Rondleidingen 2026 starten weer

Alweer een paar weken zijn we bij De Groentemeester druk bezig om de oogst vanaf half mei mogelijk te maken. Inmiddels zijn de tuinbonen, peultjes en kapucijners geplant. En ook de eerste spitskool, sla, koolrabi, broccoli, andijvie en uien zitten in de grond. Komende week gaan de aardappels en zomerprei de grond in. De knoflook staat al fier boven de grond. En we hebben radijs, raapstelen, rucola, snijbiet, meiraap, bieten en zomerwortelen gezaaid. Inmiddels is zelfs de pomp al aangesloten. Dat hebben we niet eerder zo vroeg in het jaar al gedaan.

Kortom: we zitten niet stil en de tuin begint langzamerhand weer op een levende moestuin te lijken. Een beetje zon, af en toe wat regen, goede bodemzorg en heel veel liefde zorgen ervoor dat er straks weer van alles te zien en te proeven valt.

In de maand april starten ook de rondleidingen weer. Iedere derde zondag van de maand vertel ik enthousiast over de mooie plek die we ieder jaar weer creëren en nóg mooier maken. Ik breng mijn opgedane kennis graag over. Dus iedereen die interesse heeft in moestuinieren - op welke schaal dan ook - is van harte uitgenodigd om zo'n rondleiding een keer te volgen. Je gaat gegarandeerd vol inspiratie naar huis.

Ik vind het belangrijk om te vertellen wát we aan het doen zijn. Maar nog belangrijker misschien wel wáárom we het doen. Kleinschalige landbouw is relevant omdat het de productie van voedsel toegankelijk maakt voor het algemene publiek. Wij werken volgens biologisch principes vanuit de overtuiging dat op gezond voedsel geen bestrijdingsmiddelen thuis horen. En dat dat gewoon kan in een systeem dat divers genoeg is, laten we ter plekke zien.

Verder zorgt kleinschalige landbouw er ook voor dat we minder afhankelijk zijn van fossiele grondstoffen. Een thema dat de laatste weken ineens weer verrassend actueel is. Als we serieus naar de toekomst kijken, moeten we ons sowieso voorbereiden op een wereld die zonder fossiele grondstoffen opereert. Hoe dat eruit kan zien, kun je komen bekijken op onze halve hectare. We bieden geen oplossingen voor de grote wereldproblemen, maar doen ons best om op het stukje land waar wij voor mogen zorgen het leven mogelijk te maken.

De eerstvolgende rondleiding is op 19 april om 14.00 uur. Opgeven is zeer gewenst en kun je doen via www.degroentemeester.nl. We vragen een bijdrage van 5 euro per persoon. Voor oogstgenoten is de rondleiding gratis. Zie ik je binnenkort? 

Vruchtwisseling, monocultuur en polycultuur

Iedereen die een moestuin of een tuinderij heeft, zal herkennen dat vrijwel alle oogst in enige mate te lijden heeft onder aantastingen. Plagen en ziekten kunnen in je gewassen komen en je oogst (deels) bederven. Eén van de uitdagingen voor een tuinder is dan ook om die ziekten en plagen het hoofd te bieden.

‘Slimme’ wetenschappers hebben daarvoor allerlei middeltjes uitgevonden die je eenvoudig over je gewassen kunt sproeien. En die neutraliseren die beestjes en schimmels dan. Pesticiden noemen we die. Dat daar ook een hoop nadelen aan zitten, begint langzamerhand duidelijk te worden. En daarom zijn er gelukkig steeds meer mensen die geen pesticiden meer willen gebruiken.

Maarja, wat dan? Want die plagen en ziekten knabbelen wel gewoon verder aan je oogst als je niet op let. Gelukkig bestaan er veel methoden om die plagen en ziekten te minimaliseren. Voordat de pesticiden werden uitgevonden bedreven mensen namelijk al zo’n 10.000 jaar landbouw. En in die 10.000 jaar is best wat kennis opgebouwd en zijn vele mensen gevoed. Eén van de methoden die altijd al gebruikt werd, was het gebruik van een vruchtwisselingssysteem in kleinschalige tuinderijen. Om goed uit te leggen hoe dat werkt, wil ik eerst twee andere begrippen toelichten, namelijk: monocultuur en polycultuur.

Monocultuur

Bij een systeem van monocultuur verbouwt een boer of tuinder op zijn veld maar één gewas. Bijvoorbeeld alleen spruiten. Het voordeel daarvan is dat de boer zich kan specialiseren op dit gewas. Hij weet op welk moment hij moet zaaien, wieden en oogsten. Hij herkent aantastingen en kan daarop snel handelen. En zijn machines kunnen helemaal ingericht worden op de teelt van spruiten.

Maar vanuit het perspectief van het voorkomen van ziekten en plagen is dit het meest kwetsbare systeem dat je kunt bedenken. Want stel nou dat er een koolwitje landt in dit veld. Dat koolwitje kan zijn voelsprieten niet geloven. Want overal waar hij kijkt, waar hij ook heen vliegt, en waar hij ook landt, daar ziet ie zijn favoriete kostje: allemaal koolplanten. Nooit meer honger! Als goede ouder zal hij of zij denken: hier ga ik zorgen voor mijn nageslacht. En dan komen de rupsen. Zo’n heel leger rupsen doen de planten geen goed en zorgen voor een verminderde opbrengst en allerlei verontreiniging van rupsenpoepjes in de oogst.

Of stel nou dat er een schimmel in de bodem zit die zich alleen maar kan vermeerderen op koolplanten: knolvoet. Die slapende schimmel hangt daar tussen de voedingstoffen, de kleideeltjes en de zandkorrels in. En dan krijgt ie door dat er een wortel van zo’n koolplantje in de buurt komt. Daar wordt hij wakker van. En dan wordt hij actief. Hij zoekt de wortels op en komt er achter dat er heel veel wortels van koolplanten zijn. Hij is in de schimmelhemel beland! De schimmel dringt binnen in de planten, zorgt daar voor allerlei vergroeiingen in de wortelstelsels en het gevolg daarvan is dat de koolplanten zich niet goed ontwikkelen, makkelijk omvallen en een veel lagere opbrengst geven. De schimmel voltooit zijn cyclus door uiteindelijk uit rottende plantendelen sporen uit te stoten. Die sporen gaan weer slapend de bodem in. Wachtend op volgend jaar als de boer weer nieuwe kolen gaat zetten.

Als je jaar na jaar op dezelfde plek gewassen teelt uit dezelfde plantenfamilie, dan zorgen deze plagen ervoor dat je oogst steeds verder zal afnemen. En dan kun je eigenlijk alleen nog maar grijpen naar pesticiden die de plagen doden.

Polycultuur (of combinatieteelt)

De natuur werkt anders. Gezonde systemen in de natuur, zoals een gezond bos of een gezonde slootkant, kennen een hoge mate van diversiteit. Er staan altijd planten van allerlei verschillende plantenfamilies door elkaar in zo’n systeem. In de moestuin kunnen we dit ook doen. Dus niet alle kolen bij elkaar. En alle prei bij elkaar. En alle wortels bij elkaar. Nee, je zet ze expres door elkaar heen. Als zo’n koolwitje dan per toeval op zo’n koolplantje landt, ziet ie dat de plant ernaast iets is dat hij minder lekker vindt. Of misschien vindt hij het zelfs wel helemaal niet te eten. Hij moet dan weer op zoek naar de volgende plant die hij wel lekker vindt. Daar raakt hij van in de war. En hij zal liever naar een plek op zoek gaan waar het makkelijker is voor zijn nageslacht.

Hetzelfde geldt voor de knolvoetschimmel. Want die zal zich niet in de schimmelhemel wanen, omdat er ook allerlei andere planten (met bijbehorende schimmels) in die bodem actief zijn. Dat maakt dat het voor de schimmel veel moeilijker is om dominantie te vergaren. En dat is voor de gezondheid van de koolplanten in het systeem goed nieuws.

Dus polycultuur met alle diversiteit is een groot antwoord op allerlei plagen en ziekten. En als je een kleine moestuin hebt, zou ik adviseren om op deze manier je tuintje in te richten. Jij weet toch wel wat je waar neergezet hebt. Dus met oogsten moet dat ook goed gaan.

Maar als je een wat grotere tuinderij hebt (zoals De Groentemeester van een halve hectare) dan wordt een polycultuur wat onwerkbaar. We hebben ook enige mate van efficiency nodig. En bij een zelfoogsttuin als De Groentemeester telt ook nog mee dat het voor de oogstgenoten duidelijk moet zijn wat waar te oogsten is. Als alles door elkaar staat, maken we het ons zelf heel moeilijk om dat goed te kunnen aangeven. Dus daarom is een echte polycultuur niet echt een optie in zo’n systeem.

Wisselteelt

En daar komt het vruchtwisselingsysteem om de hoek kijken. Kortgezegd komt het er op neer dat je gewassen die tot dezelfde plantenfamilie behoren (of die last hebben van dezelfde plagen) toch gewoon  bij elkaar neerzet. Maar ieder groeiseizoen zorg je ervoor dat ze op een andere plek in je tuin staan. Zo profiteer je van een zekere efficiëntie, maar kun je er bij een slimme indeling ook voor zorgen dat je plagen net een stapje voor blijft. Want die knolvoet bijvoorbeeld, voltooit zijn cyclus in een jaar. Aan het eind van het jaar legt hij de slapende schimmel weer in de grond die gaat liggen wachten tot het jaar erna weer koolplanten komen. En in een wisselteeltsysteem komen er gedurende een aantal jaren dus geen koolplanten op die plek. Die knolvoetschimmel verpietert dan hopelijk grotendeels.

En hetzelfde geldt voor plagen als rupsen. Overblijvende eitjes en poppen worden het volgende jaar wakker in een bed met gewassen die ze helemaal niet lekker vinden.

Op kleinschalige tuinderijen combineren we de voordelen van monocultuur en polycultuur in één systeem van vruchtwisseling. We hebben de voordelen van de efficiëntie van monocultuur en de voordelen van de diversiteit van de polycultuur, want de plotjes met één gewas zijn relatief klein.

Andere voordelen van een vruchtwisselingsysteem zitten hem in beschikbaarheid van voeding. Koolplanten en vruchtgewassen vragen om veel voeding en putten de bodem dan ook meer uit dan bijvoorbeeld, uien of sla. Alle peulgewassen brengen zelfs ook voeding in de bodem in. Door deze plantenfamilies in een goede volgorde te laten rondgaan door ieder plekje van je tuin, kun je een systeem creëren dat steeds gezonder wordt. Dat vraagt iets meer van een boer of tuinder dan kennis van één bepaald gewas. Maar dan kun je dus wel voedsel telen zonder gebruik te maken van pesticiden. Zoals we al tienduizend jaar gewend waren om te doen.

Over bezoek, leernetwerken, gezondheid, lange termijn, muggen en beenspieren

Afgelopen dinsdag had ik bijzonder bezoek op de tuin. Met een aantal tuinders in Zuid-Holland die vergelijkbare dingen doen als De Groentemeester onderhoud ik regelmatig contact. In mijn oude werk heb ik geleerd hoe waardevol een leernetwerk van vakgenoten kan zijn. Ik nam altijd deel in het netwerk van SamenDeskundiger (een netwerk van bovenschoolse ict-coördinatoren) en coördineerde zelf het interne leernetwerk ict van SCOH waar alle ict-coördinatoren van de betrokken scholen aan deelnamen. Ik heb in die tijd veel geleerd via deze netwerken.

Zodoende haakte ik vorig jaar aan bij het appgroepje van de Tuinders ZH. En sindsdien gaan we  zo nu en dan bij elkaar op de tuinen kijken. 

We gingen al op bezoek bij Het Zoete Land in Leiden, bij De Stadsboerin in Rotterdam en de Tuin van Gaia in Honselersdijk.  En deze keer werd het dus een bezoekje aan De Groentemeester.

Rond een uur of vijf arriveerde iedereen. We dronken en aten wat en daarna was het tijd om een rondje door de tuin te doen. Met enige trots liet ik zien hoever we al gekomen waren met de tuin die nog geen twee jaar bestaat. Er klonken een hoop lovende woorden. Vooral de afwezigheid van onkruid in de bedden viel op en ook gezondheid van de planten kon op complimenten rekenen. Eén van de aanwezigen vatte na afloop de tuin samen in twee woorden: 'vitaliteit' en 'diversiteit'.

Ik realiseer me maar al te goed dat de manier waarop de tuin er nu bij staat, voor een groot deel ook te danken is aan alle hulp die ik krijg. Het maakt me een dankbaar mens. En complimenten mogen ontvangen van deze groep tuinders voelde als de kers op de taart.

--

De leestips

Dorpssuper dreigt in problemen te komen door verlies tabaksverkoop

Dit is niet iets wat uit de lucht komt vallen, he. Die supermarkteigenaar had het al een tijdje kunnen zien aankomen. Als je aan de ene kant zegt dat iedereen morgen zou moeten stoppen met roken, maar je aan de andere kant een zaak hebt die het nodig heeft om er aan te verdienen, ben je wat mij betreft niet geloofwaardig meer. Tabaksverslaving is een groot probleem dat opgelost kan worden. Dan moeten we dat gewoon doen.

Ruim 34.000 euro ingezameld voor dakloze man die portemonnee terugbracht

Mooi voorbeeld dat een geefeconomie best wel eens zou kunnen werken. 

“Tachtig procent van wat in de supermarkt ligt, is niet bevorderlijk voor onze gezondheid”

Gelukkig zijn dit soort krachten ook nog steeds aan het werk. Interessant interview met de oprichter van Caring Doctors.

Er ligt écht een deken van landbouwgif over Nederland

Langzamerhand begint het besef door te dringen dat we toch echt anders met onze leefomgeving om moeten gaan. En het mooie is dat je ook gewoon voedsel kunt produceren zonder pesticiden. Kom maar eens kijken in onze zelfoogsttuin als je dat niet gelooft.

Bestrijding inheems Jakobskruiskruid loont niet!

Er leven potentieel dus meer dan 150 verschillende dieren rondom deze plant. Waarom zou je hem dan willen bestrijden?

Het belang van de lange termijn

Het duurt even, maar dan heb je ook wat.

Tips tegen muggen en muggensteken

Daar zitten tips tussen die goed zijn om te weten.

Over beenspieren

Dit is handig om te weten als je de kans wilt vergroten dat je gezond oud wordt. Een jaar lang krachttraining op latere leeftijd heeft dus een beklijvend effect.

Wereld nadert blessuretijd om reusachtige klimaatramp in Atlantische Oceaan te voorkomen

Laat dit geen waarheid worden. Het tegengaan van klimaatverandering, waaronder het vermijden van dit kantelpunt, zou onze hoogste prioriteit moeten zijn.

--

De kijktip

We need to talk about your starving grandchildren.

Beetje saai vormgegeven video. Maar het geeft wel stof tot nadenken. De manier waarop we nu wereldwijd met voedselproductie en -consumptie omgaan, is geen houdbaar systeem. Linksom of rechtsom zal er echt wel iets moeten veranderen. Als simpele consument kun je in ieder geval twee belangrijke dingen doen: verminder je consumptie van (vooral rood) vlees en verspil geen voedsel.

Over midzomer, vuur, biologisch, zingeving, meent, parkinson, verspilling en klimaatverandering

We zijn voorbij de langste dag van het jaar. Om dat moment in het jaar te markeren, hielden we gisteren (zaterdag) ons midzomerfeest.

Dat betekende dat oogstgenoten ook 's avonds terecht konden om te oogsten. We maakten een mooi vuur. Er was lekker eten, muziek en goede gesprekken.

De aanwezige kinderen vermaakten zich opperbest met het aanwakkeren van het vuur. Daar zijn kinderen altijd wel goed in. Maar spelen met vuur houdt ook een zeker risico in zich, dus ik, als groentemeester, veranderde voor de gelegenheid even in de vuurmeester. ;-)

Zo'n vuurtje bouwen en mooi houden, blijft een fascinerende bezigheid. En het houdt het kind in je ook wakker.

--

De leestips

Problemen bij boeren door aanhoudende regen, groenten mogelijk duurder

Wat ik niet snap… Boeren lopen dit seizoen massaal tegen de beperkingen van klimaatverandering aan. En als we niets doen, wordt dat in de toekomst alleen maar erger. En toch willen belangenorganisaties zoals LTO en Agractie niets weten van maatregelen tegen klimaatverandering. Schiet mij maar lek.

Biologische siertelers willen hulp overheid: 'Ruimte voor groei'

Dit gaat de goede kant op. Je kunt helpen duwen door voortaan alleen nog maar biologische bloemen te kopen. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Vraag er naar in je lokale bloemenwinkel of bestel op www.wilderful.nl

Aantal parkinsonpatiënten groeit sneller dan gedacht, milieuvervuiling hoofdverdachte

Weer een reden om te stoppen met het onnodig vervuilen van onze leefomgeving. De enige reden om gif te spuiten is economisch gewin. We hebben de economie veel te belangrijk gemaakt in onze levens. We zouden moeten toe bewegen naar een systeem waarin de ecologie het belangrijkst wordt om beslissingen op te baseren in plaats van de economie. Je kunt je portemonnee ook vullen door activiteiten te ontplooien die goed zijn voor de wereld.

'Kijk, ruik en proef voor je voedsel weggooit', nieuwe campagne tegen verspilling

Zou je hier echt het percentage voedselverspilling lager mee kunnen krijgen? Zo ingewikkeld is het systeem van de huidige houdbaarheidsdata toch ook weer niet. Misschien moet het gewoon wat vaker uitgelegd worden. En het helpt ook om de data duidelijker op de verpakking te zetten. Het is soms echt wel zoeken tussen alle andere kleine lettertjes.

Bestaat goed nieuws over klimaatverandering? Het RCP 8.5 scenario

Beetje technisch verhaal op dat blog. Maar de auteur legt wel duidelijk uit aan welke knoppen we kunnen (en moeten) draaien. Dat we het worst-case-scenario achter ons hebben gelaten, geeft hoop zegt hij. Ik vind het nog een beetje summiere hoop. Maar iedere grote verandering begint klein.

Mijn conclusie is dat we wat betreft CO2-uitstoot de huidige weg moeten vervolgen, maar dat de focus (ook) moet op methaan en lachgas. En dat zijn twee vormen van uitstoot die alles met voedselproductie van doen hebben. 

Het verborgen leven van boerderijdieren

Eigenlijk is het best vreemd hoe wij om gaan met vlees eten in onze maatschappij. We vinden het volstrekt logisch dat je het dier dat je opeet helemaal nooit gekend hebt. Er valt wat voor te zeggen om daar anders mee om te gaan. Ik zou zelf niet eens weten hoe het moet zijn om vlees van eigen dieren te eten.

Natuurherstelwet aangenomen: Historische overwinning voor Europese natuur

Deze horde is voorlopig weer genomen. Nu maar hopen dat er op basis hiervan ook effectief beleid komt.

Meer oud hout en biodiversiteit door ‘niets doen’ in bossen

Ik dacht eigenlijk dat er de laatste jaren in beheerde bossen ook steeds meer dood hout bleef staan en liggen. Heb ik dat dan verkeerd begrepen? Ons eigen bos bevat in ieder geval wel een ruime voorraad aan dood hout. Maar holenbroeders heb ik daar eigenlijk nog niet gezien.

“Ik wil gewoon écht de wereld verbeteren"

Mooie organisatie: Ark rewilding.

Wat is jouw eudaimon?

Ik ben wel aardig in de buurt van mijn eudaimon gekomen, denk ik. 

Weer een mbo-opleiding op het gebied van bio-landbouw erbij!

De Bolster vraagt terecht aandacht voor bio-landbouw in het onderwijs. En ze leggen helder uit waarom dat belangrijk is.

Kan de mens wel nederig zijn, of is zijn ego allesomvattend?

Nederigheid. Valt dat te leren? Hoe?

De teelt van walnoten

“Iedereen die in Nederland iets met walnoten doet of wil gaan doen, moet dit boek aanschaffen. Punt.” Waarvan akte.

Ruimtepuin steeds groter probleem, hoop gevestigd op grijparmen en laserbezems

Het gaat hier eigenlijk om een nieuwe vorm van de tragedie van de meent (tragedy of the commens). Ik ben dus bang dat het argument dat iedereen die actief is in de ruimtevaart er financieel belang bij heeft dat de ruimte geen puinhoop wordt, er niet voor zal zorgen dat het opgeruimd wordt. Je zult daar afspraken over moeten maken. Bijvoorbeeld: de vervuiler betaalt...

Stropersactiviteit in Krugerpark Zuid-Afrika toch onverminderd op recordniveau

Hopeloos. Ruim dertig jaar geleden werd er ook gezegd dat de vraag naar neushoornhoorns naar beneden moet. Ik denk niet dat dat de oplossing gaat zijn, want dan was het al gebeurd.

Gezocht: lange holkruin, Delftsche groenpoot en dikke Leidsche winter voor zadenbank

Diversiteit is altijd beter. 

--

Geen kijktip deze keer

Over bloemen, CO2-uitstoot, weersextremen, rss, bijen, vogels en verkiezingen

Deze keer geen foto die ik zelf gemaakt heb. En ook geen foto van de zelfoogsttuin. Nee, iets anders. Over bloemen dus. Deze foto heb ik geleend.

Afgelopen week was ik namelijk bij het lanceringsfeest van Wilderful. Dat vond plaats op het adres van mijn oude stage: zelfoogsttuin Bij Mei in Zoeterwoude. Wilderful? Wat is dat, zul je misschien denken. Nou, lees maar even verder dan. Want dit verdient alle aandacht.

Veel mensen kopen weleens -of misschien zelf wekelijks- een bosje bloemen. We houden van natuur. We houden van bloemen. En we halen die natuur graag in huis. Het maakt ons vrolijk. En we doen een ander er graag een plezier mee.

Wat veel mensen zich niet realiseren, is dat de bloemenindustrie die al die boeketten verzorgt, niet zo goed voor onze planeet is. Er worden allerlei trucs uitgehaald om op heel onlogische momenten bepaalde bloemen te kunnen aanbieden. Op het gebied van energie- en pesticidengebruik is in deze sector nog wel wat verbetering mogelijk. Dat is geen populaire boodschap, omdat mensen dan gauw denken dat ze geen bloemen meer kunnen kopen. Maar niets is minder waar.

Als je je als consument al bewust bent van de impact die jouw (wekelijkse) bosje bloemen heeft, dan nog is het helemaal niet zo makkelijk om toch een verantwoorde bos bloemen te scoren. Want hoe kom je aan natuurvriendelijke bloemen die passen bij het seizoen?

Nou, daar komt Wilderful dus in beeld. Dit is een samenwerking tussen biologische kwekers en duurzame bloemisten. Zij hebben afgelopen donderdag een platform gelanceerd met de naam Wilderful. Op hun site kun je natuurvriendelijke seizoensbloemen bestellen en laten thuisbezorgen. Hoe makkelijk wil je het hebben?

Ze hebben de missie om een verandering te bewerkstelligen in de sierteeltsector. Ze willen het de  bewuste consument die van bloemen houdt makkelijk maken. Ik ondersteun deze missie van harte.

Kijk maar eens op www.wilderful.nl, als je er meer van wilt weten.

--

De leestips

Keerpunt voor het klimaat: voorzichtige daling Chinese uitstoot

Gloort er dan toch hoop aan de horizon?

Als deze daling doorzet, verliest een groep Nederlanders een argument in de discussie dat we als Nederland ons deel moeten doen. Nu wordt er steeds gezegd dat China en andere landen eerst maar eens moeten gaan leveren. Nou, dat lijken ze inderdaad van plan. Zullen we dan maar gewoon meedoen met onze paar procent.

You never get a second chance, or do you?

Ik zit er ergens tussenin, denk ik. Ik hou wel van een goed plan en een realistische planning. Maar je moet wel binnen ieder initiatief de ruimte kunnen voelen om fouten te mogen maken, te mogen afwijken van je plan(ning) en onderweg het nodige te leren. Dat maakt het juist interessant.

Hitterecord India klopt niet: weersensor meet dik drie graden te veel

49,1 graden is nog steeds heel heet. Koelen proberen ze daar met airco’s. Maar dat is uiteindelijk een vorm van het paard achter de wagen spannen. Wist je dat een goed geplaatste boom voor verkoeling van zo’n tien graden kan zorgen? Zonder last te hebben van uitval van de energievoorziening.

De weerparadox: natste plek van Nederland droogt uit door toename stortbuien

Alles is met alles verbonden. En wij proberen het in stukjes te hakken om het te begrijpen.

love, hate

Kritische beschouwing op het functioneren van het internet van tegenwoordig. Het brengt ons veel, maar de keerzijde is soms misschien nog wel groter.

The RSS Club

RSS is een technologie waarvan het gebruik ervan wat mij betreft actief onderwezen zou moeten worden op school. Het maakt mensen weerbaarder tegen al het social media geweld dat iedere dag op je af komt. Goed dat zulke initiatieven zoals in deze post beschreven worden bestaan dus. Maar ben ik nu in overtreding voor wat betreft regel 2 van deze club?

De 15-minutenstad als ideaal en wat bewoners belangrijk vinden (7/7).

Als ik dit zo lees, liggen er voor Maassluis veel kansen om een 15-minutenstad te worden. Aan sommige vereisten voldoet de stad al. Vooral op het vlak van het minder normaal maken van autogebruik moet mijn inziens actief gewerkt worden. Uiteindelijk krijg je daar een leefbaardere omgeving door.

Leren leven met de Aziatische hoornaar

De informatie die onze imker bij Weij hierover geeft, is anders dan wat in dit rapport staat. Hij vertelt dat er aanzienlijke schade kan ontstaan aan de nesten met honingbijen. In onze omgeving is er een werkgroep van imkers die probeert om de Aziatische hoornaar op afstand te houden. De nesten worden zoveel mogelijk opgespoord en onschadelijk gemaakt.

Vogels kijken: acht tips voor beginners

Nu ik steeds vaker hele dagen op het land ben, begin ik het plezier dat mensen uit het spotten en herkennen van vogels halen steeds meer te snappen.

Europe For Nature: help Europeanen voor natuur en duurzaamheid kiezen

Overwegingen om mee te nemen als je komende week gaat stemmen voor de Europese verkiezingen. Deze wetenschappers maken zich niet voor niets zorgen. Trouwens, ik maak me ook zorgen. We hollen de veerkracht van de natuur uit met onze manier van leven. Een transitie is nodig. Wij kunnen simpelweg niet bestaan als de natuur het niet redt.

Groene Bondgenoten steunt vrijwilligers met Stimuleringsfonds

Waarvan akte.

Wetenschappers: toekomst van EU-burgers in gevaar door ontmanteling Green Deal

Staan we op een beslissend moment in de tijd? Dat zou zomaar kunnen. Hopelijk kiezen veel mensen komende week verstandig. Denk aan de lange termijn.

Europese verkiezingen: stem tegen pesticiden

Dit kan ook helpend zijn bij je keuze op 6 juni.

--

De kijktip

We’re not doomed. Here’s how to revive Planet Earth

Hopelijk komen steeds meer mensen tot het inzicht dat al onze kleine acties uiteindelijk het grote verschil maken. Daar hebben we wel wat vertrouwen voor nodig. De voorbeelden die ze hier laten zien wekken in ieder geval het vertrouwen dat het mogelijk is. Als we de juiste acties maar uitvoeren.

Over voedseltuin, fruitvlieg, wijngaarden, immuunsysteem, afvalpreventie en goed zaad

Zoals velen van jullie weten ben ik sinds 2015 betrokken bij de ontwikkeling van Voedselbos Vlaardingen. De afgelopen jaren vooral als bestuurslid in de rol van secretaris. En daarnaast ook als websitebeheerder en daarvoor als vrijwilliger voor het onderhoud in het bos. Mijn rol als secretaris is inmiddels overgenomen door een nieuwe enthousiasteling, maar ik hoop zo af en toe nog wel betrokken te blijven bij het voedselbos. Vooral omdat Voedselbos Vlaardingen het begin vormde van mijn nieuwe groene bestaan in de stadslandbouw.

Met de vrijwilligers en bestuursleden van het voedselbos gingen we afgelopen vrijdag op excursie. We werden welkom geheten bij de Voedseltuin in Rotterdam. Ingesloten door allerlei gebouwen op een bedrijventerrein vind je daar een groene oase van rust. Ze telen er groenten, kruiden en bloemen. En ze hebben ook een stukje voedselbos. Het hele terrein wordt onderhouden door zo'n 60 vrijwilligers die deelnemen in dit sociale project. De meeste vrijwilligers hebben een afstand tot de arbeidsmarkt zoals dat zo netjes gezegd wordt. De coördinator van de tuin (Meriam) gaf ons een rondleiding en vertelde van alles en nog wat over het project en de samenwerkingen die zij hebben. Inspirerend.

We mochten ook een lunch genieten, en we hadden geluk, want de zon scheen en het was goed toeven in de luwte aan de picknicktafels.

Als je een keer in de buurt bent, is het een aanrader om er even te gaan kijken.

--

De leestips

Groene tuin steeds populairder

Je hoort het. Blijf niet onder je tuintegel liggen. Kom bij de club van groene tuinen.

Tweede Kamer wil toch bestrijdingsmiddel voor door fruitvlieg geplaagde kersen

Als een teeltsysteem afhankelijk is van het gebruik van pesticiden, dan deugt het teeltsysteem niet. En de oplossing van de politiek: we laten alles bij het oude. Want anders kunnen we geen kersen meer produceren. Het patroon dat zichtbaar wordt, is het probleem vooruitschuiven naar volgende generaties. Dat is nooit een goed idee.

Franse wijngaarden massaal vernietigd: 'Alsof je huis in vlammen opgaat'

En als deze landbouwgronden nou gewoon eens gebruikt gingen worden om mensen te voeden in plaats van aan de drank te helpen. Kan dat misschien ook? Of gebruik deze ontwikkeling om die gebieden te rewilden. Ecosysteemherstel is iets wat de wereld ook wel kan gebruiken.

Een groene woonomgeving versterkt ons immuunsysteem

Gezonde leefomgeving, gezonde bodem, gezonde gewassen, gezonde mensen. Dat is de volgorde. Ik ben alvast met de uitvoering begonnen.

Goed Zaad – behoud van zaadvaste rassen

Gek is dat, he. We weten wat de betere weg zou zijn, maar het systeem waarin bedrijven hun rol vervullen, zorgt ervoor dat boeren afhankelijk worden van een paar grote spelers op de wereldmarkt.

De Week Zonder Afval gaat door

Afvalpreventie dus. Nog veel belangrijker dan hergebruik en vermindering. Goed dat daar aandacht voor wordt gevraagd in de week zonder afval.

--

De kijktip

Watch trees grow in 40 seconds! A 6.5 year timelapse!

Altijd leuk om naar timelapse-filmpjes te kijken. Jammer voor het filmpje dat de boom in de voorgrond sneller groeide dan geanticipeerd. Dit zou ook leuk zijn voor Voedselbos Weij, trouwens. Iemand een timelapse-camera in de aanbieding?

Over handzaaimachine, natuur, pesticiden, landbouwtransitie, opwarming, fossiel en biodiversiteit

Langzamerhand komt er weer steeds meer activiteit op het terrein van De Groentemeester. Vorige week hebben we met een aantal vrijwilligers nog een berg blad weggewerkt. De bessen en planten in de bosrand zijn nu ook voorzien van een mooie mulchlaag.

En de palmkoolplanten die er nog stonden van vorig seizoen zijn deze week ook opgeruimd. 

Verder zaaiden we ruim 800 tuinbonen voor in potjes in de kas. Als ze opkomen, zal ik hier een fotootje delen. De eerste stappen in het nieuwe seizoen zijn dus gezet.

Deze week werd de nieuwe handzaaimachine bezorgd. Voor de kenners: het is een Thilot. Hij ziet er uit als een apparaat uit vervlogen tijden, maar deze machines worden dus gewoon nog geproduceerd. Deze komt nieuw uit de fabriek. En de leverancier vertelde dat ze er ieder jaar nog zo'n 25 verkopen. Hoezo, vervlogen tijden...?

Vorig jaar gebruikte ik ook al zo'n machine in de zelfoogsttuin. Maar die had ik geleend van mijn oud-stagebieder Bas. Vorig jaar zat hij even zonder tuin en daardoor kon ik zijn machine gebruiken. Dit jaar moest ik zorgen dat ik er zelf een had, want hij start dit seizoen met een tuin op een nieuwe plek.

De zaaimachine gaan we gebruiken om er onder andere bieten, wortelen, rucola, raapstelen en groenbemesters mee te zaaien. Alles netjes op rijen en met een snelheid waarop het met de hand in ieder geval niet lukt.

Over de tuin van Bas gesproken, trouwens. Hij start vlakbij Zoetermeer. Mocht je daar in de buurt wonen, ga dan eens kijken op zijn website: www.hazelland10.nl. Op 30 maart houdt hij open dag. En hij heeft nog plek voor oogstgenoten op zijn tuin. Grijp je kans, zou ik zeggen!

--

De leestips

Kanttekeningen bij de rol van voedselbossen in de landbouwtransitie

Dit geldt niet alleen voor voedselbossen, denk ik. Ook kleinschalige csa’s zijn zo’n niche. Haar tweede kanttekening onderschrijf ik volledig.

De veldgids voor invasieve bomen en struiken in Nederland

Altijd handig zo’n overzicht. Al zijn niet alle genoemde soorten overal even invasief. Japanse rimpelroos is dat bijvoorbeeld wel in de duinen, maar niet in een bosachtig gebied op kleigrond.

Zorgeloos genieten van grote grazers? Zo doe je dat!

Deze voorlichting is helaas nodig.

Egelonderzoek in Vlaardingen

Leuk, dat is hier in de buurt. Wat ik mis in dit artikel is waarom de gemeente dit wilde weten.

Europese Commissie trekt voorstel halveren pesticiden in

Ik begrijp te weinig van politiek om deze zet op waarde te schatten. Wat voor mij wel duidelijk is, is dat het een goed idee is om het pesticidengebruik flink te verminderen. Mij maakt het niet uit of dat via een wet van de Europese Unie gaat of dat boeren dat initiatief zelf nemen. Nu de wet is teruggetrokken, moeten de boeren er zelf maar mee aan de slag. En er is een grote groep boeren die dat gelukkig ook snapt. Doorgaan met het huidige pesticidengebruik is sowieso -zeker op termijn- een doodlopende weg.

Belangrijke moestuintermen voor een succesvolle teelt

Voor wie de eerste stappen zet op moestuingebied. 

Groene plannen voor boeren van tafel: 'Brussel wilde te veel, te snel'

Hoe dan ook is het klip en klaar dat doorgaan op de huidige weg ook niet mogelijk is. De ecologische grenzen kun je niet opschuiven. Een deel van het probleem zit hem in ‘de markt’. Er wordt gezegd dat de markt de boeren dwingt tot het goedkoop produceren van voedsel. Maar die markt is nou net ‘een ding’ dat door mensen verzonnen is. En dat betekent dat we dat ‘ding’ ook kunnen verbouwen tot iets dat wel binnen de ecologische grenzen zijn werk doet. Ik ben geen econoom, maar ik denk wel dat de belangrijkste inspanningen daar gedaan moeten worden.

Na je 67ste doorwerken wordt steeds normaler

Het is toch logisch dat je door gaat met werken als je gewoon plezier hebt in je werk?

World ‘not prepared’ for climate disasters after warmest ever January

Don’t look up. Ken je die film? Volgens mij zitten we er midden in.

Een na grootste pensioenfonds stapt grotendeels uit fossiele bedrijven

Gelukkig zijn we niet alleen afhankelijk van politieke krachten om veranderingen een zetje te geven.

Het ’15-minuten principe’ gaat ook op voor het landelijke gebied

Toch leuk dat kleinschalige tuinbouw hier ook genoemd wordt als wenkend perspectief.

Who’s the smallest of them all? Meet the world’s amazing tiniest creatures

Grappig overzicht. Wat is er in de natuur toch veel bijzonders te vinden. Als je de moeite neemt om er naar te kijken, natuurlijk.

Vets urged to cut pesticide flea treatments amid river pollution fears

Oké, dat is te doen. Vlooienmiddeltjes alleen toedienen aan je hond of kat wanneer ze last hebben van vlooien. Niet (meer) preventief. Of kun je ook helemaal zonder als je de vlooien consequent uit de vacht zou kammen?

Acht maanden warmterecords, opwarming al jaar hoger dan 1,5 graad

Don’t look up. Ik wou dat ik hier laconiek over kon zijn. Maar wat we hier zien gebeuren is de grootste bedreiging  die de mensheid treft. Ooit. En grote delen van de mensheid wuiven het weg alsof het een klein ongemak is dat vanzelf weer verdwijnt. Daar snap ik niets van.

“We moeten gaan zorgen voor alles wat nú leeft”

Stof tot nadenken.

Meer pensioengeld weggehaald bij olie- en gasbedrijven

Bemoedigend. Pensioenfondsen zijn dan ook van nature organisaties die (ver) vooruit kijken. Dus ik zie dit echt wel als een positief signaal dat verandering in de goede richting gaande is.

Maakt een rijke biodiversiteit ons direct gezonder?

Dit is dus ook een reden om uit een zelfoogsttuin te willen eten. Het is een biodivers productiesysteem voor gezond voedsel.

Atlantic Ocean circulation nearing ‘devastating’ tipping point, study finds

"We moeten klimaatverandering veel serieuzer nemen." Daar besluiten ze dit artikel mee. Maar... Hoe moet dat dan?

--

De kijktip

Singing to change hearts and minds!!

Het is geen vrolijke boodschap, maar de manier waarop zij hun stem laten horen, vind ik erg sympathiek. Bestaat zoiets ook in Nederland?

Over potgrond, vrijwilligers, pesticiden, mbo, bodem en kantelpunten

Bij De Groentemeester gaan we vanaf week 9 weer officieel beginnen met het wekelijkse vrijwilligerswerk. In de tussentijd gebeurt er natuurlijk ook heel veel. Zo worden er in deze periode allerlei materialen en benodigdheden geleverd. 

Afgelopen week werd de potgrond alvast geleverd. Die neem ik af bij Bio-Kultura. Ik heb een hele pallet laten komen met zakken van 40 liter, maar dat gebruik ik lang niet allemaal. Daarom heb ik aan oogstgenoten en belangstellenden laten weten dat je bij mij ook een zak potgrond kunt kopen. Zo druk ik de kosten voor de potgrond een beetje. En ik moet zeggen dat daar best wel wat belangstelling voor is. Zou je ook wel een zak mooie biologische potgrond willen overnemen? Laat het gerust weten.

Ondertussen groeit de vrijwilligersclub door. Veel mensen vinden het leuk om structureel of gewoon zo af en toe eens een keer te komen helpen. Dat kan allemaal. Op 17 februari en op 24 februari hebben we twee speciale vrijwilligerswerkdagen. Op de 17e gaan we al het afval en het puin opruimen dat achterop het terrein ligt. En op de 24e gaan we een deel van de bosrand verplanten. Twee klussen waarbij geldt dat vele handen licht werk maken. Als je wil aanhaken is dat zeer welkom. Mail me dan even op info[at]degroentemeester.nl

--

De leestips

Hoe rechtse partijen en lobbyisten de wet om bestrijdingsmiddelen te halveren torpedeerden

Zo werkt dat dus. En we staan erbij en kijken ernaar. Op lange termijn is deze weg doodlopend. Letterlijk.

'Mbo biologische teelt voorziet in behoefte aan praktische kennis'

Krijgt Warmonderhof concurrentie? Van hun eigen organisatie.

Staatssecretaris voor Digitalisering stopt met X vanwege koers

Ja, ik snap die keuze wel. Elon Musk is een gevaarlijke factor. Sinds Twitter X heet, kom ik daar ook niet meer.

Klaas Knot pleit voor stop op glastuinbouw en vleesverwerkende industrie: ‘Baten wegen niet op tegen kosten’

Wat in de kop van dit artikel staat, is niet wat Klaas Knot zegt. Luisteren is ook een vaardigheid.

Oceaanbodem barst van het leven, dilemma voor winning kostbare metalen

En zo probeert de ene mens de andere mens ervan te overtuigen dat hij toch echt de beste oplossing (of eigenlijk de minst slechte) heeft voor onze energiehonger. Helaas maken we ondertussen onze planeet wel stuk. Zo intelligent zijn we dus ook weer niet.

Kamer wil Lelystad Airport niet meer open voor commerciële luchtvaart

Goed zo. Nu Schiphol nog laten krimpen.

Onderzoek: EU komt jaarlijks 360 miljard tekort voor groene plannen

Dit lijkt mij een oplosbaar probleem omdat er in het stuk ook staat dat de benodigde investeringen zichzelf (op termijn) terugbetalen. Daarnaast hebben ze het over publiek én privaat geld dat nodig is. Dit gaat dus ook over keuzes die we moeten durven maken.

Recorddroogte in het regenwoud: zorgen over toekomst Amazonegebied

Klimaatverandering voltrekt zich voor onze ogen. Hier zie je in slowmotion een kantelpunt bereikt worden. En we staan erbij en kijken ernaar. We zouden als een haas moeten zorgen dat het kappen van bomen in dat gebied gestopt wordt. Want bomen zijn regenmakers.

Fraai, niet?

Dijkviltbraam. Uit dit stukje op Linkedin concludeer ik dat je deze soort dus het beste goed onder controle kunt houden. Dan is het dus nog wel de vraag hoe je deze soort precies herkent. Want in het gebied van Weij staan ook genoeg bramen. Ik hoop van een andere soort dan deze.

--

De kijktip

Why soil is one of the most amazing things on Earth

Informatief filmpje over de bodem. Dit onderdeel van vele ecosystemen heeft veel meer aandacht nodig. Een gezonde bodem zorgt voor gezonde planten. Die zorgen voor gezond voedsel en daarmee voor gezonde mensen. Helaas zijn veel mensen er niet zo goed in om goed voor onze bodem te zorgen. Ze walsen hem plat, vervuilen hem met allerlei stoffen en we halen het leven eruit. Dat kan ook anders.

Over vakantie, fermenteren, beweging, brein, bos, dieren en natuur

In de laatste week van het jaar vertrokken we naar de Belgische Ardennen. Mijn schoonouders waren 50 jaar getrouwd. Ter gelegenheid daarvan trakteerden zij op een paar dagen weg. 

We vertoefden in een mooi opgeknapt huis nabij Durbuy. Op donderdag maakten we een wandeling in een gebied waar een aantal menhirs in het landschap stonden. We hebben niet alle menhirs kunnen langs lopen, maar boven op een heuvel stond een rots die we uitkozen als richtpunt voor onze wandeling. Het was een hele klim, maar het uitzicht was een mooie beloning.

Laatst was ik ook al een paar dagen weg. Samen met deze midweek was dat mijn vakantie voor dit jaar. Fijn om even volledig tot rust te kunnen komen en zo het oude jaar achter me te laten. Ik kijk terug op een zeer bijzonder jaar.

Komende week ga ik weer 'aan'. Er staat een mooi nieuw teeltseizoen voor de deur. Het aantal oogstgenoten gaat uitbreiden en voor de bloementuin ga ik dit jaar werken met een heus teeltplan. En daarvoor moeten alle voorbereidingen nog wel getroffen worden. En we willen in huis ook nog wat klussen. Dus er is werk aan de winkel.

Maar eerst hebben we -op moment van schrijven in ieder geval- de jaarwisseling nog te verduren. (Zullen we eens stoppen met de maffe gewoonte van vuurwerk afsteken? Mij doe je daar geen plezier mee. En ik ben daar echt niet de enige in.)

Ik wens iedereen desalniettemin een fijne jaarwisseling en een goed, gezond en groen 2024!

--

De leestips

What are fermented foods

In het afgelopen seizoen met grote overvloed uit de tuin is het al vaak geopperd: fermenteren van voedsel. Daarmee maak je het langer houdbaar en hadden we nu ook nog een tijdje kunnen genieten van groenten uit de tuin. In deze blogpost van Marks Daily Apple zet hij 7 gefermenteerde producten op een rij. Mooie inspiratie voor volgend jaar wellicht.

Primal movement

Dit is overzichtelijk. Ook als je niet naar de sportschool wilt, geeft het aanknopingspunten om je gezondheid te verbeteren door (meer) te gaan bewegen. Door de werkzaamheden in de tuin beweeg ik in het seizoen al de hele dag en moet ik ook zo nu en dan zware dingen tillen. Met iets meer aandacht voor een sprintje op zijn tijd, voldoe ik prima aan deze bewegingswetten.

De bacterie en het brein

Interessant leesvoer. Die gaat op het lijstje.

Glyphosate, the active ingredient in the weedkiller Roundup, is showing up in pregnant women living near farm fields – that raises health concerns

Biologisch eten heeft dus niet zoveel zin als je boerenbuurman gif blijft spuiten. Maar als je buurman geen boer is (omdat je in de stad woont), heeft het dus wel zin. Dan hoeven we alleen de vraag nog maar op te lossen of gif slecht voor mensen is. Hoe zullen we dat eens financieren?

2024 uitgeroepen tot het Jaar van de Wesp

Goed dat er aandacht wordt besteed aan de nuttige aspecten van dit dier. Ik wist trouwens niet dat er zoveel soorten waren.

Overweeg rijkstrooiselsoorten bij bosaanplant

Voor wie een bos heeft dat hij wil verbeteren. Vooral de folders die via bosgroepen te downloaden zijn, zijn handig, denk ik.

De roek, een verguisde sfeermaker

In Maassluis bevindt zich ook een aantal roekenkolonies. Deze kolonies werden bedreigd door de kap van de bomen waarin de roeken nestelen. De lokale KNNV heeft toen een actie opgestart om deze roeken te redden. Vóó deze actie had ik geen flauw benul dat dit een aparte soort was ten opzichte van kauwen. En daar hebben we er echt heel veel van in Maassluis.

Het COP-mechanisme: succes vieren en verlies nemen

Uiteindelijk ben ik toch bang dat het niet genoeg is. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat de bedragen die genoemd worden (bijv. 2,5 miljard voor natuurherstel) in het niet vallen bij geld dat wereldwijd voor andere belangen wordt aangewend. Zet dat eens naast alle miljarden die wereldwijd  bijvoorbeeld gaan naar economische problemen of defensie-uitgaven. Sturen we onszelf niet met een kluitje het riet in?

Hoopvolle natuurresultaten uit 2023, lichtpuntjes in turbulente tijden

In de categorie goed nieuws. Mensen kunnen ook een positieve invloed op de wereld hebben. Het is maar net welke kant je wil kiezen.

Publiek ontdekt de waarde van dode dieren

Het sluiten van kringlopen is belangrijk om veerkrachtige ecosystemen te houden. Daarom moeten dode dieren niet (altijd) opgeruimd worden. Toen onze kat een duif had gevangen, heb ik die in een hoekje van de tuin ook laten liggen. Ik ga binnenkort eens kijken wat daar van over is gebleven.

--

De kijktip

The #1 antidote to aging

Bewegen dus. Als je gezond oud wil worden. Dat is goed voor lichaam én geest.

Zoals Mark Sisson het zou zeggen: “Beweeg zoveel mogelijk met mate. Til zo nu en dan zware dingen op. En trek af en toe een sprintje.”

Over overvloed, luchthavenkrimp, iets moois, vet, vlees, plastic, langetermijn en glyfosaat

Tevreden kijk ik in deze tijd terug op het afgelopen jaar. Ik heb hard gewerkt aan het op de grond zetten van De Groentemeester.  Wat eerst nog een idee was in mijn hoofd, heeft succesvol een tastbare vorm gekregen.

Door het realiseren van die droom heb ik afgelopen jaar ook veel gekregen. Onder andere: heel veel hulp, financiële giften, twee opkweekkassen, een assortiment aan zaden, een voorraad tunnelbogen, een wormenhotel, fruitboompjes, emmers en scharen, een boek over het opzetten van een pluktuin, herfstbladeren, het gebruik van een keuken, van een voorraadkamer en van een zeecontainer, een tuinmeubelset, gebruik van een handzaaimachine, onderdelen voor een plantkarretje, en een hoop aanmoedigingen en complimenten. Ik vergeet vast ook nog zaken, maar ik vind de lijst nu al indrukwekkend, eigenlijk.

Afgelopen week kwam er iets langs op het internet waarin iemand aanraadde om een abundance-journal bij te houden. Daarin schrijf je simpelweg op wat je allemaal krijgt van het 'universum'. Dat leek me op de één of andere manier een goed idee. 

De eerste post in dat dagboek van overvloed kan ik deze week meteen al noteren. Op de foto zie je de muziekbak van het kerstcircus in Carré. We kregen kaartjes voor dat kerstcircus. Robin,  mijn zoon, werkt bij Qdentity als junior developer. Zij schrijven software voor theaters. Websites, boekingssystemen, streamingsdiensten. Dat soort dingen. Carré is een klant van Qdentity. En relaties van Carré worden ieder jaar uitgenodigd voor de 'dress rehearsal' van het kerstcircus. Dus Robin kreeg via Qdentity kaartjes voor ons hele gezin voor de dinsdagavond. We zaten bijna eerste rang. En we mochten kijken naar de generale repetitie. Zomaar, voor niets.

Dat is dus een mooi begin van het dagboek van overvloed, vind je niet?

En jij? Wat heb jij dit jaar allemaal zomaar voor niets gekregen?

--

De leestips

Amsterdam wil krimp Schiphol: 'Vanaf nu zijn we activistisch aandeelhouder'

Goed zo.

Is er nog wel plek voor dieren in het landbouwsysteem van de toekomst?

Ja dus. Maar dan moeten we wel op kleinere schaal en minder intensief deze dieren houden. Denk daar eens aan als je je vlees of zuivel aanschaft. Koop biologisch of bij kleinschalige initiatieven. Boeren in het Bos vind ik daarvan een mooi voorbeeld. Als consument hoef je niet op de sector te wachten om beter bezig te kunnen zijn. Maak jezelf bewust. En handel ernaar.

Vet Goed Idee: verzamel je frituurvet

Wij gooien vet (bijna) nooit weg. De jus die overblijft na een maaltijd gaat bij ons altijd in een bakje in de koelkast, want dat is vaak heel lekker om te gebruiken om overgebleven groenten in op te bakken. Zo verspil je niet onnodig voedsel dat voor menselijke consumptie geschikt is. Dat is beter voor het milieu en beter voor je portemonnee. Heb je wel eens goed gekeken wat vetten zoals (room)boter en (olijf)olie tegenwoordig kosten? Dat gooi je toch niet door de gootsteen?

Plasticsoep in onze rivieren: 'Het is dweilen met de kraan open'

Er is nog een lange weg te gaan. Maar dit soort onderzoek geeft wel steeds meer bewustwording en -belangrijker-  handvatten om afval in de rivieren tegen te gaan. Maassluis ligt aan de monding van één van de grote rivierstelsels van Europa. En er wordt hier ook druk gebouwd. Ik ben benieuwd of de maatregelen voor de bouw die in dit artikel worden voorgesteld eigenlijk al worden uitgevoerd.

En we worden weer met de neus op de feiten gedrukt dat die poging om plastic verpakkingen bij bijvoorbeeld snackbars te weren toch echt wel hout snijden. Maarja, mensen vinden het moeilijk om te veranderen, he…

Six Ways to Think Long-term: A Cognitive Toolkit for Good Ancestors

Zes manieren om meer naar de lange termijn te kijken. En bij lange termijn gaat het hier dan om honderden of duizenden jaren. Interessant leesvoer. Er is ook een boek van.

Mag Nederland nog uitstoten?

Van de grafiekjes in deze blogpost alleen al word je niet zo vrolijk. Waren we maar eerder begonnen met denken op de lange termijn.

De COP28 eindtekst: gezien de fossiele lobby een succes

Het lastige aan dit hele verhaal vind ik dat je de (fossiele) bedrijven toch ook nodig hebt om de transitie te maken. Als je die bedrijven als organismen zou zien (zoals er in de BD-landbouw naar boerenbedrijven wordt gekeken), dan valt wel te begrijpen dat ze zich proberen te handhaven. Een organisme houdt pas op te bestaan als het sterft. En daar is slijtage of infectie voor nodig.

Glyfosaat THT 2033

Dit is ontegenzeggelijk toch een rare gang van zaken? Drie landen stemmen tegen en een grote groep durft zijn stem (tegen) niet uit te brengen. En toch wordt de toelating dan verlengd. Hadden ze niet kunnen kiezen voor een compromis waarin de toelating met een jaar werd verlengd en dat er dan werk gemaakt werd van écht onafhankelijk onderzoek.

--

De kijktip

Something Beautiful for the World (Trailer)

Mooi initiatief van deze filmmakers. Ik ben zeer benieuwd. Ik hoop met hen mee dat deze portretten bijdragen aan de keerpunten waar zij op hopen. Het is belangrijk om met zijn allen genoeg verbeeldingskracht te hebben over hoe de wereld ook zou kunnen zijn. Dat houdt ons weg van wanhoop en trekt ons naar een betere toekomst. Voor mens en planeet.

Over oogstfeest, beestjes, toekomst, klimaat, glyfosaat, beweging en ondernemerschap

Gisteren was ons oogstfeest. Alle oogstgenoten, vrijwilligers en supporters van zelfoogsttuin De Groentemeester waren uitgenodigd voor dit feestje. Hoewel het oogstseizoen nog een paar weken doorloopt, konden we alvast wel terugkijken op de succesvolle ontwikkeling van de tuin en de gemeenschap tot nu toe.

Tussen 16.00 en 20.00 vierden we dit feest. En vanaf 13.00 uur waren we begonnen met de opbouw en het versieren van het terrein. Slingers, lampjes, een partytent, vuurkorven en meer werden klaargezet en opgehangen. Halverwege de middag waren we klaar met de voorbereidingen en ik maakte van de gelegenheid gebruik om de hangmat eens uit te proberen. Na gedane arbeid is het goed rusten.

Het feest zelf was zeer geslaagd. Er werd door twee oogstgenoten live soep gekookt in een pan boven een vuur. Iedereen had thuis iets klaargemaakt van de oogst van dit seizoen. En die gerechten samen maakten ons buffet voor de avond. 's Avonds was er nog muziek van Roos Zingt. En er waren twee oogstgenoten die een educatieve duit in het zakje deden door met de belangstellenden een bomenwandeling te lopen en een introductie over de geneeskracht van kruiden te verzorgen.

Tot mijn verrassing werd ik tijdens het feest ook nog toegesproken door één van mijn trouwste vrijwilligers. Ze wilden mij bedanken voor de plek die ik gecreëerd heb. En dat vond ik echt heel lief. Ze gaven me een grote kist die straks dienst kan doen als opslagplek voor al mijn educatieve materialen. Want het is de bedoeling dat er op termijn een educatief aanbod komt op de tuin. De tuin heet tenslotte niet voor niets de Groentemeester.

Deze plek had ik nooit kunnen creëren zonder de hulp en inzet van alle betrokkenen en vrijwilligers. En dat vind ik dus gelijk ook het mooie van de plek. Het is niet mijn tuin waar alle anderen welkom zijn. Het is onze tuin. Iedereen mag er een stukje ziel en zaligheid in leggen. En er trots op zijn.

En daar ben ik dan weer trots op! 

--

De leestips

Binnendijken barstensvol bijen en andere beestjes

Dat is hoopgevend nieuws. Dit succes vraagt erom om uitgebouwd te worden. Zou dit ook zo zijn op de Maasdijk in het Westland?

Wat vertellen bedrijven en banken aan boeren over de toekomst van de landbouw?

Gelukkig kunnen veel boeren ook nog zelf nadenken en richting kiezen. In de richting van natuurinclusieve landbouw, hopelijk. Het geloof in innovatie als oplossingsrichting mag op zijn minst wel wat geremd worden. Wat mij betreft. Het doet mij denken aan de invoering van digiborden op scholen. Dat heeft de kwaliteit van het onderwijs niet echt veel beter gemaakt. Wel is de afhankelijkheid van leveranciers toegenomen en ook de kosten zijn veel hoger geworden. Dat is wat innovatie (ook) doet…

Nieuwe KNMI klimaatscenario’s: heter en extremer

Laat dit even op je inwerken.

XR stopt acties A12, Kamermeerderheid voor motie afbouwen fossiele subsidie

Hebben ze nou iets bereikt? Of niet? Ik ben daar niet zeker over. Ik hoop het wel.

Nederland stemt niet voor of tegen omstreden onkruidverdelger glyfosaat

Laf. Het laat zien hoe visieloos onze regering opereert. Zonder visie kun je dit soort besluiten gewoonweg niet nemen. Want je kunt niet iedereen tevreden houden als je een keuze maakt.

AI slurpt energie: 'Kan over vier jaar net zoveel stroom als Nederland gebruiken'

Vanuit ecologisch oogpunt is dit een doodlopende weg. Mij blijft het verbazen dat we maar blijven geloven in innovatie als oplossing. We moeten de dingen echt met veel simpelere middelen oplossen. En vooral een heleboel dingen niet meer doen. Forse energiereducties zijn nodig. Hoe keren we deze trend?

Kakkerlakken teisteren straat in Tilburg

Jammer dat het bericht eindigt met een nudge over pesticiden. Onze reflex blijkt dan toch te zijn om naar gif te grijpen. Maar daar zouden we van af moeten willen. Heeft de kakkerlak natuurlijke vijanden? En onder welke omstandigheden gedijt hij goed (en minder goed).

Kakkerlakken

Voor wie meer wil weten over kakkerlakken.

Waarom zwermende spreeuwen nooit botsen

Zo zit dat dus.

10 Animal Moves for Kids

Niet alleen voor kinderen.

Politieke partijen willen vliegen duurder maken, hoe ziet dat eruit?

Goed dat de opties op tafel komen. Daarmee is het niet meer een kwestie van OF we vliegen meer gaan belasten, maar HOE we vliegen meer gaan belasten. Dat wordt tijd.

Kamer tikt minister Adema op de vingers: 'Stem tegen bestrijdingsmiddel glyfosaat'

Je kunt niet zeggen over de Tweede Kamer dat ze er niet alles aan doen. 

ABP stemt over belangrijke aandeelhoudersvoorstellen

Goed dat ABP hier openheid over geeft. Maar dit zijn natuurlijk wel 4 voorbeelden (van de 50.000) die ze zelf met zorg hebben kunnen kiezen voor het schrijven van dit artikeltje. En dan vind ik de resultaten van de twee eerste eerlijk gezegd een beetje teleurstellend. Maar dat ligt dan weer niet aan het ABP.

--

De kijktip

You've Been TRAINED TO BE BROKE

Wat zij hier zegt in deze video snijdt wel hout. Ik kan mezelf inmiddels ook ondernemer noemen. Dat betekent in mijn geval ook dat ik er bijna al mijn tijd aan besteed. Ideeën borrelen op en ik ben vastberaden om van de zelfoogsttuin ook echt een succes te maken. Ook in financieel opzicht. Dat moet wel, want als dat niet zou lukken, zou de tuin op een gegeven moment weer moeten ophouden te bestaan. En dat wil ik niet.

Over rondleidingen, pompoenen, klimaatzorgen, pesticiden, exoten en de kracht van woorden

Deze week oogstten we alle pompoenen. Op de foto zie je een kruiwagentje vol, maar de volledige oogst was veel groter. Alle pompoenen met een 'plekje' gaan als eerste mee met de oogstgenoten. Want we houden er niet van om eten weg te gooien.

De rest is naar binnen gegaan om te bewaren voor uitgifte op een later moment. De voorraadkamer raakt mooi gevuld met uien, knoflook, aardappels en nu dus ook de pompoenen.

Het hele pompoenvak is meteen ook opgeruimd. Alle planten zijn verwijderd en daar gaan we nu compost van maken in de nieuwe bakken waarover ik vorige week schreef.

Gisteren was er ook iets leuks. De Maassluise opschoners kregen bij Weij een lunch aangeboden van de gemeente. In Maassluis zijn er rond de 70 mensen actief die regelmatig een rondje door hun buurt lopen om zwerfvuil op te ruimen. Die mensen doen fantastisch werk, natuurlijk. Om deze mensen te bedanken, had de gemeente een picknicklunch georganiseerd bij Weij.

Met een groep belangstellenden ben ik daarna nog door de zelfoogsttuin gelopen om te vertellen hoe we hier werken. Altijd weer leuk om mensen rond te leiden die geïnteresseerd zijn in het initiatief.

Op 1 oktober houd ik ook weer twee rondleidingen. Dus als je een keer wil komen kijken, stuur dan even een mailtje naar info[@]degroentemeester.nl om je aan te melden voor de rondleiding. Ik start om 12.00 uur én om 14.00 uur.

--

De leestips

Neem je de klimaatzorgen van je kind serieus? Dóe dan iets

Deze vader zegt rake dingen. Ik ondersteun de demonstraties van harte en ik zou willen dat er veel ingrijpender maatregelen genomen werden om de opwarming tegen te gaan. Dat Nederland een kleine invloed heeft, realiseer ik me ook wel, maar de verandering moet ergens beginnen. Laten wij dan de changemaker zijn. Tegenover onze kinderen zijn we dat toch verplicht? Ik wil niet denken aan hoe we de wereld voor hen achterlaten als we de verandering niet weten te bewerkstelligen. 

Amnesty: mensenrechten geschonden bij winning kobalt en koper in Congo

Misschien ben ik dus wel betrokken bij zulke praktijken omdat ik een apparaat heb met een batterij erin. Hoe kan ik kiezen voor een batterij die niet bijdraagt aan deze praktijken? Zijn er ook eerlijke batterijproducenten die met eerlijke mijnbouwbedrijven werken en die oog hebben voor de rechten van de mensen uit de gebieden waar de grondstoffen vandaan komen?

Fikkie en Poekie en de fipronil

Hier zijn wij thuis dus ook schuldig aan. Onze kat krijgt af en toe wat druppels in zijn nek tegen vlooien en teken. Maar dat middel verspreidt zich op deze manier dus ook in de natuur. Daar had ik eigenlijk nooit zo bij stil gestaan. Wat zijn wij mensen toch dom.

Vier seizoenen in Tuin Brassica in Schalkwijk

Leuk om het enthousiasme van een vrijwilliger te lezen. In mijn zelfoogsttuin krijg ik ook hulp van vrijwilligers. Ik denk zomaar dat zij het net zo naar hun zin hebben als deze schrijfster.

IPBES: overheden moeten meer doen tegen invasieve exoten

Ik weet het niet, hoor. Heeft al dat bestrijden wel zin? Zouden we niet veel meer op zoek moeten naar nieuwe evenwichten. Als één soort uit de hand loopt, is er in de natuur toch wel een oplossing voorhanden om het evenwicht te herstellen? In de gebieden waar die invasieve exoten vandaan komen, is er toch ook een tegenkracht?

Zelfs in geschikt grasland groeien te weinig kievitskuikens op

Ik heb ook wel eens ergens gelezen dat weidevogels het in hun verdediging tegen roofdieren ook moeten hebben van de grotere aantallen. Die grotere aantallen zouden de roofdieren dan in verwarring brengen waardoor de populatie als geheel veiliger is. Maar omdat de populaties momenteel zo klein zijn, werkt dat niet meer. Dat maakt het voor roofdieren makkelijker om iedere prooi te pakken.

Perenbomen barsten van het zeeleven

Dit blijft een mooi project.

Mens heeft aarde over grenzen geduwd, blijkt uit 'gezondheidscheck voor planeet'

Als we allemaal in het klein doen wat in het groot nodig is, nemen we ook stappen vooruit. Je kunt dan denken aan de manier waarop je reist, de hoeveelheid energie die je gebruikt of het voedsel dat je eet. Kies bewust de zaken uit waar jij de grootste impact mee kan maken. Wat ik hekel aan dit artikel (en andere publicaties over dit onderwerp) is dat er wel een heel groot geloof is in technologische oplossingen. Ik zou liever zien dat er meer ingezet gaat worden op natuurlijke oplossingen en (forse) vermindering van energiegebruik. Veel van wat we doen is niet echt nodig om een tevreden leven te leiden.

Geen koopwaar maar commons

De meent als tegengif voor het neoliberalisme. Niet het individu is leidend, maar de gemeenschappelijkheid.

Steeds meer mensen met parkinson, ook twintigers en dertigers

Ook een belangrijke reden om te stoppen met landbouwgif.

Fossiele sector krijgt tussen 39,7 en 46,4 miljard euro subsidie, nog meer dan gedacht

Een ontluisterend hoog bedrag dat een heel stuk beter besteed kan worden. De traagheid van de zittende macht (zowel overheid als ook het bedrijfsleven) is tergend. Aan banen en economische groei heb je niets als je onze planeet kapot blijft maken.

Why is 2023 so hot? A rare Pacific volcano is among the suspects

Interessant perspectief op de opwarming of afkoeling  van de planeet. Vulkanen spelen ook een rol in die balans. Vulkaanuitbarstingen zijn echter moeilijk te voorspellen omdat regelmaat vaak ontbreekt.

Californië sleept oliebedrijven voor de rechter om 'decennialange misleiding'

Ik snap dat volgens die fossiele bedrijven de gang naar de rechter ‘niet de juiste plek’ is om de klimaatverandering aan te pakken. Dat zij wijzen naar het Amerikaanse congres is echter ook een vorm van externe attributie. Die bedrijven zouden zich moeten realiseren dat de plek om klimaatverandering aan te pakken voor een belangrijk deel in hun eigen organisatie zit. En als het daar niet gebeurt, is het toch logisch dat externe partijen op alle mogelijke manieren proberen de zaak de goede kant op te duwen. Met een gang naar de rechter bijvoorbeeld.

--

De kijktip

The Power Of Words

Ja, woorden doen er toe.

Over circus, regen, natuurherstel, vergetelheid en biodiversiteit

Ieder jaar in de meivakantie wordt in Rotterdam het Circusstadfestival georganiseerd. Lize, mijn dochter, zit al jaren op Circus Rotjeknor. Zij neemt deel in de optreedgroep Extreme. Ze beoefent daarin verschillende disciplines: eenwieleren, jongleren en acrobatiek. En tijdens het Circusstadfestival mocht zij met deze groep optreden op het Schouwburgplein. 

Gisteren zijn we na een tuindag waarop weer veel gedaan is met de hulp van een trouwe schare aan vrijwilligers, afgereisd naar Rotterdam. Daar waren ook mijn schoonouders en mijn broer en schoonzus. Samen hebben we genoten van een mooi optreden. Er stond een trotse vader. Knap gedaan, Lize!

Precies na afloop begon het te regenen. Het plein stroomde gelijk leeg en ik maakte deze foto van een nagenoeg verlaten plein. Ik vond het eigenlijk best wel opvallend dat men zo snel wegvluchtte voor de regen. Want zo hard regende het helemaal niet. Maar de gemiddelde Rotterdammer houdt blijkbaar niet van druppels op zijn hoofd. Als tuinder ben ik inmiddels wel wat gewend.

Ik was er stiekem wel blij mee, want dat scheelt mij weer beregenen in de tuin. 

--

De leestips

This may be the most important scientific study I’ve ever read

Herstel van ecosystemen draagt bij aan het oplossen van het klimaatprobleem. Rewilding moet hoger op de agenda komen te staan. In Nederland is de discussie over de terugkeer van de wolf daar een voorbeeld van.

Planeet wordt 'opgegeten' door ster: 'Dit gaat ook met de aarde gebeuren'

Dat is pas klimaatverandering.

Natuuramnesie

Leesvoer waarvan ik verwacht dat je er triest van wordt. Ik zou wel met een tijdmachine terug willen om de stand van de natuur in vroeger tijden met eigen ogen te kunnen bekijken. Dat moet indrukwekkend zijn geweest.

Op biodiversiteitssafari in eigen tuin

Zouden er in mijn tuin ook zoveel verschillende levensvormen te vinden zijn? Onvoorstelbaar eigenlijk. Mooi ook dat de app Obsidentify het zo makkelijk maakt om meer te weten te komen over het leven in je tuin.

Natuurherstel en wolven doden gaan niet samen

Bizar. Wie verzint het nou om zo wreed en ongericht gif in te zetten om een beschermde diersoort te helpen…?

Moeten we nergens meer maaien in mei?

Zoals met veel dingen: één simpele oplossing bestaat niet. Het gaat altijd om de samenhang en de context van de maatregelen om tot een resultaat te komen.

Ook microben worden dik

Interessant. Microben bewaren ook een appeltje voor de dorst.

Mei is de veenmollenmaand

Zo’n beestje heb ik nog niet in het echt gezien. Ik weet niet of ik blij zou zijn als ik hem in mijn zelfoogsttuin tegen zou komen. Ik denk het niet.

Waar koop je duurzame tuinplanten zonder gif?

Handig overzicht. Ik mis Buitenkweek in Delft in dit rijtje.

Eetbare BOStuin in de Stad

Voor de leek die meer tuinplezier wil hebben.

Naamkaartjes voor stoepplantjes en aanwaaiers (‘onkruid’) [download]

Leuk idee.

New study reaffirms livestock and meat benefits to society

Waarvan akte. Ik denk dat we vooral kritisch moeten kijken naar de manier van produceren van voedsel. De grootschaligheid van de producerende systemen geeft problemen. Maar dierlijke en plantaardige voedselproductie vullen elkaar mijn inziens uitstekend aan. Dat zijn kringlopen die je in een lokaal systeem zou moeten sluiten. En vlees eten hoort daar dan bij. Dat lijkt me bovendien gezonder voor je.

--

De kijktip

Why great thinkers ask divergent questions

We moeten leren om betere vragen te stellen. Eens.

Welke vragen stel jij jezelf?