Dat was ook lekker. We zijn er met het gezin een (mid)weekje tussenuit gegaan.
We boekten een mooi appartementje in Kasteel Doorwerth. En van maandag tot en met vrijdag heb ik geprobeerd zo veel mogelijk afstand te nemen van de zelfoogsttuin.
Maarja, ze hadden daar ook een kasteeltuin. Daar moest ik natuurlijk wel even een kijkje nemen. Het was zo'n moestuin die in vroeger tijden moest zorgen voor een deel van het voedsel voor de kasteelbewoners. Leuk om te zien, hoor. Maar ik ben toch ook wel heel blij met onze eigen tuinderij.
De zelfoogsttuin was deze week tijdens de oogsttijden op woensdag en vrijdag trouwens gewoon open. Dat was mogelijk omdat een aantal trouwe vrijwilligers bereid was om als gastheer of gastvrouw op te treden. Heel fijn om mensen om je heen te hebben die een extra handje willen uitsteken.
En nu zijn we alweer begonnen aan het tweede deel van het seizoen. Over een paar dagen is het laatste mogelijke zaaimoment voor de meeste gewassen. En dan gaan we gek genoeg al weer richting de winter. Het licht loopt dagelijks terug. En je ziet dat ook aan de ontwikkeling van de gewassen in deze periode van het jaar. Mooi om zo met de seizoenen mee te leven.
Het is overigens nog mogelijk om een graantje mee te pikken van de overvloed aan oogst. Er zijn nog 2 of 3 plekjes vrij voor zomer-oogstgenoten. Dat betekent dat je 6x mee kan oogsten in de periode tot en met 28 september. En het mooie is: op 28 september houden we ons oogstfeest. En daar ben je dan ook van harte welkom. Een zomer-oogstaandeel kost 120 euro. Doe je mee?
Openbaar vervoer zou geen bedrijf moeten zijn waarbij het er toe doet of het winst of verlies maakt. Openbaar vervoer moet beoordeeld worden op het feit of de verbindingen van deur tot deur makkelijk genoeg zijn. Als ze meer reizigers willen hebben, dan zou het helpen om het goedkoper te maken. Niet duurder.
Als we weten dat oneindige groei niet houdbaar is, en we op zoek moeten naar een andere manier van vooruitgang meten, waarom wordt deze berichtgeving dan gebracht alsof het een slechte ontwikkeling is? De genoemde bedrijven zijn niet per se voorbeelden van investeringen in een betere toekomst. Tech en olie brengen een hoop vervuiling, uitbuiting en onrechtvaardigheid met zich mee.
Triest. Deze inwoners worden blij gemaakt met een dooie mus. Maar op het moment dat ze daar achter komen, is het te laat voor ze.
AI lijkt een goede ontwikkeling, maar de keerzijdes ervan zijn ook groot. Het trieste is dat er geen principiële keuzes gemaakt worden. We laten het gewoon gebeuren.
Weer geen foto van afgelopen week, maar van de week ervoor. Deze foto ontving ik deze week in mijn mailbox.
Zoals velen van jullie weten, startte ik in 2015 als vrijwilliger bij Voedselbos Vlaardingen. Ik werkte toen nog bij SCOH op het stafbureau en op de P. Oosterleeschool in Den Haag. Mijn vakgebied was het snijvlak tussen onderwijs en ict. Ik had in die tijd de vrijdag vrij. En dat was een dag waarop ik heel andere dingen kon gaan doen.
Mijn vrijwilligerswerk bij Voedselbos Vlaardingen zette het groene in mij weer aan. Als kind was ik veel met natuur bezig. En mijn interesse voor het vak biologie is ook altijd groot geweest. Tuinieren heb ik altijd leuk gevonden. En we hebben altijd veel planten in huis gehad. Maar Voedselbos Vlaardingen veranderde wel wezenlijk iets. Ik kwam in contact met permacultuur en mensen die heel anders tegen de wereld aankeken dan dat ik tot dan gewend was.
Ik leerde in korte tijd ontzettend veel bij over ecosystemen, successie, ecologie, voedselproductie en nieuwe sociale verbanden. En uiteindelijk maakte het dat ik daarna ook een aantal andere stappen gezet heb die er toe geleid hebben dat ik nu een zelfoogsttuin run vlakbij mijn huis.
Mijn vrijwilligerswerk bij het Voedselbos bestond er in eerste instantie uit dat ik gewoon met kruiwagens houtsnippers liep te kruien om paden aan te leggen. En we hebben in het begin heel veel bomen en struiken geplant. Vrij snel vatte ik het plan op om een website voor het voedselbos op te zetten en daar verslag te doen van waar we mee bezig waren. Later trad ik toe tot het bestuur als secretaris. Ik heb dat allemaal steeds met veel plezier gedaan. Maar door mijn andere groene bezigheden had ik steeds minder tijd voor het vrijwilligerswerk ín het bos. En vorig jaar heb ik aan het einde van de zomer besloten om het bestuur weer te gaan verlaten. Per april is er officieel een opvolger gevonden aan wie ik het werk vol vertrouwen heb overgedragen.
Op de foto, die gemaakt is tijdens de laatste bestuursvergadering, krijg ik van Jeroen - de initiatiefnemer en huidig voorzitter van het voedselbos - een cadeautje ter afscheid uitgereikt. Dit moment sluit voor mij een mooie periode af. En daarom zeker een vermelding op dit blog waard.
Het afscheid is echter nog niet definitief. Ik blijf mij voorlopig zijdelings nog wel bemoeien met het voedselbos in Vlaardingen, want ik ben nog betrokken als beheerder van de website en de mailomgeving. En af en toe zal ik nog een rondleiding geven, als de gelegenheid zich voordoet. Want de leraar in mij is ook nog wakker.
Zoveel procent minder dit en minder dat, zegt alleen iets als duidelijk is waar je het mee vergelijkt. Ze hebben 200.000 Amerikanen genomen. Daar zitten sowieso een heel aantal mensen tussen die ongezond eten omdat dat in Amerika nou eenmaal nog meer voor de hand ligt dan hier. Is dan niet ieder dieet met meer groenten zoveel procent beter…?
Bij De Groentemeester wil ik heel graag stagiairs begeleiden. Ze mogen rekenen op een rijke leeromgeving en een prettige werkomgeving. Maar als ik ze een vergoeding zou moeten gaan geven, houdt het gewoon op. Dat kan ik vanuit de zelfoogsttuin simpelweg niet financieren.
Het wordt tijd dat iedereen verstandige beslissingen gaat nemen. We zouden mijn inziens moeten afkoersen op een tevreden leven met veel minder energieverbruik en veel lokalere bezigheden. Auto (bijna) niet meer gebruiken, lokaal voedsel produceren, minder nachtelijke verlichting, geen 24-uurseconomie nastreven. Om maar een paar voorbeelden te noemen.
Mooi artikel van het WNF. In onze zelfoogsttuin gaat het wat diversiteit op ons bord al een stuk beter. De 85 oogstgenoten krijgen door het seizoen heen meer dan 70 verschillende gewassen op hun bord. En ik vind het leuk om dat aantal gestaag uit te breiden. Zo zijn we met de kruiden van 10 verschillende soorten vorig jaar naar 24 soorten dit jaar gegaan. Niet alles lukt even goed, maar het gaat om de richting waarin we bewegen.
Uitroeiing van de reuzenberenklauw is wel mogelijk. In Voedselbos Vlaardingen hebben we dat na 7 jaar laten zien. Het terrein stond bij aanvang van het project vol met deze plant. We hebben simpelweg iedere plant iedere keer weggestoken en de bloei weten te voorkomen. Na 7 jaar is de zaadbank uitgeput en komt hij niet meer terug.
Interessant onderzoek. Langs De Groentemeester hebben we ook een sloot die minstens 40 meter oever heeft. Misschien leuk om dat eens in kaart te brengen.
Wist je dat deze uitspraak eigenlijk uit de film Jurassic Park komt? In die film vindt een gesprek plaats over het feit dat de dinosaurussen die ze weer tot leven hebben gewekt alleen maar vrouwtjes zijn. Om te voorkomen dat ze zich op eigen houtje zouden kunnen vermeerderen. Eén van de aanwezigen zegt dan dat dat geen waarborg zal zijn. Want: het leven vindt er wel iets op.
Dit fotootje was niet van deze week. Maar omdat het toch leuk is om hier iets over te vertellen, kies ik deze week dit beeld van 23 mei. (En -niet verder vertellen- ik had deze week ook niet echt een andere geschikte foto eigenlijk... We hebben vooral hard gewerkt om de hele klussenlijst klein te krijgen. En dat is voor een groot deel gelukt!)
Op donderdag 23 mei organiseerde Fonds Schiedam Vlaardingen een netwerkbijeenkomst voor groene initiatieven in Maassluis, Vlaardingen en Schiedam, onder de noemer: Natuurlijk Netwerken. Dat doen ze vaker, met als doel dat de deelnemers elkaar steeds beter weten te vinden. Deze keer mochten we iedereen welkom heten bij Weij.
Er waren onder andere mensen bij van Code Groen, Stadslandbouw Ruytenburch, Voedselbos Vlaardingen en Duurzame Maassluizers en wij van Weij en het Fonds zelf natuurlijk. Ik heb niet de hele gastenlijst paraat, dus ik vergeet ook vast nog wel organisaties. In ieder geval was het gezellig druk. En we hadden gelukkig goed weer.
Het leuke aan het zijn van de gastlocatie is dat je van alles mag vertellen over je project. Ik gaf de aanwezigen dan ook met veel plezier een rondleiding over de tuin. Er was veel échte belangstelling en verwondering over de snelheid en de professionaliteit waarmee ik de zelfoogsttuin heb opgezet.
Tijdens zo'n rondleiding leg ik altijd uit dat we volgens biologische principes werken, maar niet biologisch gecertificeerd zijn. En uiteraard waarom ik die keuze heb gemaakt. Ik vertel over de start van het project en hoe de Groentemeester ingebed is in het grotere project van Weij. Ik geef aan dat we dankbaar gebruik maken van heel veel hulp van vrijwillige handen en dat we die betrokkenheid juist nastreven. Ik laat zien welk gereedschap we gebruiken en welke keuzes daaraan ten grondslag liggen. En uiteraard laat ik weten dat de oogst vorig jaar overvloedig was, en dat we er nu net zo hard aan werken om dat dit jaar ook voor elkaar te krijgen. Bovenal maken we het een plek waar het voor iedereen goed toeven is.
Veel deelnemers geven na zo'n rondleiding aan dat ze het een inspirerend verhaal vinden. Dat was ook nu weer zo. En dat is fijn om terug te krijgen.
Je kunt trouwens zelf ook een keer zo'n rondleiding meemaken, als je dat leuk vindt.
Iedere derde zaterdag van de maand geef ik er één vanaf een uur of twee. De eerstvolgende is komende zaterdag, op 15 juni.
Ik begrijp de activisten dat ze het proberen tegen te houden. Ik begrijp ook de overheid die niet afhankelijk wil zijn van gas uit het buitenland. Ik weet niet of het bezetten van dit platform op de lange termijn nou de meest effectieve actie is die je kunt uitvoeren. De echte actie is dat we onze verslaving aan fossiele brandstoffen moeten inperken. En eigenlijk zouden we misschien nog wel verder moeten gaan en ons algehele energieverbruik onder de loep nemen. We verspillen echt enorme hoeveelheden energie met zijn allen. Omdat het kan. (Maar eigenlijk kan het helemaal niet…)
Misschien een mooie kans voor die bloemisten die aan de kant gezet worden om te gaan samenwerken met Wilderful. Daar wordt de wereld mooier van, want zij leveren uitsluitend natuurvriendelijke bloemen uit het seizoen. Wilderful werkt juist wel met lokale bloemisten en wil toe groeien naar een landelijke dekking.
Wij koken vrijwel nooit meer met zakjes en pakjes. Maar toen wij net leerden koken, was het wel handig om gewoon de beschrijvingen op de pakjes te kunnen volgen. Je moet het uiteindelijk wel op een of andere manier leren. En ons onderwijs schiet daarin gewoonweg tekort. Raar eigenlijk dat we zoiets belangrijks als voor je eigen voeding kunnen zorgen, bijna geen aandacht krijgt in ons onderwijsbestel.
Via de nieuwsbrief van Hofweb werd ik gewezen op deze verkiezingen. Ik vond het leuk om door al die initiatieven te bladeren. Natuurlijk heb ik ook mijn stem uitgebracht. Je mag in totaal 10 punten verdelen over verschillende VOORbeelden. Dat is ook sympathiek.
De tuinbonen naderden hun hoogtepunt deze week. Over die teelt is dit seizoen best al veel te vertellen.
Hoewel we vorig jaar gewoon een mooi oogstje tuinbonen konden uitdelen, was ik niet zo tevreden over hoe die teelt verliep. Daarom was ik er dit seizoen op gebrand om het beter te doen. Ik had een streven om iets eerder tuinbonen te hebben en het moest idealiter ook wel iets meer oogst opleveren.
Daarom hebben we begin februari de tuinbonen in potjes voorgezaaid. Dat was zo'n beetje het eerste dat we in de kas aan opkweek opstartten. Het verschil met vorig jaar was dat ik vorig jaar alles gewoon ter plekke (in het teeltbed) had gezaaid. En toen had ik allee maar een klein klusje voorgezaaid om op de plekken waar de plantjes niet opkwamen ze er tussen te kunnen zetten. Maar dit jaar deden we het anders. Bijna 900 plantjes hebben we voorgezaaid en toen ze eenmaal mooi opgekomen waren, hebben we ze uitgeplant in de bedden. Ik kwam voor één bedje nog plantjes te kort. En die hebben we toen alsnog direct gezaaid.
En wat een geluk dat ik voor deze aanpak had gekozen. Want de tuinbonen die ik in dat ene bedje direct had gezaaid, daarvan heeft er géén één het gered. Te nat waardoor ze zijn gaan rotten, en te veel slakken die de dappere kiemplantjes die het wel redden de nek omdeden. Het is allemaal ten onder gegaan. Maar de plantjes die we hadden voorgezaaid, deden het des te beter. Met als resultaat dat ik nu vijf bedden met planten heb staan die mooie tuinbonen aan het vormen zijn.
Een bekend fenomeen bij tuinbonen zijn de luizen die op een gegeven moment de toppen gaan bevolken en daarna de hele plant kleverig en zwart maken. En op die luizen komen mieren af die ze vervolgens gaan beschermen tegen roofdieren. Want die mieren houden de luizen zoals wij mensen koeien houden. Ze zorgen voor ze en ze melken ze. De luizen scheiden een zoetige vloeistof af die de mieren lekker vinden.
Maar de luizen trekken ook lieveheersbeestjes en andere rovers aan. Die lusten die luizen wel rauw. Ze hebben er de confrontatie met mieren voor over. En het mooie is, dat de lieveheersbeestjes zich nu snel aan het vermeerderen zijn. Ik heb al meerdere legsels van eitjes gezien. Clustertjes van gele speldenknopjes zie je dan op de blaadjes van de plant zitten. Over een tijdje komen de larven van de lieveheersbeestjes tevoorschijn en die eten nog meer luizen dan de volwassen dieren. Plaagbestrijding die de natuur zelf verzorgt in optima forma. Het is mijn hoop dat die lieveheersbeestjes straks dan een beetje in de buurt van de tuin blijven voor als zich in een ander gewas een plaag voor doet. Dan zijn de ordetroepen meteen aanwezig, zullen we maar zeggen.
En dan deed ik nog een andere observatie. Tussen de planten vliegen ook hommels rond. Voor de bestuiving van de bloemen zodat zich ook echt bonen kunnen gaan vormen. Maar er viel me iets op. Die hommel die ik volgde, ging de bloem niet in aan de voorkant. De bloemen zijn vrij langwerpig, als een soort witte trompetten. Die hommel zou ook helemaal niet in die 'trompet' passen. Daar is hij veel te groot voor. In plaats daarvan ging hij bovenop de bloem zitten en prikte een gaatje vlakbij het punt waar hij bij de nectar kon komen. Slim van die hommel.
Toen ik vervolgens op internet ging opzoeken hoe de bestuiving van de boon dan plaatsvindt, kwam ik erachter dat de bonen helemaal niet door insecten bestoven hoeven te worden. De planten zijn zelfbestuivend. Dat betekent dat het stuifmeel door beweging uit de ene bloem geklopt wordt, en in de andere bloem terecht komt. De grap is wel dat het onhandige landen van de hommel bovenop de bloem voor die beweging zorgt. Dus zo helpt de hommel de zelfbestuiving van de plant toch een handje. Leuk om te weten toch?
Deze week was het ook tijd om de tuinbonen te toppen. Je haalt dan de kop uit de plant. Deels om die zwarte luis zijn favoriete kostje te ontzeggen, en deels omdat de groei van de plant dan niet meer naar nieuwe bloemen en bladeren gaat, maar naar de ontwikkeling van de bonen aan de plant. Zodat we straks mooie grote tuinbonen kunnen oogsten.
Ik zei het al. Er is best veel te vertellen over één zo'n gewas. Never a dull moment in de tuin dus. En dan te bedenken dat we in totaal meer dan 70 gewassen doen... Mooi werk.
Tip: zet één of meerdere bomen voor je huis die ervoor zorgen dat je huis afgeschermd wordt van de zon. Uit ervaring kan ik vertellen dat het verschil in binnen- en buitentemperatuur op heel hete dagen kan oplopen tot minstens 10 graden. En dat kost dan dus geen energie.
Bij De Groentemeester valt het gelukkig vooralsnog mee. Maar herkenbaar is dit verhaal wel. Als je de gevolgen van klimaatverandering wil bekijken, leer je een hoop van het meedelen in een zelfoogsttuin of csa.
Gelukkig zijn we voor het inzetten van herstel niet alleen afhankelijk van Haagse plannen. Want daar lijken we het niet van te moeten hebben. Ik ken veel initiatieven van particulieren, stichtingen en ondernemers die hier wel hun steentje aan willen bijdragen.
Het is een slechte ontwikkeling dat in allerlei sectoren de bedrijvigheid in handen komt van enkele grote spelers. Ook hier zien we een verlies aan diversiteit. En dat betekent voor ieder systeem een verlies aan veerkracht. Feitelijk wordt er roofbouw gepleegd op de sectoren waarin dat gebeurt. Want het doel van de grote bedrijven is om er zoveel mogelijk geld uit te onttrekken.
Fijn dat er mensen zijn die de oude ambachten overeind houden. Industrialisatie en het streven naar efficiëntie hebben hun keerzijdes. En het is goed om je te realiseren dat er alternatieven zijn. Dit artikel gaat toevallig over graan en brood, maar het grotere verhaal hiervan gaat over de manier waarop we naar onze economie en ons menszijn kijken. Het is goed om je bewust te zijn van wat echt belangrijk is.
Handig overzicht. Ik zou het alleen geen trucs noemen. Eerder geeft het een soort overzicht van hoe het tussen mensen werkt. Hoe je invloed kunt uitoefenen op je sociale omgeving. Sommige van deze elementen worden gebruikt in de marketing en sommige zijn handig als je anderen wilt meenemen in een verandering. Ik kan me bovendien voorstellen dat het handig is om de werking van deze dingen te begrijpen als je kinderen moet opvoeden. Welke kende jij al?
En toen ineens was het zover! De eerste oogst van het seizoen.
We vierden afgelopen zaterdag een mooi lentefeest bij Weij om de opening van de Weij Bar en de start van het seizoen bij De Groentemeester te markeren.
Het was de hele dag gezellig druk en ik moet zeggen dat ik ook weer erg blij was met al die oude en nieuwe bekenden op het land.
We kijken terug op een mooie dag. Cadeautjes uit Bos liet de knutselaars en kunstenaars vogelhuisjes maken om de muur van het clubhuis te versieren.
Je kon foto's laten maken door Nienke van Unienkfotografie en uiteraard was de Weij Bar open voor de nodige versnaperingen.
En zal ik je eens een geheimpje vertellen? Ze verkopen dit seizoen ook ijs! Echt biologische ijs. Met zo'n warme dag als vandaag is dat natuurlijk smullen.
Kom je ook een keer langs? Houd daarvoor de activiteitenkalender in de gaten. Komende zaterdag geef ik bijvoorbeeld een rondleiding door de tuin. Wees welkom.
Ik snap wel dat mensen wegen zoeken om in het verweer te komen. We hebben een wereld geschapen waarin we het maar normaal (moeten) vinden dat alles ronkt en bonkt. En dat is best het heroverwegen waard.
Er wordt hier met vogelnamen gestrooid. Ik moet eerlijk bekennen dat ik bij lang niet alle namen een beeld van de vogel heb. Maarja, ik ben dan ook geen vogelaar. De interesse erin snap ik echter wel. Hoe leuk is het als je weet wat de natuur je voorschotelt. En dat geldt niet alleen voor vogels.
Hier kan toch niemand op tegen zijn. Ik zeg: laten we beginnen met de uitvoering van dit plan. Of eigenlijk zijn we al begonnen. Herenboerderijen, voedselbossen, csa’s en biologische boerenbedrijven timmeren al behoorlijk aan deze weg. En er is gelukkig ook steeds meer interesse vanuit onderzoeksgroepen uit Wageningen.
Het geschetste toekomstbeeld is toch een echte win-win-win. Laat de traditionele landbouwlobby maar kletsen.
Nog maar weer eens een overzichtsfotootje van de tuin. Met het winterklaar maken zijn we een aardig eind op streek. Veel akkertjes liggen in het plastic of staan vol met groenbemesters. Hier en daar staat de laatste oogst nog in de bedden. Maar het einde van het oogstseizoen is in zicht.
Ik hoop dat de gemeente komende week blad kan leveren. De bladval is laat dit jaar. Ze ruimen veel blad in de parken van Maassluis en dat blad kan ik goed gebruiken. Want de resterende bedden zou ik het liefst mulchen met organisch materiaal. We gaan zien of dat lukt.
Afgelopen vrijdag kregen we nog even een test voor ons drainagesysteem dat (gelukkig) onder de tuin ligt. Er stonden best wat bedden door de vele regen van vrijdagmiddag helemaal onder water. De drainage doet goed werk, want de volgende dag was het meeste alweer weggezakt. Tegelijkertijd moet ik ook constateren dat er nog veel water gaat vallen. November ziet er niet bepaald droog uit.
De klimaatmodellen zeiden het al. De zomers worden droger en de winters worden natter. Nou dat krijgen we te weten, zeg.
Er is ook goed nieuws! Het vervoeren van het kasje is gelukt. De wanden liggen nu achterin de tuin te wachten tot ze weer in elkaar gezet worden. Een buurman van mijn vader kon een wagen regelen waar het allemaal op paste. En twee oogstgenoten waren bereid om te helpen sjouwen. Met vereende krachten krijg je een hoop voor elkaar. Fijn om mensen om je heen te hebben die willen helpen!
Alles is met alles verbonden. En de mens staat niet boven de natuur, maar maakt er gewoon onderdeel van uit. Als je goed voor jezelf wilt zorgen, moet je goed voor je (natuurlijke) omgeving zorgen.
Leuk om te lezen. Bij die halte ben ik nog niet, maar als ik terugkijk op hoe snel mijn kinderen groot zijn geworden, is het dichterbij dan ik wellicht denk. De rol van grootouder lijkt me ook een heel boeiende rol om te spelen.
Met deze wetenschap kunnen we twee dingen doen. Stoppen met bomen planten omdat het toch niet helpt. Óf: veel meer bomen planten omdat er veel meer nodig zijn om het te laten helpen. Ik kies dan liever voor dat laatste. Want bomen koelen de omgeving, zijn goed voor de biodiversiteit en fijn om naar te kijken. En trouwens, als er geen droogteperiode is, halen ze natuurlijk wél CO2 uit de lucht.
Dit blog volg ik al een paar jaar. Deze post vind ik erg inspirerend. Het geeft een beeld van wat er voor nodig is om jaarrond uit eigen tuin te kunnen eten. Je moet dan namelijk een wintervoorraad aanleggen.
Is dit nu een teken dat we langzamerhand met zijn allen wakker worden met betrekking tot de maatschappelijke kosten die klimaatverandering met zich meebrengen?
Weer een interessante bijeenkomst van voedselfamilie Zuid-Holland. Ik weet nog niet of ik ga, maar dat heeft niets te maken met het onderwerp, maar vooral met een volle agenda.
Als denkoefening moet je voor de grap eens de rollen van mensen en bevers in dit artikel omdraaien. Dan zouden bevers praten over mensen die probleemmensen zijn. En dan zouden ze zeggen dat mensen echte territoriumdieren zijn. Er zijn niet genoeg huizen voor mensen dus de enige oplossing is om ze af te schieten. Hoe vervelend de bevers dat ook vinden. Maarja, het gaat natuurlijk wel om mensenwelzijn.
Wat doe jij om te helpen klimaatverandering tegen te gaan?
Laat ik maar beginnen met zeggen dat ik me zorgen maak. Wij doen thuis zuinig met energie, we hebben ons huis geïsoleerd, zonnepanelen aangeschaft, we gebruiken de auto zo min mogelijk en eten lokaal en/of biologisch. Ik heb ook mijn woon-werkafstand flink ingeperkt. Dat heeft ook andere voordelen, overigens.
Niet alleen aan klimaatverandering moeten we iets doen. Verlies van allerlei planten en dieren heeft ook aandacht nodig. Zonder natuur zijn we als mens nergens. We zijn ook gewoon deel van het ecosysteem Aarde. En als dat veramt of wegvalt, houdt het voor ons ook op.
Ik zou voor dit project zo af en toe best wat monsters willen nemen op het terrein van De Groentemeester en Weij. Zo kunnen we helpen om gegevens te verzamelen. En dan wil ik de resultaten van onze monsters natuurlijk wel teruggekoppeld zien.
Afgelopen woensdag was ik bij Vitalis Biologische Zaden. In deze periode van het jaar organiseren zij open dagen. Je kunt dan de gewassen die zij in hun catalogus hebben staan voor het volgende jaar komen bekijken.
Ik ging mee op uitnodiging van mijn voormalig stagebieder Bas. Hij is samen met wat mensen van het CSA netwerk bezig om te verkennen of een eigen opkweek voor csa's interessant kan zijn. En deze excursie had een beetje deze focus.
Leuk om wat andere tuinders en stagiairs te leren kennen. En altijd goed om Bas weer even te zien.
Vitalis presenteert de planten echt op een schitterende wijze. Alle teeltbedden zijn superschoon en de gewassen staan er heel goed bij op zo'n dag. Op de achtergrond op de foto zie je een soort aangeplante 8. Daar met die groene vlag erbij. Eigenlijk was het een 8-tje op zijn kant. Dus zo'n teken dat de oneindigheid voorstelt. In de acht hadden ze zichtbaar gemaakt hoe het veredelingsproces van groenten plaatsvindt. Ze hebben dan een plant die een bepaalde resistentie heeft tegen een ziekte, maar die niet hoog scoort op smaak en looks. En ze hebben een plant zonder die resistentie die lekker is en er goed uitziet. Via het veredelingsproces kweken ze dan de resistentie in een plant die lekker smaakt en er goed uitziet. En dat proces herhaalt zich keer op keer omdat in de natuur ook steeds weer nieuwe varianten van ziektes ontstaan. Je kon het achtje rondlopen en dan kon je dus zien hoe die planten er in ieder stadium van dat veredelingsproces uitzien. Dus vandaar dat die planten in die vorm geplant waren. Educatief erg goed over nagedacht vond ik.
Ik heb dit seizoen geen gebruik gemaakt van zaden van Vitalis. Ik had vooral zaden van De Bolster, een beetje van Van der Wal, en een beetje van Bingenheimer en de Zaderij. Maar misschien ga ik voor volgend jaar toch ook eens in de catalogus van Vitalis rondneuzen.
Langzamerhand gaan we ons toch echt al wel een klein beetje richten op het volgende seizoen. Dat wordt dan het tweede seizoen van De Groentemeester. In de komende weken gaan we de eerste aanplant voor het volgende seizoen alweer doen. De knoflook gaat namelijk binnenkort de grond in.
En nog zo’n kortzichtig besluit. De aarde laat aan alles zien dat de grenzen bereikt zijn, en meneren met veel macht zijn niet bereid hun verantwoordelijkheid voor het behoud van onze leefomgeving te nemen. Onbegrijpelijk.
Stuitend. Zouden die mannen aan de top van de fossiele bedrijven nou niet door hebben dat het klimaat op onze planeet uiteindelijk bepaalt welk leven er mogelijk is? En dat dat dus ook hun eigen leven en dat van hun (klein)kinderen aangaat.
Het zijn de kleine dingen die het doen. Simon Sinek weet hier goed te verwoorden dat de grote dingen, de dingen die echt de moeite waard zijn om na te streven niets van doen hebben met sporadische grote acties. Het gaat om het steeds weer herhalen van hele kleine dingen. En die kleine dingen zorgen er in hun samenhang voor dat het grote ding bereikt wordt. En zo is het. Het zijn de kleine dingen die het doen.
Aan het begin van de week begon het eigenlijk met het slaan van 8 palen. Ik had al langer het voornemen om in de hoek van de zelfoogsttuin een compostplaats te maken. Het klassieke systeem met drie bakken. Je kunt dan de hoop steeds keren door het naar de volgende bak te scheppen.
Zo gezegd, zo gedaan. Ik vroeg vrijwilligers Kees en Rob op maandag om in ieder geval de palen netjes te gaan neerzetten. En dan zouden we daarna wel verder zien.
's Avonds appte Kees me of hij het de volgende dag kon komen afmaken. We hadden hout en schroeven die we konden hergebruiken. Dus ja, graag! Aan het eind van de dinsdagmiddag stond daar opeens een heuse compostbak. Erg blij mee. En precies op tijd, want zo langzamerhand zijn we bezig met steeds meer groentebedden afoogsten om er groenbemesters in te gaan zetten. En van de gewasresten kunnen we op deze plek nu dus mooi compost gaan maken.
Kan de NOS hier alsjeblieft mee stoppen, met die peilingwijzer? Ik zou goede verslaggeving over de inhoud van de programma’s op prijs stellen, in plaats van populariteitslijstjes en verslagen van machtsspelletjes. Maarja, dit soort artikeltjes is natuurlijk veel makkelijker te produceren en waarschijnlijk klikken mensen hier lekker op door.
Ze hebben hier wel een punt dat er vooral over ‘tekorten’ wordt gesproken als je geen vlees meer zou eten. Dat is ook mijn eerste associatie. Er zou meer onderzoek gedaan moeten worden. En dan zonder dat de voedingsindustrie zich ermee bemoeit.
Over de impact die vlees op het klimaat heeft, heb ik een andere mening. Je zou je vlees met zorg moeten kiezen. Denk dan aan kleinschalige productielocaties die dieren gebruiken om het ecosysteem te verbeteren en te verrijken. Kijk bijvoorbeeld naar Boeren in het Bos.
Onvoorstelbaar eigenlijk. Veel Nederlanders vinden iets van verstoring van natuurgebieden zoals het Amazonewoud of het Great Barrier Reef. Daar zou dan iets aan gedaan moeten worden door lokale autoriteiten. Maar we hebben dus ook ons eigen unieke ecosysteem, de Waddenzee. Daar moeten we voor zorgen, we moeten het niet stuk maken voor tijdelijk economisch gewin. Anders doen we het net zo slecht als de mensen in die verre oorden.
Afgelopen week was ik voor het laatst in de Maatwerk Moestuin. Ik heb daar wel even een momentje bij stil gestaan, moet ik zeggen. Dit was de plek waar ik ontdekte dat ik groenteteelt wel heel erg leuk vind.
Helaas hoorden we afgelopen zomer dat we op die plek moesten stoppen. We wisten dat we er tijdelijk zaten, maar het bericht kwam wel zo'n twee jaar eerder dan verwacht. En ook ineens. We konden nog van het terrein gebruik maken tot 31 december 2022.
De tuin daar is wel zo'n beetje opgeruimd. De kas en schuurtjes zijn afgebroken. De groenten zijn allemaal van het land gehaald. En afgelopen week ging ik er naar toe om nog wat planten te redden. Er stonden mooie lavendelstruiken, wat rozemarijn, rabarber, salie en een aantal vlinderstruiken. En ook nog wat bessenstruiken. Om te voorkomen dat ze straks met een bulldozer verloren gaan, heb ik ze uitgegraven. Op de foto zie je me bezig met het herplanten bij De Groentemeester. Ik hoop dat de struikjes het willen gaan doen. Ik heb er in ieder geval mijn best voor gedaan.
En zo zie je maar: ieder einde is een nieuw begin.
'If one dream should fall
and break into a thousand pieces
never be afraid to pick up one of the pieces
and begin again
Each piece can be a new dream to reach for and believe in.'
Ingewikkelde onderhandelingen lijken me dit. Des te meer waardering voor de mensen die hier voor gaan staan. Iedereen weet dat de uitstoot naar beneden moet. Maar tegelijk willen we onze rijkdom en welvaart ook niet inleveren. Kan dat?
Ik heb al meerdere jaren een challenge van 10.000 stappen per dag gedaan. Succesvol. Die grens is arbitrair, maar het gaat erom dat het getal hoog genoeg is zodat je de stappen niet binnenshuis kunt lopen, volgens mij. Iedere dag minimaal een half uur naar buiten, en dan bij voorkeur in de natuur is zó goed voor je gemoed. Dus de claim die in dit artikel gemaakt wordt vind ik zeer aannemelijk.
Het begin is er. Nu het vervolg nog. Want daar gaat het uiteindelijk om. Leiden deze afspraken straks ook daadwerkelijk tot minder biodiversiteitsverlies?
Deze week heb ik dus 16 lavendelstruiken verhuisd naar De Groentemeester. Daarmee zijn ze gered van een zekere dood omdat de tuin waar ze in stonden binnenkort geruimd wordt. En nu lees ik hier dat lavendel voor echt veel dingen goed is. Als bloem, als luchtverfrisser, als wondgeneesmiddel, als smaakmaker en nog veel meer. Blij dus dat ik die struiken heb gered.
Ik vind het altijd een beetje vreemd om één moment in het jaar te hebben waarop goede voornemens van belang zouden zijn. Een goed voornemen kun je toch op ieder moment van het jaar maken. Dit artikel is gewoon een marketing poging om een abonnement op Inoreader te verkopen. Desalniettemin vind ik de suggesties die ze aandragen niet slecht. Ik ben vorig jaar over gegaan van een gratis abonnement naar een betaalde versie. En daar heb ik geen spijt van.
Onderzoekers verwachten dat de populatie ijsberen in Canada het eerst uitsterft. Met het publiceren van zo’n zin, is de uitsterving al bijna een voldongen feit. Het staat er alsof er niets aan te doen is. Zo gaan die dingen nou eenmaal. Hoezo?! Zullen we niet eens werk gaan maken van het tegengaan van klimaatverandering. Anders staat er straks een zinnetje waarin staat: Onderzoekers verwachten dat de populatie mensen in de arme delen van de wereld het eerst uitsterven.
Gezond oud worden. Dat willen veel mensen. Daar hoort ook bij dat je brein het een beetje wil blijven doen. Wat je eet, heeft invloed op hoe goed je brein het blijft doen. En o, verrassend: bewerkt voedsel heeft een negatieve invloed en groenten en fruit hebben een positieve invloed op de werking van je geheugen.
Dit gereedschap zal nog veel gebruikt gaan worden bij De Groentemeester. Afgelopen week toog ik samen met mijn vader naar Berkel en Rodenrijs. Daar bood een meneer van een manage allerlei opgeknapte kruiwagens aan. En die gingen wij ophalen.
Bij mijn stage (zelfoogsttuin Bij Mei in Zoeterwoude) hebben we deze week ook genoeg gebruik gemaakt van kruiwagens. Daar zijn we bezig met het afdekken van de teeltbedden voor de winter. Deels staan ze in de groenbemester (voornamelijk winterrogge), maar we zijn nu de resterende bedden aan het afdekken met compost en mulch. Kruiwagen voor kruiwagen wordt dat materiaal op de bedden gestort.
Vrijdagmiddag evalueerden we het teeltplan van Bij Mei. We keken met de tuinders en stagiairs terug op het seizoen en vertelden elkaar wat we goed vonden gaan, en uiteraard ook wat het volgende seizoen aangepast zou kunnen worden. Zo waren we erg tevreden over de oogst van de uien en knoflook. En kon er best wat minder sla geplant worden.
En zoals altijd, hieronder de leestips van deze week.
Het onderwijs kan inderdaad wel een update gebruiken. Hoe dat er uit zou moeten zien, is echter de grote uitdaging. Het is makkelijk om aan te schoppen tegen een systeem dat niet (helemaal) functioneert. Maar leren lezen, schrijven en rekenen is wel het minste dat belangrijk is voor iedereen. Tegelijk zie ik ook wat deze schrijfster constateert: school brengt voor heel veel leerlingen niet wat het zou moeten brengen. Ik denk dat dat te maken heeft met de academische insteek van school. Academisch leren wordt nog steeds te veel als ultiem doel gezien. Mijn inziens zou er veel meer ruimte moeten zijn voor talentontwikkeling, makerspaces, creativiteit en ideeënvorming. En ook veel meer praktische vaardigheden als voedsel telen, dieren verzorgen, koken, bouwen en klussen.
Heel veel duidelijker dan dit kan het niet gezegd worden. Als we de klimaat- en biodiversiteitsproblemen het hoofd willen bieden - en volgens mij kúnnen we niet anders - dan zullen we echt andere keuzes moeten gaan maken. En dat heeft alleen echt zin als dat collectief gebeurt en niet op individuele basis.
Veranderingen moeten overal plaatsvinden als we de aarde een beetje leefbaar willen houden. Goed dat studenten en onderzoekers daar ook aandacht voor vragen door van hun opleidingen te eisen dat ze duurzamer naar de toekomst gaan kijken. Want daar leiden ze immers voor op. Om die toekomst mogelijk te maken.
De biodiversiteit holt nog steeds achteruit. Dat vind ik niet vreemd. We vinden het veel te normaal om natuur naar de marge te drukken. Om wilde natuur te zien als iets waar je tegen strijdt. We moeten onszelf leren dat de natuur onze bondgenoot is. In alle samenhang.
Interessant model van plantgezondheid. Voor de Groentemeester heb ik bodemonderzoek laten doen. Daaruit blijkt dat sommige sporenelementen niet heel ruim aanwezig zijn. Voor plantgezondheid kan dat net iets uitmaken. Mij is aangeraden om dat met gesteentemeel op te lossen. Daar moet ik dus even goed naar gaan kijken.
Hij zegt hier wel wat rake dingen over de problemen rondom klimaat, discriminatie en kolonialisme. Ik zou me vanuit mijn white supremacy moeten storen aan zijn ‘verzet’. Maar het tegendeel is waar. Ik denk dat hij meer dan gelijk heeft. Ik ben niet trots op de manier waarop we onze welvaart hebben verworven. En ik ben zeker niet trots op de mate waarin de Westerse wereld de verantwoordelijk neemt voor de problemen rondom klimaat en de ongelijkheid in de wereld. Het is te weinig en te langzaam.
Zoals je op de foto hiernaast kunt zien, zijn de akkertjes inmiddels aangelegd. In de verte zie je het gebouwtje dat lunchlocatie moet worden. Dat gebouw wordt in het komende jaar verbouwd voor dat doel.
In de tussentijd kun je straks vanaf mei al wel een kopje koffie of thee komen doen. Want er zal een foodtruck komen te staan van waaruit dat kopje koffie of thee geserveerd kan worden.
Mocht je nog een tip hebben voor een foodtruck, dan houden we ons aanbevolen. Tom en Joyce van de Polderij zijn namelijk nog op zoek naar een mooi exemplaar.
Voor nieuwe lezers op dit blog een korte uitleg waar dit over gaat. In Maassluis gaat komend voorjaar op de voormalig natuurijsbaan aan de Vlaardingsedijk een nieuw initiatief ontstaan dat de naam Weij heeft gekregen. Hier verschijnt een lunchlocatie en streekproeverij, een zelfoogsttuin, een voedselbos en een natuurspeeltuin. Ik ben nu bezig met de voorbereidingen voor de zelfoogsttuin. Op www.degroentemeester.nl kun je je aanmelden voor de mailinglijst als je geïnteresseerd bent.
Maar je bent natuurlijk ook van harte welkom om dit blog te volgen. Je krijgt er dan iedere week ook leestips bij op het gebied van duurzaamheid, klimaat, voedsel en natuur.
Het is goed om te beseffen dat er in de laatste alinea op een bepaalde manier gekeken wordt naar de werkelijkheid zoals hij is. De expert stelt dat in een democratie niet snel gekozen zal worden voor consuminderen omdat we daar slechter van worden. Zoiets kan alleen een econoom zeggen. Stel nou dat we er door consuminderen beter van worden? We krijgen een betere leefomgeving, meer verbondenheid, gezondere voedselproductie, minder behoefte aan gezondheidszorg en zo kan ik nog wel even doorgaan. De ‘prijs’ die we daarvoor betalen is dat we minder geld nodig hebben om ons leven te leiden. Het is die krimp die we moeten inzetten. Economen lijken die gedachte niet te willen snappen. Ik denk dat dat komt omdat ze dan zelf minder nodig worden.
Dapper. Wat als meer studenten deze stelling innemen? Zou er dan iets gaan veranderen? Of is het meer een soort van handelingsverlegenheid bij de universiteit?
En zo worden met waarschijnlijk goede bedoelingen toch een hoop mensen misleid. De echt duurzame supermarkten zijn eerder winkels als Odin en Ekoplaza. Maar die werden niet meegenomen in het onderzoek waarop AH zich baseert.
Interessante discussie. Ik zou zelf overigens niet in de wereld van hoogtechnologische landbouw willen wonen. Dus voor het landschap kies ik sowieso voor kleinschalig en ecologisch. Maar wat mij in dit artikel vooral opvalt, is dat er weer gesproken wordt over de uitdaging dat we de wereld moeten voeden. Alsof dat een probleem van kwantiteit is. Op veel andere plekken lees ik echter steeds dat we meer dan genoeg voedsel produceren, maar dat de eerlijke verdeling daarvan niet lukt. Daar heb je dus geen efficiënter systeem voor nodig, maar een eerlijker en moreler systeem. Waarom gaat de discussie daar niet over?
Het tijdstip waarop je voedsel nuttigt. Daar kan blijkbaar onderzoek naar gedaan worden. Belangrijke zin uit dit artikel: “And, I expect, meal and macronutrient timing will always be farther down the list of things to worry about than what we eat and how much.” Kortom: zorg eerst dat je gezond eet voordat je je druk gaat maken over de juiste timing.
En toch is het interessant voor de gevorderde bewuste eter om eens te kijken of het tijdstip waarop je voedsel nuttigt verbetering kan brengen.
Als ik dit soort dingen lees, vind ik het moeilijk om vertrouwen in het politiek bestuur in Nederland en de wereld te houden. Keer op keer blijkt weer dat de overheid niet het algemeen belang behartigt, maar vooral lijkt te dansen naar de pijpen van lobbyisten. Leve de democratie. Zucht. (Overigens bedoel ik hier niet mee dat we dan maar anti-overheid moeten worden of erger nog: de democratie moeten afschaffen. Maar ik word wel moedeloos van de gang van zaken.)
In de categorie ‘helpers in de moestuin’. Dit is een uitgebreide beschrijving van één van de vele gaasvliegen. Zij helpen je om plagen zoals bladluis en trips onder controle te houden. Hier staat dat eitjes gekocht kunnen worden, maar ik zou allereerst proberen om ze een ecosysteem te geven waarin ze het naar hun zin hebben. Dat betekent dat je geen pesticiden moet gebruiken en dat je zorgt voor schuilplaatsen en voedsel. Bloemenranden zijn daar geschikt voor. Hopelijk komen de gaasvliegen dan vanzelf.
Zulke rewildingsprojecten zouden wel eens belangrijker kunnen zijn dan dat we nu denken. In ieder geval juich ik het toe dat er mensen zijn die zich hiervoor inzetten. En dat het lukt.
En dan zeggen sommige mensen tegen mij dat ze mij moedig vinden voor de stappen die ik zet. Maar ik woon gewoon in een rijtjeshuis, ga iedere week nog boodschappen doen bij de supermarkt en mijn vrouw heeft een reguliere fijnbetaalde baan die voor de nodige zekerheid zorgt. Dat is voor het gezin in deze video wel anders. Dat vind ik pas moedig. En inspirerend!
Eén ding is wel zeker: het eenvoudige leven is niet echt eenvoudig. Wat een alleskunner moet je dan eigenlijk zijn. Als ik later nog iets wil worden, is het dat wel: een alleskunner.
Weer goed nieuws! Afgelopen donderdag kreeg ik laat in de middag bericht dat we het toekomstige terrein van De Groentemeester alvast op mogen. Ik ben die vrijdag meteen met paaltjes en meetlint aan de slag gegaan om het één en ander te gaan inmeten.
Ik ga werken met vakken van 10 bij 12 meter. En na het meetwerk van vrijdag weet ik nu dus dat er in ieder geval 20 van die vakken op het perceel passen. Daarmee hou ik nog wel wat hoekjes over, maar daar heb ik nog wel andere plannen mee. Voorlopig gaan we dus rekenen met 20 vakken. En dat zijn dus 200 teeltbedden van 10 meter.
Vrijdagmiddag is er meteen iemand komen kijken voor het grondwerk dat nu zo snel mogelijk mag gaan plaatsvinden. Dus binnenkort hoop ik dat ik kan melden dat we het terrein vlak hebben gemaakt, en dat de teeltvakken aangelegd zijn.
In het onderwijs zijn er ook flinke personeelstekorten. Zou het voor onderwijsorganisaties ook werken om nieuwe medewerkers te lokken met klimaatambities? En zijn er schoolbesturen die hier al mee aan het experimenteren zijn? Om het concreter te maken: zou dit een gespreksonderwerp zijn binnen de gelederen van mijn voormalig werkgever SCOH? En zou het als kans gezien worden? Ik heb geen idee.
Ik zeg het nog maar eens: ruim je blaadjes in de tuin niet op. Dat is goed voor het planten- en dierenleven ter plaatse. En in dit artikel staat dat het ook nog eens goed is voor de CO2-opslag. Ik doe dit al jaren. Sterker nog: ik ben zo’n gek die in de herfst blaadjes in de straat gaat verzamelen om ze in mijn tuin te gooien. En ik vraag aan buren of ik hun snoeiafval mag hebben. Mijn tuin profiteert daarvan.
Niet iets waar ik dagelijks bij stil sta. Maar zelfs bij het typen van deze paar zinnen verhoog ik dus mijn CO2-afdruk, want dit wordt ergens in the cloud opgeslagen. Máár als deze zinnen ervoor zorgen dat mijn lezers digitaal gaan ontspullen, dan verkleint het onze gezamenlijke afdruk. Ontspul je mee?
Hier worden wat mij betreft verstandige dingen gezegd. Ten eerste zijn dieren deel van de kringloop. Dieren leveren mest waarop planten kunnen groeien en die de bodemvruchtbaarheid bevordert. En dieren verwerken reststromen die voor ons niet eetbaar zijn. Door het dier vervolgens op te eten, worden die reststromen voor ons dus weer eetbaar. Ten tweede sta ik ook achter het idee om zoveel mogelijk onbewerkte voeding te eten (en dat is met de vega-opties niet altijd het geval). Gezonde voeding komt uit gezonde ecosystemen met gezonde kringlopen.
Het was wachten op een situatie als deze. Hebben we hier nu te maken met een wolf die niet goed functioneert of een overheid die niet goed functioneert?
Zo kan het ‘dilemma wolf’ ook bekeken worden. De wolf is niet de indringer, maar de mensen moeten afstand bewaren. Misschien deel van de oplossing. Ik vind het geen gek idee, maar het zal er niet voor zorgen dat er helemaal geen wolven meer verjaagd hoeven te worden uit ‘mensengebied’.
Rijkstrooiselsoorten blijven dus belangrijk om aanwezig te hebben in bossen. In ‘Ons Bos’ (het bos dat ik kocht samen met mijn broer) staat vrij veel lijsterbes die deze functie kan vervullen. En Amerikaanse vogelkers die dat ook kan. Maar dat is dan weer een invasieve exoot waar bosbeheerders problemen mee hebben. Wij proberen hem niet te laten woekeren, maar zijn dus wel blij met de bodemverbeterende eigenschappen van deze exoot.
Afgelopen woensdag hadden we eens een keer geen les in Dronten, maar in Amsterdam. We kwamen bijeen op de Fruittuin van West. Eén van de lessen die we kregen had als onderwerp composteren met wormen. Leuke materie, juist omdat composteren met wormen op iedere plek kan. Ook als je tweehoog op een flat in de stad woont. Een wormenbak kan gewoon in huis staan, zonder dat het gaat stinken of andere overlast veroorzaakt. Als je ze de wormen de juiste dingen voert, natuurlijk. Onderstaand filmpje is daarbij behulpzaam.
De appelboom in mijn achtertuin is overladen met appels. Helaas staat hij niet heel zonnig, dus het afrijpen lukt niet bij iedere appel even goed. Maar omdat hij zo vol hangt met appels is hij een beetje topzwaar geworden. En de boompaal die ernaast staat houdt het gewicht nog maar net.
Daarom ging ik naar de lokale houtleverancier in 's Gravenzande. Om een duurzame boompaal te halen.
Onderweg daar naar toe bedacht ik me dat ik dan langs het Staelduinse Bos zou rijden. En iemand had een keer tegen me gezegd dat ik eens naar de tuin moest gaan kijken die naast het bezoekerscentrum aangelegd is. Daar zouden namelijk leuke ideeën tussen zitten voor het ontwerpen van groene omgevingen. En omdat ik nu toch in de buurt was, nam ik daar gelijk de tijd maar eens voor. Op de foto zie je een stukje van die tuin. Hier hebben ze met allerlei oude boomstronken een kunstig geheel gemaakt. Zoiets schijnt een stobbentuintje te heten. Leuk toch?
Door klimaatverandering worden we misschien wel gedwongen om andere plantensoorten te gaan eten. Planten die tegen droogte of een slechte bodem kunnen, hebben dan een streepje voor.
Wat mij betreft wel. De manier waarop dieren gehouden worden is het probleem. Als we die manier veranderen, kunnen dieren bijdragen aan bodemvruchtbaarheid en natuurbeheer. Daar zijn al voorbeelden van. Denk aan holistische graasmethoden of de werkwijze van Boeren in het Bos.
Volgende week vieren we ons jaarlijkse oogstfeest in Voedselbos Vlaardingen. Er zijn rondleidingen. Er is live muziek. De boskeuken is open. En we organiseren een streekmarkt. Daar moet je toch bij zijn?
De oplossing is niet om helemaal geen vlees meer te eten. Los van mijn mening dat het niet gezond is voor een menselijk lichaam om geen vlees te eten, gaat het er vooral om dat dieren kunnen helpen om land te herstellen. Je moet ze alleen op de juiste manier inzetten. Gelukkig is daar steeds meer kennis over beschikbaar. Zoals met alle dingen in het leven zit het veel genuanceerder in elkaar dan de simpele tegenstelling tussen ja of nee.
Deze keer geen video die je hier direct kunt kijken. Maar daarvoor in de plaats een link naar het youtubekanaal van het Wildlife Film Festival Rotterdam (WFFR). Wildlife Film Festival Rotterdam is hét jaarlijks filmfestival met de mooiste natuurfilms uit binnen- en buitenland. Dit jaar van 4 – 9 oktober in filmtheater Cinerama en online van 5 – 30 oktober.
Van de voorgaande edities zijn veel films online te zien via hun youtubekanaal.
Afgelopen woensdag hadden we les op een bijzondere locatie. Onze klassenmentor Luuk heette ons welkom op zijn tuinderij op Landgoed Eyckenstein. Het was een wat regenachtige dag, maar we konden terecht in de Orangerie voor de les groenteteelt (over sla en courgette/pompoenen). We zaten daar droog en warm. Uiteraard kregen we ook een rondleiding over de tuin en door de kassen. Ik vind het fijn om andere tuinderijen te zien. Hoe ze ingericht zijn, of er nog slimmigheden te ontdekken vallen en hoe de verschillende gronden eruit zien. Luuk teelt op zandgrond. Dat is duidelijk andere koek dan de klei van mijn stageplek.
Wat mij betreft was het een geslaagde lesdag. We sloten af met een kop heerlijke soep, alvorens we huiswaarts keerden.
De leestips van deze week heb ik hieronder weer vermeld. Het belangrijkste is toch wel het klimaatrapport dat deze week naar buiten kwam. Conclusie: als we hoop willen houden, moeten we opschieten met veranderen.
Vóór 2025 moet de daling van de uitstoot zijn ingezet. Dat is het tijdsvenster waarin het moet gebeuren als we willen voorkomen dat onze aarde meer dan 1,5 graad opwarmt. Volgens mij moet iedereen aan de bak. Heb jij al een lijstje gemaakt van maatregelen die je in jouw dagelijks leven kan treffen?
Duidelijk verhaal over het verschil tussen het Beter Leven keurmerk en biologische producten. En een oproep aan de Jumbo om nog een tandje beter hun best te doen en ook veel meer in te zetten op biologisch. Daar kan ik het alleen maar mee eens zijn.
Hier worden gemeentes aangesproken. En dat lijkt me goed om te doen. Maar die woonwijken worden ontworpen door projectontwikkelaars, toch? Als die mensen nou gewoon eens geen wijken met te weinig groen meer ontwerpen. Of is dat teveel omgedacht?
Nog een indicator dat het niet goed gaat met het klimaat. Het zee-ijs op de Noordpool neemt steeds verder af. Sneeuw en ijs zijn wit en reflecteren licht (en warmte). Als dat smelt blijft er zwarte zee over. En die neemt 90% van het zonlicht op. En daardoor smelt het ijs nog sneller. Zie daar de zichzelf versterkende feedbackloop.
In de categorie ‘hoe zorg ik goed voor mezelf’. Volgens dit artikel in ieder geval niet door suikervrije dingen te nuttigen die gezoet zijn met kunstmatige zoetstoffen zoals aspartaam. Overigens zou ik de cola maar gewoon helemaal achterwege laten. Als je dorst hebt, werkt water. Waarschijnlijk ook duurzamer.
Heb je je wel eens afgevraagd hoe het komt dat vogelnesten niet helemaal onder de vogelpoep zitten? Dan is deze video voor jou. Ik zou hem niet kijken tijdens het eten.
.jpg)
