Selectiecriteria voor scholen om een netwerkbeheerder te kiezen

Michel Boer stelde afgelopen week de volgende vraag via Twitter:
"Heeft iemand schema's / documentatie / planning etc voor de keuze van een netwerkbeheerder #dtv"

Het bleek dat hij op zoek was naar een soort lijstje met selectiecriteria die je kunt hanteren om een netwerkbeheerder te kiezen. Die handschoen pak ik graag op, omdat we binnen SCOH waarschijnlijk over ook niet al te lange tijd eenzelfde traject in gaan. En dan helpt zo'n lijstje enorm. Denk je mee?

Het lijstje waar ik aan denk, ziet er als volgt uit. De netwerkbeheerder:

• kan een diversiteit aan apparaten beheren. Minimaal Windows- en iOS-apparaten. Ik kan me voorstellen dat het een pré is als Android-apparaten ook beheerd kunnen worden.
• kan naast het beheren van clients ook de overige infrastructuur beheren. Te denken valt aan bekabeling, internetverbinding, routers, switches, firewall, wifi en mobile devices).
• biedt een gedegen backup-functionaliteit. De kwaliteit daarvan wordt beoordeeld op aantal backups per week, en waar, en hoe lang ze bewaard (kunnen) worden.
• heeft een korte responstijd op incidenten van maximaal een uur of twee.
• garandeert een oplostijd van incidenten binnen een werkdag. In overleg met de klant mag dat in sommige gevallen langer duren.
• garandeert dat de servicedesk bereikbaar is tussen 7.30 uur en 18.00 uur, zowel telefonisch als per email.
• beschrijft de procedure van het melden van storingen cq. incidenten. Dit punt wordt kwalitatief beoordeeld. Daarin staat minimaal beschreven wie meldingen kunnen doen, en via welk medium de meldingen binnen kunnen komen.
• kan indien nodig dezelfde werkdag een monteur op locatie leveren.
• levert, installeert en beheert ook wifi-diensten. De kwaliteit van de wifi wordt beschreven. Er wordt ook beschreven hoe problemen met de wifi worden opgelost.
• zorgt ervoor dat, indien gewenst, iedere locatie één vaste technische contactpersoon beschikbaar krijgt.
• zorgt ervoor dat er voor alle locaties overkoepelend één vaste accountmanager beschikbaar is.
• is toekomstgericht en flexibel, houdt ontwikkelingen bij en anticipeert daarop in de dienstverlening.
• wordt uiteraard ook beoordeeld op de tarieven die ze rekenen.

Bovenstaande lijst zou voor mij het minimum zijn waarop gelet zou moeten worden. Ik pretendeer allesbehalve volledig te zijn met deze lijst. Maar het geeft misschien een aardige denkrichting die verder aangevuld kan worden.
Additioneel op deze lijst zou ik nog kunnen toevoegen dat bij gelijke geschiktheid ook de volgende punten nog bekeken kunnen worden. De netwerkbeheerder:

• levert ook telefonie (via VOIP) over de ict-infrastructuur.
• geeft ook advies over aanschaf en gebruik van hardware. Dit punt wordt kwalitatief beoordeeld.
• biedt ELO-functionaliteit en beschrijft de kenmerken van de ELO kort en krachtig.
• biedt scholingsmogelijkheden voor medewerkers op het snijvlak van onderwijs en ict-toepassingen.
• kan een mail- en samenwerkingsomgeving zoals Office365of GAFE (helpen) beheren.

Ik hoop dat ik Michel hier in ieder geval mee heb geholpen. Voor aanvullingen op deze lijst houd ik me ook aanbevolen. Daar worden we allemaal wijzer van.

Oja, netwerkbeheerders hoeven naar aanleiding van deze blogpost geen contact met me op te nemen. Als de tijd rijp is, doe ik dat wel andersom. :-)

De financiële kant van ict in het onderwijs verdient aandacht

In drie minuten geeft Kennisnet informatie over de financiële kant van ict in het onderwijs.



Ik hoor sommige scholen wel eens zeggen dat er geen of weinig geld is voor ict. Kennisnet geeft eigenlijk aan dat het er vooral om gaat hoe je er over nadenkt. Het onderwijs mag zich volgens deze video bijvoorbeeld wel iets meer realiseren dat zij een grote klant (kunnen) vormen voor bedrijven die 'spullen' leveren. En als je de vraag bundelt, wordt je onderhandelingspositie beter.
Ik vind het een informatieve video. Meer informatie over ict en inkoop vind je overigens in de publicatie 'Advies Inkoop' (pdf) van het doorbraakproject Onderwijs & ICT.

4 aandachtspunten inrichting en beheer van ict in onderwijs

Op het blog van Expanding Visions verscheen een post die alvast inging op de uitdagingen voor 2016 op het gebied van ict in onderwijs. De genoemde aandachtspunten in die blogpost gaan vooral over de inrichting en de regie op het gebruik van ict in onderwijs. Een aantal zaken herkende ik daaruit wel, omdat ze ook spelen bij onze stichting. Even wat punten op een rij.

1. Identity & Access Management

Zij constateren een 'wildgroei' aan systemen die ieder hun eigen gebruikerslijst oplevert die beheerd moet worden. Binnen SCOH hebben wij vier van dit soort belangrijke gebruikerslijsten.
a. Computeraccounts
Onze scholen maken niet allemaal gebruik van dezelfde netwerkbeheerder. De meeste scholen maken gebruik van een eigen Windows Server (en dus Active Directory) waarop de gebruikers aangemaakt worden. Maar sommige scholen hebben de systemen van Skool of Heutink ICT in gebruik. Op locatie worden gebruikers aangemaakt en daarmee kunnen ze inloggen op de lokale systemen.
b. Emailaccounts. 
We zijn bezig om alle scholen aan te sluiten op dezelfde Office365-omgeving. Het beheer van deze gebruikerslijsten staat los van de Active Directory's van de scholen. Het gaat hier puur om te beschikbaar maken van email en een browsergebaseerde samenwerkingsomgeving. Met Office365 vallen de eigen Windowsservers ook te koppelen, maar we blijven dan nog steeds met een vraagstuk zitten rondom de scholen die geen eigen Windowsserver hebben. Vooralsnog is de koppeling een station dat nog een eind verderop ligt. Als we er al naar toe reizen.
c. Basispoort
De meeste educatieve applicaties die momenteel in gebruik zijn worden benaderd via een inlog met Basispoort. Dit sturen we niet centraal aan. De scholen zorgen zelf voor het beheren van deze gebruikerslijsten. Ze kunnen daarvoor gebruikmaken van een handmatige of een automatische koppeling met hun leerlingvolgsysteem.
d. Leerlingvolgsystemen
Onze scholen maken gebruik van drie verschillende leerlingvolgsystemen. Esis, Parnassys en Magister. De scholen doen hiervan zelf het gebruikersbeheer. Zoals gezegd maken de meeste scholen gebruik van een (automatische) koppeling tussen het lvs en Basispoort.

Voor het beheer zou het makkelijk zijn om koppelingen te maken tussen de verschillende systemen. Zodat een gebruiker maar op één plek aangemaakt, gewijzigd of verwijderd hoeft te worden, en het daarmee in alle onderliggende systemen voor elkaar is. Dat vereist echter een goed doordachte inrichting van wat je op welke manier waaraan koppelt. De vragen die in het stuk van EV gesteld worden, blijven overeind: hoeveel tijd kost het beheer, wie mag rechten en rollen uitdelen en hoe hou je de systemen uniform?
Onze eerste uitdaging is nu om alle gebruikers van de stichting in Office365 actief te hebben. Daarna zullen we wel weer verder zien.

2, Privacy van leerlingen

Al in 2009 begonnen we ons bij SCOH druk te maken om het waarborgen van de privacy van leerlingen. We hebben binnen de stichting goede afspraken met de scholen waar iedereen zich aan moet houden. Zo vraagt iedere school actief om toestemming voor publicaties van foto's op internet en sociale media. Zo gaan we voor iedere gebruikte (educatieve) applicatie na of de leverancier de zaakjes op orde heeft. En zo vragen we via een jaarlijkse check aan de scholen om hun autorisatiestructuur voor de gebruikte applicaties in orde te maken of te houden.
Het is in ieder geval een onderwerp dat blijvende aandacht nodig heeft.

3. Leren met tablets
Over leren met tablets wordt veel geschreven en veel geclaimd. Er zijn waarschijnlijk net zoveel voorstanders als tegenstanders. Binnen SCOH zijn scholen actief met tablets. Daar voeren we vooralsnog geen regie op. Het is voorlopig aan de scholen zelf om daar een weg in te vinden. Snappet, iPads, Windowstablets: op verschillende scholen lopen verschillende trajecten. Via het leernetwerk van ict-coördinatoren houden we elkaar op de hoogte van de status van de trajecten. Het ei van Columbus is nog niet gevonden.
Daarnaast gingen we dit schooljaar van start met een werkgroep ict en educatie waarin directeuren, stafmedewerkers, ict-coördinatoren en ouders de (on)mogelijkheden en ambities verkennen van het gebruik van ict in het onderwijs. Boeiende materie, boeiende discussies vooralsnog. Wordt vervolgd.

4. Werkplekbeheer
Dit punt raakt wat mij betreft een beetje aan het eerste punt. Het werkplekbeheer vindt bij onze scholen grofweg op twee verschillende manieren plaats. Een groep scholen laat het werkplekbeheer doen door 'formats' zoals Skool en Klas.nu. Zij werken door de bank genomen op afstand. Het gehanteerde concept zorgt ervoor dat systemen vanop afstand door de beheerder of zonder technische kennis door de school opnieuw geïnstalleerd kunnen worden. Sommige van deze scholen kiezen ervoor om daarnaast nog iemand extern in te huren die gebruikersbegeleiding op de werkplek doet.
De grootste groep scholen heeft bij ons echter gekozen voor een lokale netwerkbeheerder die met maandelijkse bezoeken werkt. Als er een printer niet werkt, een stekker verkeerd zit, een installatie niet goed gegaan is, of bord niet goed gekalibreerd is, dan komen zij langs om het te repareren. Door deze manier van werken is veel maatwerk mogelijk. De ervaring leert dat scholen meestal wel behoefte hebben aan iemand die fysiek aanwezig is, of snel aanwezig kan zijn in het geval van calamiteiten.
Maar beide vormen van werklplekbeheer gaan vooral over het beheren van windowsmachines. En dan vooral van windowsmachines waarvan de school eigenaar is. Maar de laatste tijd zie je langzaam een verschuiving naar een behoefte om ook machines van thuis en ook tablets en telefoons te kunnen beheren. De traditionele netwerkbeheerders hebben hier nog geen goede en pasklare antwoorden op. En de scholen zijn nog niet gewend om deze vragen helder neer te leggen.

In het artikel van EV worden nog vijf uitdagingen geformuleerd. Die laat ik hier even buiten beschouwing. Welke uitdagingen zie jij?

Basisscholen op glasvezel. Moet dat nou?

Ik vraag me af waar de PO-raad het pleidooi op baseert. Volgens de NOS willen ze graag dat iedere basisschool toegang krijgt tot snel internet. Onee, wacht even... Niet zomaar snel internet. Iedere basisschool moet een glasvezellijn krijgen. De redenen: gepersonaliseerd leren mogelijk maken, en mediawijsheid stimuleren.
Ik denk dan alleen maar: daar gaan we weer.

In Den Haag bestaat er een stichting GlasLokaal. Een aantal jaar geleden kwam iemand daar met het plan om iedere basisschool in Den Haag te willen aansluiten op glasvezel. Daartoe werd de stichting opgericht en scholen en schoolbesturen konden zich verenigen. Vraagarticulatie heet dat in die wereld. Als basisschool kon je een verbinding van hen krijgen. Een hele snelle verbinding. Glasvezel. Wie wil dat nou niet? De kleine lettertjes zeiden alleen dat je het contract voor heel lang aan moest gaan. En dat je er meer dan 300 euro per maand (!) voor moest gaan betalen. Fijne vraagarticulatie. Op de website van Glaslokaal wordt uiteraard niet gerept over de kosten.

Inmiddels zijn we een fors aantal jaar verder. Sommige scholen van onze stichting hebben zo'n glasvezellijn. En betalen dus al jarenlang 300 euro per maand. En ze mogen nu niet van het contract af. Ook al zijn er inmiddels betere alternatieven. Ziggo biedt ondertussen een snelle verbinding (130 down, 30 up of 200 down, 40 up) op vrijwel alle locaties voor nog geen honderd euro per maand. Oké, het is geen glasvezel. Maar het is wel snel. En de rek is er bij Ziggo nog niet uit. Snellere verbindingen zijn op de markt gewoon bereikbaar. In Den Haag. Maar dat is op andere plekken in Nederland ook zeker het geval.

PO-raad. bega niet dezelfde fout. Snel internet hebben scholen echt wel nodig. Maar glasvezel? Moet dat nou? En wordt er ook gelet op de kleine lettertjes? Alsjeblieft.