedaan, maar toch kwam mijn frees nog wel wat tegen. Frezen met hindernissen, zullen we maar zeggen. Uiteindelijk gaat het wel voor elkaar komen.

Later op de dag heb ik op een droger en beter stuk wel alvast twee bedjes klaar gemaakt waar straks de spinazie gezaaid gaat worden. Daar lagen geen stenen, en dat vond mijn frees een stuk leuker.

Vanaf komende week gaan we los. Er wordt een hele berg compost bezorgd. En er staat een legertje vrijwilligers klaar om mij op maandag, donderdag en zaterdag te helpen. Ik ben zo blij met dat enthousiasme.

Wil je meer weten over deze zelfoogsttuin? Kijk dan op www.degroentemeester.nl

--

De leestips

Hoe groot mag een team zijn?

Zinvol om over na te denken als je betrokkenheid wilt vergroten en dingen gedaan wil krijgen.

Handbal, de sage van Aya en leestips

Zo vader, zo zoon. Robin publiceert ook wekelijks een blogje.

Geslaagde boompjes uitdeelactie

Zeker een geslaagde actie. We hebben best wat boompjes kunnen uitdelen in Maassluis.

Albert Heijn stopt met invliegen groenten en fruit

Meer lokaal, daarmee zijn ze volgens dit artikel op de goede weg. Meer biologisch zou wat mij betreft ook mogen.

Groente steeds duurder: 'Bloemkool van 3,50 is wel schrikken'

Tja, wat zal ik hier van zeggen. Dit zagen we toch al een tijdje aankomen?

Eerste elektrische touringcar van Nederland

Dit bedrijf is een buur van De Groentemeester. Zij zijn ook goed bezig.

Geen wegwerpzakjes meer voor groenten en fruit in de supermarkt

Goed.

"Biologisch is gekomen om te blijven"

Dit geldt in ieder geval voor Oostenrijk. Hoe staat het ermee in Nederland?

'De invloed van de bio-industrie op de gezondheid van de mens is onderbelicht'

Met de inhoud van dit artikel ben ik het deels eens. Overconsumptie van vlees en zuivel is wel aan de hand, denk ik. Maar helemaal plantaardig is volgens mij ook niet gezond. Waar we elkaar vinden is dat voedsel geproduceerd moet worden binnen de ecologische grenzen van een gebied. Dat betekent een einde aan de intensieve veehouderij, maar wat mij betreft niet dat we stoppen met vlees eten. Leer mensen dat vlees ook op een verantwoorde manier geproduceerd kan worden. En leer ze om daarvoor te kiezen.

"Zilt geteelde aardappelen en wortelen hebben onderscheidende smaak"

Ben benieuwd. Op naar de Jumbo.

Consortium werkt aan meer bio in het beroepsonderwijs

Ik ben nieuwsgierig naar wat dat betekent voor het onderwijs aan Warmonderhof, de opleiding die ik nu volg.

Eerste stappen naar Europees eco-label voor voedsel

Ja, laten we dat doen (zei ik met enig sarcasme)… nog een keurmerk erbij. Zouden ze weten dat er al een goed gecontroleerd keurmerk is? Dat heet biologisch.

Groente en fruit op rantsoen in Britse supermarkten

Zorgelijke ontwikkeling in een land niet ver van het onze.

Oorlog in Oekraïne heeft vernietigende gevolgen voor biodiversiteit

Daar staat niet iedereen bij stil, bij de enorme schade die daar momenteel aan de natuur wordt aangericht. Oorlog is in alle opzichten triest.

Extra boost voor bosbodem op de Hoge Veluwe

Interessant onderzoek. Bij de aanleg van Voedselbos Vlaardingen hebben we ook bodem uit de bestaande bosrand gebruikt om het andere deel van het terrein dat vooral uit gras bestond te verrijken. Maar hier gebruiken ze het om rond de wortels van de nieuwe aanplant de bodem te enten. Dat vind ik nog een tikkeltje slimmer.

IKC Ichthus als eerste Afvalvrije school

Goede ontwikkelingen in Maassluis. Ik heb ooit nog stage gelopen op deze school.

--

De kijktip

What is ecosystem restoration?

Het moet dit decennium gebeuren. Herstel van ecosystemen, stoppen van de neergang van biodiversiteit. Het gaat dus niet alleen om CO2-neutraal worden. De uitdaging is veel groter. Dit filmpje roept op om deel van de oplossing te worden. Verbind je weer met de natuur. Stop met pesticidengebruik, koop biologisch, lokaal en alleen wat je nodig hebt. Hergebruik, weiger plastic, laat je geld voor duurzame doelen werken. Isoleer je huis, verminder je energiegebruik fors en richt je tuin groen in. Ga dichterbij op vakantie en zoek werk op loopafstand van je huis of reis met het OV. Mogelijkheden genoeg om deel te zijn van de oplossing, lijkt me. 

En kijk dit filmpje.