zondag 25 februari 2024

Over tuinbonen, beginnen, geluk, kernenergie, zuivel, microplastic, klimaatlabel en veerkracht

Zoals beloofd. De tuinbonen zijn inmiddels gekiemd. En hiernaast dus het fotootje. Altijd een mooi moment in het jaar om die eerste kiemende plantjes te zien opkomen.

Afgelopen zaterdag kwamen we weer met een grote groep vrijwilligers bij elkaar. We verplantten een stuk van de bosrand. En daarna was er zelfs nog ruim tijd om de rest van het puin en het afval in de containers te deponeren waar we vorige week geen tijd voor hadden. 

We zijn er zo langzamerhand echt wel klaar voor om aan het seizoen te beginnen. Als het land nu een beetje vlot wil opdrogen, dan kunnen we de eerste bedden gereed gaan maken. Voorlopig lijkt het nog te nat om daarin iets te kunnen doen. Komende vrijdag komt de vrachtwagen onze compost bezorgen. En dat willen we dan zo snel mogelijk gaan verdelen over de bedden waarin we gaan beginnen. 

Maar zolang we dat nog niet kunnen doen, zijn er nog allerhande andere klussen die we ook alvast kunnen doen. Vanaf deze week zijn we weer wekelijks op maandag, donderdag en zaterdag bezig met een gezellige groep vrijwilligers. Voorlopig wel alleen de ochtenden, maar het begin is er!

Lijkt het je leuk om ook een keer mee te helpen? Kijk op www.degroentemeester.nl.

--

De leestips

Sowieso zou het gebruik van kunstmest aan banden moeten worden gelegd.

Alles is met alles verbonden. En wij mensen knippen alles in stukjes.

Het wordt opgeschreven alsof dit erg is. Maar is dat zo? Hier zitten toch ook positieve kanten aan?

Misschien een beetje raar, maar ik heb mijn standpunt omtrent kerncentrales nog steeds niet bepaald. Ik denk dat we niet zonder kunnen als we niet bereid zijn om fors in ons energieverbruik te snijden. Maar kernenergie maakt ook afval. Afval waarvoor we geen goede strategie hebben om er vanaf te komen. En nu lijkt het er dus op dat er wel eens een kerncentrale in onze buurt gebouwd zou kunnen gaan worden. Het rijk vraagt burgers wat ze daar van vinden. Tja.

In hoeverre speelt hier mee dat burgers steeds kritischer worden in hoe hun voedsel wordt geproduceerd én welk voedsel ze wel en niet willen eten? Daar zou ik dan nieuwsgierig naar zijn. Ik zit in een bubbel waarin veel mensen ófwel zuivel steeds meer links laten liggen (om dierenwelzijn) ófwel naar (rauwmelkse) zuivel zoeken die direct bij de boer vandaan komt. Heeft FrieslandCampina daar ook last van?

Bijzondere bevindingen. Vooral wanneer gevonden wordt dat suiker en frisdrank PFAS-gewijs gezonder is om te eten dan sommige soorten groenten en vlees. Dit pleit mijn inziens voor diversiteit. Eet zoveel mogelijk verschillende dingen.


Hier heeft hij een punt. De vraag naar energie móet naar beneden als we de klimaatdoelen willen halen. En dat zouden we moeten willen. Dus dan moeten we ons energieverbruik verminderen. Bijvoorbeeld door minder spullen te kopen, minder (ver) te reizen, meer uit het seizoen te eten en ons huis goed te isoleren.

Heeft deze meneer op Linkedin misschien een beetje gelijk? Zou zo maar kunnen. 
Tegelijkertijd kun je niet alleen maar naar de banken wijzen. Als we echt iets aan klimaatverandering willen doen, moeten we veel energiezuiniger gaan leven. En ik vraag me af of we dat genoeg willen om dat te kunnen.
Daarnaast is het feit dat banken naar buiten beginnen te brengen dat er klimaatrisico’s zijn, voor mij een teken dat er intern in hun organisaties ook iets aan het veranderen is. En dat zijn stappen in de goede richting. Zulke stappen die door mensen bij die banken genomen worden, moeten we aanmoedigen. Iedereen zit in hetzelfde team.

Mooi.

De veerkracht van de natuur is groot.

Interessante ontwikkeling. De aarde wordt hier feitelijk benaderd als één groot levend systeem. Een superorganisme waar wij deel van uitmaken.

Alles is met alles verbonden. Zeer verstandig om natuur en biodiversiteit als één van de pijlers te zien voor het tegengaan van klimaatverandering.

Het grootste probleem met dit probleem is dat het door veel mensen niet als probleem wordt gezien. Ga daar maar aan staan als de doelgroep van de campagne mensen zijn die zeggen dat shoppen hun hobby is. Die mensen moeten echt van heel ver komen…

Dit is geen nieuwsvoorziening. Dit is gewoon verkapte marketing voor de reisbranche. Welke cijfers liggen hieraan ten grondslag? Ik zou willen weten welk percentage Nederlanders deze reizen boekt. Het maakt namelijk nogal uit of 5% van de populatie dit doet of dat het om 75% gaat. Hier wordt namelijk de suggestie gewekt dat je er niet bij hoort als je je meivakantie nog niet geboekt hebt. Maar is dat zo? Daar geeft het artikel geen antwoord op.

--

De kijktip

Is geluk af te dwingen? Ik denk het wel. In deze video delen ze een aantal ‘stappen’ die je kunt nemen om dat te doen. Als ik kijk naar mijn eigen ervaring vind ik wel dat het hout snijdt wat ze hier zeggen.

zondag 18 februari 2024

Over veel handen, donkerte, biodiversiteit, gasverbruik en klimaataansprakelijkheid

Het was me het weekje wel weer. 

We kregen 'ineens' houtsnippers bezorgd dus we konden eindelijk de modderpaden veranderen in lieflijke houtsnipperpaadjes. Dat deden we met een klein groepje op donderdag.

Afgelopen zaterdag kwam een veel grotere ploeg vrijwilligers bijeen. Voor een monsterklus. Gelukkig maken vele handen licht werk. Sinds de start vorig jaar was er namelijk nogal wat troep verzameld achterop het terrein. Oude en kapotte spullen van de vorige gebruikers van het terrein, waaronder allerlei zeilen en netten, een paar ski's, een bureaustoel, een korfbalpaal, kasten en pallets, binnenbanden en wat al nog meer. Maar ook stenen en troepjes die uit de akkertjes omhoog kwamen bij het bewerken van de grond. Die troep hadden we allemaal verzameld op grofweg twee grote bergen. En zaterdag was het tijd om dat eens op te ruimen. Er was een grote container besteld en met veel kruiwagens, sterke handen en steekwagentjes verplaatsten we alles naar buiten het terrein. 
Een oud-ijzer-boer kwam al het metaal ophalen. Hout verzamelden we op een aparte stapel. En al het puin kon de container in. Na een ochtendje werken was de troep grotendeels weg. Opgeruimd staat netjes!

En nu er toch zoveel handen op het terrein aanwezig waren, maakten we gelijk van de gelegenheid gebruik om de wanden van het 'nieuwe' kasje tegen elkaar aan te zetten. Een tijdje geleden verhuisden we de zware delen met een speciaal vrachtwagentje naar de tuin. En in de tussentijd ben ik bezig geweest om de fundering daarvoor in orde te krijgen. Die was af en zodoende konden we de wanden met vereende krachten op de goede plek neerzetten. Weer een stapje verder om een mooie opkweekruimte neer te zetten voor de voorzaai van de bloemen.

Ik ben zo dankbaar voor alle hulp die er gegeven wordt bij ons project! Bijzonder toch?

--

De leestips

Volledig eens met deze auteur. We gebruiken ‘s nachts veel te veel onnodig licht. Heel veel lampen kunnen gewoon uit. Dat scheelt ook energieverbruik en dus in kosten.

Dit is de reden waarom ik bij De Groentemeester ook bloemen teel. In de hoop dat de mens weer wat bewuster wordt van ecologische grenzen. Wat bloemen betreft zijn we compleet verdwaald geraakt. Rozen in februari zijn NIET logisch.

Als je een positieve verandering wilt bewerkstelligen, is het handig als je weet hoe de zaken er voor staan. Daarmee is dit rapport een belangrijke stap om de situatie te verbeteren. Nu zijn de volgende stappen nodig.

Uiteindelijk is zo’n rapport ook één van de vele stappen die gezet moeten worden. Iedere stap is er één. Nu is het aan de Tweede Kamer om niet stil te gaan staan. 

Bij dit artikel bekruipt mij het gevoel dat het nogal onvolledig is. Want het lijkt vanuit klimaatoogpunt positief wat hier staat. Maar als ons totale energieverbruik niet naar beneden is gegaan, dan wordt het gas vervangen door iets anders. En als dat bijvoorbeeld hout of kolen zijn, dan houden we onszelf wel een beetje voor de gek. Op basis van de informatie uit dit artikel kun je er niets over zeggen. Jammer.

Velts visie op een publicatie in Nature over de CO2-afdruk van stadslandbouwinitiatieven. Een groot deel van die afdruk zit hem in de infrastructuur van die tuinen. Verhoogde bedden met randen. Heel veel kleine schuurtjes. Dat soort dingen. Ik vraag me af of dat voor professionele kleinschalige tuinen ook geldt. Ik denk het niet.

Hopelijk hebben deze klimaatzaken het effect dat bedrijven en overheden hun rol in het tegengaan van de klimaatverandering veel serieuzer gaan nemen.

Als we nou eens heel goed gingen luisteren naar wat wetenschappers als deze ons te vertellen hebben? Hoe zouden we dan moeten handelen?

--

De kijktip

Het interessante aan deze video is misschien wel vooral de reacties die kijkers hebben toegevoegd. (Je moet daarvoor wel even naar Youtube gaan.) Ik lees daar veel reacties van small farmers die op hun stukje van de wereld ook ernstige vormen van klimaatverandering beginnen waar te nemen. Heel, heel zorgelijk is dat.
En tegelijk hoopgevend om te zien dat er zoveel druppels op een gloeiende plaat bezig zijn om de plaat te helpen afkoelen. Doe je mee?

zondag 11 februari 2024

Over handzaaimachine, natuur, pesticiden, landbouwtransitie, opwarming, fossiel en biodiversiteit

Langzamerhand komt er weer steeds meer activiteit op het terrein van De Groentemeester. Vorige week hebben we met een aantal vrijwilligers nog een berg blad weggewerkt. De bessen en planten in de bosrand zijn nu ook voorzien van een mooie mulchlaag.
En de palmkoolplanten die er nog stonden van vorig seizoen zijn deze week ook opgeruimd. 
Verder zaaiden we ruim 800 tuinbonen voor in potjes in de kas. Als ze opkomen, zal ik hier een fotootje delen. De eerste stappen in het nieuwe seizoen zijn dus gezet.

Deze week werd de nieuwe handzaaimachine bezorgd. Voor de kenners: het is een Thilot. Hij ziet er uit als een apparaat uit vervlogen tijden, maar deze machines worden dus gewoon nog geproduceerd. Deze komt nieuw uit de fabriek. En de leverancier vertelde dat ze er ieder jaar nog zo'n 25 verkopen. Hoezo, vervlogen tijden...?

Vorig jaar gebruikte ik ook al zo'n machine in de zelfoogsttuin. Maar die had ik geleend van mijn oud-stagebieder Bas. Vorig jaar zat hij even zonder tuin en daardoor kon ik zijn machine gebruiken. Dit jaar moest ik zorgen dat ik er zelf een had, want hij start dit seizoen met een tuin op een nieuwe plek.

De zaaimachine gaan we gebruiken om er onder andere bieten, wortelen, rucola, raapstelen en groenbemesters mee te zaaien. Alles netjes op rijen en met een snelheid waarop het met de hand in ieder geval niet lukt.

Over de tuin van Bas gesproken, trouwens. Hij start vlakbij Zoetermeer. Mocht je daar in de buurt wonen, ga dan eens kijken op zijn website: www.hazelland10.nl. Op 30 maart houdt hij open dag. En hij heeft nog plek voor oogstgenoten op zijn tuin. Grijp je kans, zou ik zeggen!

--

De leestips

Dit geldt niet alleen voor voedselbossen, denk ik. Ook kleinschalige csa’s zijn zo’n niche. Haar tweede kanttekening onderschrijf ik volledig.

Altijd handig zo’n overzicht. Al zijn niet alle genoemde soorten overal even invasief. Japanse rimpelroos is dat bijvoorbeeld wel in de duinen, maar niet in een bosachtig gebied op kleigrond.

Deze voorlichting is helaas nodig.

Leuk, dat is hier in de buurt. Wat ik mis in dit artikel is waarom de gemeente dit wilde weten.

Ik begrijp te weinig van politiek om deze zet op waarde te schatten. Wat voor mij wel duidelijk is, is dat het een goed idee is om het pesticidengebruik flink te verminderen. Mij maakt het niet uit of dat via een wet van de Europese Unie gaat of dat boeren dat initiatief zelf nemen. Nu de wet is teruggetrokken, moeten de boeren er zelf maar mee aan de slag. En er is een grote groep boeren die dat gelukkig ook snapt. Doorgaan met het huidige pesticidengebruik is sowieso -zeker op termijn- een doodlopende weg.

Voor wie de eerste stappen zet op moestuingebied. 

Hoe dan ook is het klip en klaar dat doorgaan op de huidige weg ook niet mogelijk is. De ecologische grenzen kun je niet opschuiven. Een deel van het probleem zit hem in ‘de markt’. Er wordt gezegd dat de markt de boeren dwingt tot het goedkoop produceren van voedsel. Maar die markt is nou net ‘een ding’ dat door mensen verzonnen is. En dat betekent dat we dat ‘ding’ ook kunnen verbouwen tot iets dat wel binnen de ecologische grenzen zijn werk doet. Ik ben geen econoom, maar ik denk wel dat de belangrijkste inspanningen daar gedaan moeten worden.

Het is toch logisch dat je door gaat met werken als je gewoon plezier hebt in je werk?

Don’t look up. Ken je die film? Volgens mij zitten we er midden in.

Gelukkig zijn we niet alleen afhankelijk van politieke krachten om veranderingen een zetje te geven.

Toch leuk dat kleinschalige tuinbouw hier ook genoemd wordt als wenkend perspectief.

Grappig overzicht. Wat is er in de natuur toch veel bijzonders te vinden. Als je de moeite neemt om er naar te kijken, natuurlijk.

Oké, dat is te doen. Vlooienmiddeltjes alleen toedienen aan je hond of kat wanneer ze last hebben van vlooien. Niet (meer) preventief. Of kun je ook helemaal zonder als je de vlooien consequent uit de vacht zou kammen?

Don’t look up. Ik wou dat ik hier laconiek over kon zijn. Maar wat we hier zien gebeuren is de grootste bedreiging  die de mensheid treft. Ooit. En grote delen van de mensheid wuiven het weg alsof het een klein ongemak is dat vanzelf weer verdwijnt. Daar snap ik niets van.

Stof tot nadenken.

Bemoedigend. Pensioenfondsen zijn dan ook van nature organisaties die (ver) vooruit kijken. Dus ik zie dit echt wel als een positief signaal dat verandering in de goede richting gaande is.

Dit is dus ook een reden om uit een zelfoogsttuin te willen eten. Het is een biodivers productiesysteem voor gezond voedsel.

"We moeten klimaatverandering veel serieuzer nemen." Daar besluiten ze dit artikel mee. Maar... Hoe moet dat dan?

--

De kijktip

Het is geen vrolijke boodschap, maar de manier waarop zij hun stem laten horen, vind ik erg sympathiek. Bestaat zoiets ook in Nederland?

zondag 4 februari 2024

Over potgrond, vrijwilligers, pesticiden, mbo, bodem en kantelpunten

Bij De Groentemeester gaan we vanaf week 9 weer officieel beginnen met het wekelijkse vrijwilligerswerk. In de tussentijd gebeurt er natuurlijk ook heel veel. Zo worden er in deze periode allerlei materialen en benodigdheden geleverd. 

Afgelopen week werd de potgrond alvast geleverd. Die neem ik af bij Bio-Kultura. Ik heb een hele pallet laten komen met zakken van 40 liter, maar dat gebruik ik lang niet allemaal. Daarom heb ik aan oogstgenoten en belangstellenden laten weten dat je bij mij ook een zak potgrond kunt kopen. Zo druk ik de kosten voor de potgrond een beetje. En ik moet zeggen dat daar best wel wat belangstelling voor is. Zou je ook wel een zak mooie biologische potgrond willen overnemen? Laat het gerust weten.

Ondertussen groeit de vrijwilligersclub door. Veel mensen vinden het leuk om structureel of gewoon zo af en toe eens een keer te komen helpen. Dat kan allemaal. Op 17 februari en op 24 februari hebben we twee speciale vrijwilligerswerkdagen. Op de 17e gaan we al het afval en het puin opruimen dat achterop het terrein ligt. En op de 24e gaan we een deel van de bosrand verplanten. Twee klussen waarbij geldt dat vele handen licht werk maken. Als je wil aanhaken is dat zeer welkom. Mail me dan even op info[at]degroentemeester.nl

--

De leestips

Zo werkt dat dus. En we staan erbij en kijken ernaar. Op lange termijn is deze weg doodlopend. Letterlijk.

Krijgt Warmonderhof concurrentie? Van hun eigen organisatie.

Ja, ik snap die keuze wel. Elon Musk is een gevaarlijke factor. Sinds Twitter X heet, kom ik daar ook niet meer.

Wat in de kop van dit artikel staat, is niet wat Klaas Knot zegt. Luisteren is ook een vaardigheid.

En zo probeert de ene mens de andere mens ervan te overtuigen dat hij toch echt de beste oplossing (of eigenlijk de minst slechte) heeft voor onze energiehonger. Helaas maken we ondertussen onze planeet wel stuk. Zo intelligent zijn we dus ook weer niet.

Goed zo. Nu Schiphol nog laten krimpen.

Dit lijkt mij een oplosbaar probleem omdat er in het stuk ook staat dat de benodigde investeringen zichzelf (op termijn) terugbetalen. Daarnaast hebben ze het over publiek én privaat geld dat nodig is. Dit gaat dus ook over keuzes die we moeten durven maken.

Klimaatverandering voltrekt zich voor onze ogen. Hier zie je in slowmotion een kantelpunt bereikt worden. En we staan erbij en kijken ernaar. We zouden als een haas moeten zorgen dat het kappen van bomen in dat gebied gestopt wordt. Want bomen zijn regenmakers.

Dijkviltbraam. Uit dit stukje op Linkedin concludeer ik dat je deze soort dus het beste goed onder controle kunt houden. Dan is het dus nog wel de vraag hoe je deze soort precies herkent. Want in het gebied van Weij staan ook genoeg bramen. Ik hoop van een andere soort dan deze.

--

De kijktip

Informatief filmpje over de bodem. Dit onderdeel van vele ecosystemen heeft veel meer aandacht nodig. Een gezonde bodem zorgt voor gezonde planten. Die zorgen voor gezond voedsel en daarmee voor gezonde mensen. Helaas zijn veel mensen er niet zo goed in om goed voor onze bodem te zorgen. Ze walsen hem plat, vervuilen hem met allerlei stoffen en we halen het leven eruit. Dat kan ook anders.

zondag 28 januari 2024

Over zaden, meehelpen, natuur, scholing, AI, hazelaar en de wolf

Dat is toch altijd weer een moméntje, hoor! Als de nieuwe zaden voor het seizoen weer binnen komen. Er waren nog behoorlijk wat zaden over van vorig jaar, maar ik heb natuurlijk ook weer nieuwe zaden besteld. De partij van De Bolster is binnen. En die van Bingenheimer verwacht ik ergens komende week.

Toen ik het stond uit te pakken, gingen mijn gedachten even terug naar de einde-oogst-pakketten van vorig jaar. Deze zaden zaten in zo'n zelfde maatje kartonnen doos als waar we de producten voor de einde-oogst-pakketten in verpakt hadden. En eigenlijk is dit dus het "start-van-de-oogst-pakket". Hier begint het allemaal mee. En misschien hebben we aan het einde van het seizoen weer dozen vol met leuke producten voor het einde van het jaar. We zullen zien.

Maar in de tussentijd moet er dan natuurlijk nog wel een hoop werk verzet worden bij De Groentemeester. Al die zaden moeten nog opgekweekt worden. En dat betekent weer meters en meters aan teeltbedden klaarmaken en van compost voorzien. Voorzaaien, zaaien en planten. Duizenden planten gaan we gezond groot laten worden. Zodat we vanaf half mei (hopelijk) de eerste oogst van het land kunnen halen. Die oogst duurt dan tot ergens diep in november. Zo'n zin in!

Lijkt het je leuk om daar met mee te helpen? Geef dan vooral een seintje. Ook dit jaar breidt de vrijwilligersclub weer een beetje uit. En er kan altijd nog iemand bij. Hoe meer zielen, hoe meer vreugde.

En we zijn ook nog op zoek naar één of twee stagiairs (van bijvoorbeeld Warmonderhof) die willen leren hoe je een zelfoogsttuin opzet en runt. Dus ben of ken jij iemand? Laat het vooral weten.

--

De leestips

Ik vind het voor veel van het genoemde nog een beetje vroeg. Als je te vroeg start, loop je het risico dat de jonge plantjes te weinig licht en warmte ontvangen. En daar krijg je zwakke plantjes van. Geduld is meestal beter.

Dit zou voor mij geen enkele uitdaging bevatten. Ik draag vooral mijn werkkleding. Dat zijn totaal 22 stukken kleding. En daar zitten mijn regenbroek, mijn petten en mijn sjaal al bij. Wat kunnen sommige mensen hun leven toch ingewikkeld maken.

Zou het helpen dat een nieuw clubje experts deze waarschuwingen afgeeft? De informatie uit de rapporten was al bekend, toch?

Zou het ook zo kunnen zijn dat door de toegenomen digitale mogelijkheden het minder belangrijk wordt om een opleiding te volgen. Kennis en antwoorden op vragen zijn veel vrijer beschikbaar dan vroeger. En dat betekent dat mensen veel makkelijker nieuwe dingen kunnen (bij)leren zonder naar een opleiding of cursus te gaan. In plaats van te kijken of het geld wel opgemaakt wordt, is het toch veel interessanter of er meer of minder geleerd wordt door mensen?

Big Brother is watching de zeehonden.

Als ik niet de kans had gekregen om De Groentemeester te starten, waren wij nu waarschijnlijk op zoek geweest naar land dat hoger ligt. Of misschien woonden we daar dan al. Maar daar is nu geen sprake van. Het moeilijkste aan de keuze om naar een andere kant van het land te verhuizen, is inderdaad het sociale aspect. Maar tegelijkertijd houden we onszelf daarmee dus ook wel een beetje gevangen.

Zo, dat is best een intensief programma. Mijn leeftijd past alleen niet. Het is voor 16-30 jarigen. Ik ben 16+30 jarig. ;-)

Informatief. Eén hazelnoot is geen hazelnoot dus.

De wolvendiscussie blijft interessant. De gebruikte argumenten zeggen namelijk ook best wel iets over hoe mensen zich verhouden tot de natuur. Vind je dat wij daar de baas over zijn? Moet de natuur ons altijd tot dienst zijn? Moet een dier een functie hebben om er te mogen zijn? Is alle ruimte op de wereld van ons als mensen?

--

De kijktip

Dit vond ik een zeer indrukwekkend interview. Deze wetenschapper laat overduidelijk zijn machteloosheid zien over de klimaatverandering die hij in dertig jaar heeft zien voltrekken. Hij ziet -bij zijn volle verstand- een onmogelijke dreiging op ons afkomen en weet niet wat er in zijn macht ligt waardoor hij er iets aan kan doen. Door dit op deze manier te vertellen doet hij precies wat hij kan doen.  Hij laat de kwetsbaarheid zien die we tegenover dit probleem allemaal hebben. Ook degenen die hun kop in het zand proberen te steken zijn hiervoor net zo kwetsbaar.

zondag 21 januari 2024

Over plannen, Zen, storm, bio-omzet, hermelijn, groen kapitalisme en verbeeldingskracht

Voorlopig liggen de oogstvlaggen geduldig te wachten. Op het land is nu nog niet veel te doen. Gisteren was er ik er even -samen met Eveline- om te controleren of het plastic op de bedden nog goed vast lag. 
Met die kou en vorst is dat geen probleem, want er ligt ijs op en alles zit vastgevroren. 

Maar vandaag zet de dooi in en vanaf vanavond gaat het flink waaien. Drie dagen lang. Voorspellen ze. Dus daarom leek het me verstandig om het van te voren allemaal even langs te lopen.
Morgen ga ik nog wel weer even kijken hoe het er erbij ligt.

Inmiddels lopen de aanmeldingen voor het nieuwe seizoen binnen. Ik heb afgelopen week alle oogstgenoten én de eerste 20 mensen op de wachtlijst gevraagd of ze in 2024 (weer) meedoen. En dat loopt lekker door. Dit seizoen groeit de tuin naar 85 oogstgenoten.

Vanaf mei hopen we weer te kunnen oogsten. En dat doen we dan 30 weken lang. Tot eind november ongeveer. Om dat mogelijk te maken ben ik nu al mijn planningen aan het doorlopen. Het eerste plantgoed (voor week 13) is al besteld. En de aardappelen en uien worden al geleverd in week 10. Komende week gaan de bestellingen voor de zaden de deur uit. 

Mocht je het nou ook interessant te vinden om het van dichterbij te volgen, abonneer je dan op de nieuwsbrief van De Groentemeester. Of kom straks in mei gewoon een keer langs.

Fijne week!

--

De leestips

Sterk.

Wat ik mis in dit artikel is aandacht voor het waarom. Waarom is het streven om het aandeel naar 15% te brengen? Dat is omdat biologische producten geproduceerd worden in systemen waarin er aandacht is voor de mens en de omgeving, en dat is beter voor de wereld waar we voor te zorgen hebben. Dit wordt streng gecontroleerd door SKAL en daarmee is biologisch het meest betrouwbare keurmerk dat je in de supermarkt kunt vinden.
Meer weten over de uitgangspunten van de internationale biosector? Lees deze folder (pdf).
Overigens denk ik dat het aantal mensen dat vanuit deze gedachte naar hun boodschappen kijkt toeneemt. Er zijn ook plekken waar je voedsel kunt kopen dat gelijkwaardig is aan biologisch, maar niet zo genoemd mag worden omdat het niet door SKAL gecontroleerd wordt. Denk aan streekproductenwinkels, zelfoogsttuinen en herenboerderijen bijvoorbeeld. Maar die worden niet meegerekend in de cijfers.

Ja, dat is eigenlijk wel waar.

Via dit artikel is een kennisdocument te downloaden over kleine marterachtigen. De bunzing, wezel en hermelijn zijn soorten die in (kleinschalig) agrarische landschappen kunnen voorkomen. In dit document staat beschreven wat ze nodig hebben. Voedsel, verbindingen en verblijfplaatsen. Bij De Groentemeester hebben we het meeste wel voor elkaar. Het zou gunstig zijn om dit soort dieren in het systeem te hebben, want ze kunnen de populatie knaagdieren onder controle houden.

Zou dat echt werken? Hier zeggen ze van wel.

Zo maak je dus een 15-minutenstad. Dat moet te doen zijn in Maassluis. Laten we beginnen met winkelcentrum Palet autoluwer maken. Een mooi park langs de Mesdaglaan zou dan ook kunnen.

Alles is met alles verbonden. Wat er op social media gebeurt, kan veel invloed uitoefenen op de grootste uitdaging waar de mensheid momenteel voor staat. Zowel in negatieve zin als -gelukkig ook- in positieve zin. Nu maar hopen dat er bij Google geen mensen zitten te slapen. Want we zitten allemaal in hetzelfde team.

Ook tussen Maassluis en Vlaardingen zijn afgelopen zomer aziatische hoornaars gezien. Door een imkerwerkgroep zijn die nesten opgespoord en onschadelijk gemaakt. Nu maar hopen dat ze alle nesten gevonden hebben, want uit één nest kunnen zo weer vijf nieuwe ontstaan, heb ik me laten vertellen.

Slim. Ik las ooit ergens dat ze ook kassen verwarmen met warmte uit datacentra. Misschien zijn er nog wel meer van dit soort slimme combinaties te maken.
De vraag die hier echter niet gesteld wordt, is of het wel slim is om almaar meer datacentra te bouwen. Dat kan natuurlijk niet oneindig doorgaan.

Ik hoop het.

Dit klinkt logisch. Behalve wegwerpproducten meer belasten, kun je er ook voor kiezen om reparaties goedkoper te maken. Maar of dat voor de markt van bijvoorbeeld telefoons werkt, waag ik te betwijfelen. Men koopt niet alleen een nieuwe telefoon omdat het scherm of de batterij stuk is. Dat gaat ook om het trager worden van zo’n ding omdat de software steeds veeleisender wordt. In dat opzicht zit er een ontwerpfout in het ecosysteem rond telefoons.

Bedrijven veranderen niet snel genoeg en blijven zeggen dat die veranderingen niet sneller kunnen. Dat is echter gewoon een gebrek aan verbeeldingskracht. Weet je nog dat we in maart 2020 ineens allemaal moesten thuiswerken. Daarvan werd in de periode ervoor ook gezegd dat het niet kon. Tot het opeens wel bleek te kunnen. Ik denk dat dat in deze zaak ook zo is. En daarom is het goed dat er organisaties zoals Milieudefensie zijn die dit adresseren.

Leuk. Ik ben benieuwd wat de genomineerden zullen worden.

Voor wie iets wil leren over veen en bodemdaling. Grote stukken van Nederland waren en zijn veen(weide)gebieden. Het is goed om te weten welke grond je onder je voeten hebt.

Wat een bijzondere dieren leven er toch op onze planeet.

--

De kijktip

Handig overzicht van Zen Teachings. Er worden zes onderwerpen besproken die stuk voor stuk kort en helder worden toegelicht. Doe er je voordeel mee. Het zijn onderwerpen waar ik me eigenlijk wel verder in zou willen verdiepen. Ik denk dat je er een beter mens van kunt worden.

zondag 14 januari 2024

Over vrijwilligers, de 15-minutenstad, zeldzaamheid, hermelijn, koffie en knoflook

Gedurende seizoen 2023 kon ik rekenen op de hulp van veel vrijwilligers. Op maandag, donderdag en zaterdag kon er mee gewerkt worden met zaaien, planten, wieden en (voor)oogsten. Ieder kwam dat doen naar eigen kunnen en interesse.

Langzamerhand vormde zich een vaste groep op ieder van deze dagen. Totaal goed voor hulp van ongeveer 15-20 mensen per week die ergens wel een uurtje of meer mee hielpen. Tijdens het werk en de pauzes vinden vaak goede gesprekken plaats. En zo ontstond er meer dan ik had durven hopen.
Ook dat is een mooie element in het project dat De Groentemeester is. De tuin bindt samen en sluit vriendschappen.

Door de winterrust ligt het werk tijdelijk even stil. Vanaf half december tot en met eind februari zijn er geen structurele activiteiten voor de vrijwilligers te doen op de tuin. Misschien dat we straks hier en daar een klus hebben, maar zeker niet iedere week drie dagen. En daardoor zien we elkaar ook even niet. 
Een aantal vrijwilligers vond dat jammer en waren elkaar een beetje aan het missen. Daarom namen ze het initiatief om in deze periode met elkaar af te spreken voor een lunch. En ik mocht gelukkig ook aansluiten.

Er werd een reservering gemaakt bij Monsieur Paul in Maassluis. En gisteren was het zover. We hebben flink kunnen bijpraten en het was erg gezellig. En het was goed om elkaar weer even te zien. Wat bof ik toch met zoveel mooie mensen om me heen!

Als het je ook leuk lijkt om in 2024 mee te helpen op de tuin, neem dan gerust contact met me op. Je hoeft er geen oogstgenoot voor te zijn en je hoeft ook geen ervaring te hebben met moestuinieren ofzo. Neem gewoon je goede humor en een beetje werklust mee en het komt goed. Kijk voor meer informatie op de website: www.degroentemeester.nl

--

De leestips

Ik heb niet meteen alle cijfers paraat om dit voor mezelf effectief in te vullen, maar het geeft een indicatie. Wij kunnen vooral op vervoer (auto) en voeding (want we eten wél vlees) nog CO2-uitstoot vermijden. In deze rekentool wordt echter niet meegenomen wat de bron is van je vleesconsumptie. Wij eten (bijna) uitsluitend biologisch vlees of vlees dat geproduceerd wordt in een kleinschalig systeem dat goed is voor het ecosysteem. En dat zie je in deze uitslag niet terug. Desalniettemin een goede vingeroefening om deze tool eens in te vullen. 
Én: voor kerst vroeg ik vier bomen die Trees for All mag planten in één van hun projecten. Dat is ook leuk.

Dit vind ik echt een goed idee. De andere kant van Maassluis is aan te fietsen binnen een kwartier. Daarmee zou Maassluis in potentie een volwaardige 15-minutenstad kunnen zijn. Maar de praktijk is dat (te veel) inwoners denken dat je je alleen efficiënt kunt verplaatsen met een auto. Deels komt dat denk ik ook doordat veel inwoners in een andere stad werken en een beetje té gewend zijn geraakt aan een auto.

Bij deze bijeenkomst van voedselfamilies was ik er niet bij. Aan het verslag te lezen was het weer een interessante en leerzame dag. Achteraf had ik er toch ook bij willen zijn. Maar ik kon toen niet, helaas.

Dit is niet de weg die we moeten gaan. Meer wegen bouwen leidt sowieso niet tot minder files. Dat heeft het verleden al bewezen. Er bestaat zoiets als de wet van de bandbreedte. Als je een lege boekenkast neerzet in je huis, komt ie ‘vanzelf’ vol te staan met boeken. Als je snellere internetverbindingen aanlegt, komen er applicaties die veeleisender zijn. Als je meer wegen aanlegt, worden die gevuld met meer en grotere auto’s. 
We zouden het autogebruik flink moeten ontmoedigen. Te beginnen met het stoppen van aanpakken van ‘knelpunten’. Zorg voor gratis openbaar vervoer en richt steden in als 15 minutenstad, bijvoorbeeld.

Onze voedselproductie is afhankelijk geworden van landbouwvoertuigen. Dat blijkt onder andere ook uit deze protesten. Het beangstigende daaraan is dat fossiel sowieso een einde heeft. Als er niet op tijd alternatieven zijn voor de manier waarop we nu voedsel produceren, lopen we het risico dit soort beelden (en erger) nog wel vaker te zien.

Dit is de grootste kanshebber om de volgende pandemie te veroorzaken. Zeggen de experts. Ik hoop dat ze ernaast zitten. Ik zou ook niet weten wat ik daar aan kan doen, behalve hopen dat ook deze pandemie aan me voorbij gaat.

En toch zijn er nog steeds mensen die de klimaatverandering ontkennen. Onbegrijpelijk.

Het eerste wat ik hierbij denk: we leren het ook nooit.
Maar in tweede instantie snap ik ook dat de energietransitie niet zonder deze grondstoffen kan. Daarmee wordt het kiezen tussen twee kwaden. Wat beter zou zijn, is als we (weer) leren leven met een veel kleinere energiebehoefte.

Handel in bitcoin zou ingeperkt moeten worden. Het kost ontzettend veel energie die we beter voor andere dingen kunnen gebruiken. Bitcoins kun je niet eten en ze zorgen ook niet voor een warm huis.

Het staat er echt. Mensen vergroenen hun tuin mogelijk niet omdat ze bang zijn dat de buren er iets van vinden. Nou, ik vind er iets van als je je tuin níet vergroent. Telt dat ook?

Geen idee of hermelijnen in de buurt van Maassluis ook aanwezig (kunnen) zijn. Maar ze zijn van harte welkom bij De Groentemeester. We hebben al verschillende takkenrillen aangelegd en muizen zitten er genoeg. En ze schijnen dus ook hazen aan te kunnen. Kom maar op!

Voor wie groene inspiratie zoekt. Een zelfoogsttuin vind ik ook tellen voor tip nummer 3.

Daarom zijn klimaatzaken dus belangrijk. Veranderen gaat niet vanzelf.

We zitten allemaal in hetzelfde team.

Ergens anders las ik dat biodiversiteit niet alleen in tropische bossen op deze manier verdeeld is, maar dat dat bijvoorbeeld ook geldt voor de verdeling van biodiversiteit in het microbioom van je darmen. Of in koraalriffen. Alsof het een soort wiskundige formule is hoe zeldzaamheid zich verdeelt in een systeem.

Ik dronk mijn koffie de laatste jaren zwart. Maar ik ben begin 2022 helemaal gestopt met koffie drinken. Eén van de redenen was inderdaad dat koffie van ver moet komen. Zo eet ik ook geen bananen meer bijvoorbeeld. Dat was voor mij het spreekwoordelijke laaghangende fruit. En ik mis zowel de koffie als de bananen helemaal niet meer. 
Het stoppen met koffie ging overigens niet zonder slag of stoot. Ik denk dat ik daar wel meer dan anderhalf jaar over gedaan heb om eerst te minderen, en nog eens te minderen. Totdat het moment daar kwam dat ik ook het laatste kopje op een dag heb afgeschaft. Koffie is nou eenmaal verslavend, maar er valt prima zonder te leven.

De bewijzen stapelen zich op: groene omgevingen, liefst met bomen, zijn goed voor de mens. Misschien moeten we minder huizen bouwen...  en meer boomhutten… ;-) Waarom niet?

Niet omvaren, maar omdenken. Knoflook hoeft niet uit China te komen. En gember kun je ook hier kweken, drogen en vermalen tot poeder om het in de winter beschikbaar te maken. En sowieso kun je beter groenten en fruit uit het seizoen eten. Ons eigen seizoen, bedoel ik dan. Die druiven komen in de zomer dan wel weer. Eet een (bewaar)appel of neem appelmoes. Dan zijn die omvarende stalen dozen ineens een minder groot probleem. Misschien hebben we er dan zelfs minder van nodig.

Zo belangrijk wat hier staat. Als we iets aan de klimaatverandering willen doen, redden we het niet als we het normaal blijven vinden dat we zoveel energie en grondstoffen verbruiken. We zullen het collectieve gedrag van de mensheid moeten veranderen. Het goede nieuws is dat we daar best wel eens toe in staat zouden kunnen zijn. We moeten elkaar andere verhalen gaan vertellen over hoe de wereld in elkaar zit.

--

De kijktip

Zijn verhaal blijft me intrigeren. Charles Eisenstein is ervan overtuigd dat we onszelf een vals verhaal over afscheiding hebben verteld. Hij voorziet een soort transformatie naar een andere wereld waarin die afscheiding teniet kan worden gedaan. Een wereld waarin de mens weer gewoon deel uit maakt van de natuur. Een wereld waarin en-en een grotere rol speelt dan of-of. Een wereld waarin wij en zij weer wij worden.

zondag 7 januari 2024

Over kluswerk, water, microbioom, SKAL, klimaat en schoolkeuzes

Na een kleine winterslaap wordt het zo langzamerhand wel weer tijd om voorbereidingen te gaan treffen voor het volgende seizoen. Daar ga ik komende week mee starten. Te beginnen met het maken van het teeltplan voor 2024.

Afgelopen week besteedden we onze tijd aan achterstallig onderhoud in ons huis. We hebben wat dingen gerepareerd die eigenlijk al veel te lang (een beetje) stuk waren. Zo gebruikten we al een tijdje een lichtknopje in de wc dat los in zijn sponning hing. Dat is nu weer mooi gerepareerd.

Verder deden we ook wat verfwerk in de woonkamer en op zolder. Nog niet al het achterstallige kluswerk is af, maar we zijn een aardig eindje gekomen. 

Gisteren was ik ook even op de tuin. Komende week valt er toch wel wat serieuzere vorst in. En in de kas stonden nog wat verveineplantjes. Die kunnen niet zo goed tegen zulke lage temperaturen, dus die heb ik mee naar binnen genomen. Er staat nu een tray bij ons thuis op de voorzolder en twee trays mogen in het clubgebouw van Weij overwinteren.

Ik heb zin in 2024!
Plannen genoeg. Ik ga een extra kasje bouwen, de kruiden gaan verhuizen naar de randen van het perceel en er komt een heus teeltplan voor de bloemenpluktuin, zodat er hopelijk eerder in het seizoen bloemen geplukt kunnen worden. Bovendien breidt het aantal oogstgenoten uit van 65 naar 85 oogstgenoten. En wat extra leuk is: dit seizoen komt Eveline (mijn vrouw) er als extra hulp in de tuin bij. Vanaf de start van het seizoen tot aan de zomervakantie heeft zij van haar werkgever een tijdelijke taakvermindering gekregen. En dat geeft lucht om meer op de tuin te zijn en daar te komen helpen. Laat het seizoen van 2024 maar aanvangen.

--

De leestips

Hier heeft hij een punt, denk ik. Verschillende permacultuurprojecten in de wereld hebben laten zien dat in droge omstandigheden toch ecosystemen ‘gebouwd’ kunnen worden die steeds meer water genereren. 

Het is eigenlijk heel logisch. Gezond bodemleven, gezonde planten, gezond microbioom, gezonde mensen. Oogstgenoot bij een zelfoogsttuin willen zijn, is hiermee ook een heel logische keuze. Als je het fijn vindt om gezond te zijn, tenminste.

De Groentemeester werkt volgens biologische principes, maar de tuinderij mag zichzelf niet biologisch noemen. Dat mag niet omdat ‘biologisch’ een keurmerk is dat in Nederland door SKAL gecontroleerd wordt. Mijn bezwaren tegen SKAL worden hier goed verwoord.

De kans dat je dit zit te lezen als je een klimaatontkenner bent, is niet heel groot. Maar mocht je nou toch je twijfels hebben bij het feit dat klimaatverandering echt wel door de mens veroorzaakt wordt, en dat we er als een haas iets aan moeten doen, dan is dit artikel misschien relevant om te lezen. De schrijver legt hier haarfijn uit hoe dat zit met desinformatie en de belangengroepen die jou richting klimaatontkenner proberen te sturen. Het wordt tijd dat we onszelf beter wapenen tegen deze mechanismen.

Ik vond de school waar ik als kind op zat niet vervelend. Maar zo’n school zoals in dit artikel beschreven wordt, had ik ook leuk gevonden. Ik deed zulke dingen na schooltijd in het park naast ons huis. De huidige generatie kinderen heeft bijna geen ‘na-schooltijd’ meer. Volgens mij gaat daar ook iets mis.

En zo bewegen we mee met de klimaatverandering. Nattere winters en drogere zomers. 

Leuk om te lezen hoe het aantal muizen in een gebied samenhangt met het beschikbare voedsel en andere factoren zoals het weer tijdens het voorgaande jaar. Ik hoop dat het bij De Groentemeester qua muizen mee zal vallen. Er groeien in ieder geval niet veel beuken in de omgeving.

Dit lijkt me inderdaad laaghangend fruit om klimaatdoelen te halen: schaf reclames voor fossiele dingen zoals vliegreisjes gewoon af. Deze reclames maken het normaler om te vliegen, terwijl dat het helemaal niet zou moeten en hoeven te zijn. Die aflevering van ‘Wat houdt ons tegen?’ (Verleid door fossiel) gaat op mijn kijklijst.

Kijk, dit zouden meer mensen moeten doen. En dan heb ik het over de ouders die gewoon achter de keuze van het kind gaan staan. 
Ik ging zelf na het VWO naar de pabo. Dat vonden veel volwassenen (lees: leraren) in die tijd ook raar. Ik kon toch ‘veel meer’… maar ik heb nooit spijt gehad van die keuze. En later ben ik zelfs nog een deeltijd mbo-opleiding gaan doen. En dat had ik dan misschien weer veel eerder moeten doen. Dus ik snap de keuze van dit meisje wel. Heel goed van haar. Ik hoop dat veel kinderen haar voorbeeld volgen. En dat ouders dat dan toestaan.

--

De kijktip

Er gebeuren ook heel veel goede dingen. Alle ontwikkelingen beginnen klein en gaan op een gegeven moment energie vangen waardoor de boel enorm versnelt. Zoals de man aan het einde zegt: wat zou er gebeuren als we de klimaatcrisis zouden benaderen als een existentiële dreiging voor de mensheid? En wat zou er gebeuren als we een veel groter deel van onze productiviteit besteden aan het adresseren van die dreiging? Wat kan er dan wel niet mogelijk zijn… Ik hoop daar zó op!