Afgelopen dinsdag had ik bijzonder bezoek op de tuin. Met een aantal tuinders in Zuid-Holland die vergelijkbare dingen doen als De Groentemeester onderhoud ik regelmatig contact. In mijn oude werk heb ik geleerd hoe waardevol een leernetwerk van vakgenoten kan zijn. Ik nam altijd deel in het netwerk van SamenDeskundiger (een netwerk van bovenschoolse ict-coördinatoren) en coördineerde zelf het interne leernetwerk ict van SCOH waar alle ict-coördinatoren van de betrokken scholen aan deelnamen. Ik heb in die tijd veel geleerd via deze netwerken.
Zodoende haakte ik vorig jaar aan bij het appgroepje van de Tuinders ZH. En sindsdien gaan we zo nu en dan bij elkaar op de tuinen kijken.
Rond een uur of vijf arriveerde iedereen. We dronken en aten wat en daarna was het tijd om een rondje door de tuin te doen. Met enige trots liet ik zien hoever we al gekomen waren met de tuin die nog geen twee jaar bestaat. Er klonken een hoop lovende woorden. Vooral de afwezigheid van onkruid in de bedden viel op en ook gezondheid van de planten kon op complimenten rekenen. Eén van de aanwezigen vatte na afloop de tuin samen in twee woorden: 'vitaliteit' en 'diversiteit'.
Ik realiseer me maar al te goed dat de manier waarop de tuin er nu bij staat, voor een groot deel ook te danken is aan alle hulp die ik krijg. Het maakt me een dankbaar mens. En complimenten mogen ontvangen van deze groep tuinders voelde als de kers op de taart.
Dit is niet iets wat uit de lucht komt vallen, he. Die supermarkteigenaar had het al een tijdje kunnen zien aankomen. Als je aan de ene kant zegt dat iedereen morgen zou moeten stoppen met roken, maar je aan de andere kant een zaak hebt die het nodig heeft om er aan te verdienen, ben je wat mij betreft niet geloofwaardig meer. Tabaksverslaving is een groot probleem dat opgelost kan worden. Dan moeten we dat gewoon doen.
Langzamerhand begint het besef door te dringen dat we toch echt anders met onze leefomgeving om moeten gaan. En het mooie is dat je ook gewoon voedsel kunt produceren zonder pesticiden. Kom maar eens kijken in onze zelfoogsttuin als je dat niet gelooft.
Dit is handig om te weten als je de kans wilt vergroten dat je gezond oud wordt. Een jaar lang krachttraining op latere leeftijd heeft dus een beklijvend effect.
Laat dit geen waarheid worden. Het tegengaan van klimaatverandering, waaronder het vermijden van dit kantelpunt, zou onze hoogste prioriteit moeten zijn.
Beetje saai vormgegeven video. Maar het geeft wel stof tot nadenken. De manier waarop we nu wereldwijd met voedselproductie en -consumptie omgaan, is geen houdbaar systeem. Linksom of rechtsom zal er echt wel iets moeten veranderen. Als simpele consument kun je in ieder geval twee belangrijke dingen doen: verminder je consumptie van (vooral rood) vlees en verspil geen voedsel.
Aardappels. Die doen we ook bij De Groentemeester. Deze week is de eerste lading de grond in gegaan. Mooi op twee rijen in een bed. En als straks de eerste blaadjes boven de grond komen, gaan we ze netjes aanaarden op twee ruggetjes.
We liggen nog steeds mooi op schema. Alleen de bloemkool moest nog even wachten omdat het plekje van de tuin waar die moeten komen te staan toch nog wel erg nat was. Dus dat het vandaag en morgen een tijdje droog blijft, is zeer welkom.
En dan gaan we komende week alweer voorbereiden voor de volgende plantronde. Want over twee weken komen de spruiten, witte kool en palmkool. En ook alle kruiden. En die bedden moeten allemaal nog klaargemaakt worden. Maar ook dat zal goedkomen. Ik heb een mooie groep van trouwe vrijwilligers die me elke week komt helpen. En vele handen maken het werk licht.
Dit jaar verzorgen we de oogst voor 85 oogstgenoten. Dat zijn er 20 meer dan vorig jaar. En ik heb er het volste vertrouwen in dat we weer een mooie oogst kunnen realiseren. Het is helaas niet meer mogelijk om je nog aan te melden voor een oogstaandeel voor 2024, want alle plekken zijn inmiddels vergeven.
Als alles goed blijft gaan, dan breiden we volgend jaar nog één keer uit met 20 plekken. En dan bereiken we waarschijnlijk wel zo'n beetje de maximale capaciteit van de tuin. Mocht je geïnteresseerd zijn in een plekje voor 2025, dan is het slim om je nu al aan te melden voor de wachtlijst. Want dan sta je mooi bovenaan.
En als je eerst een keer wilt komen kijken, dan is dat ook mogelijk. Iedere derde zaterdag van de maand houd ik een rondleiding over de tuin. De eerstvolgende is op 18 mei. Aanmelden graag vooraf via deze link.
Bijzondere gang van zaken. Ik begin steeds beter te snappen dat mensen bepaalde autoriteiten wantrouwen. Ik hoop dat de minister zijn mogelijke voornemen om een onderzoek naar de onafhankelijkheid van deze autoriteit te doen ook daadwerkelijk uitvoert. Maar het zou me niets verbazen als hij daar de kans niet toe krijgt door één of andere bijkomende reden. Triest.
De oplossing is vrij simpel. Minder vliegen = minder uitstoot. Minder uitstoot = betere leefomgeving. Het hoeft niet duurzamer. Het kan ook gewoon minder. Dat bewijst de industrie volgens dit artikel.
De bedrijven die de productie naar een ander land verplaatsen om net zoveel CO2 te kunnen blijven uitstoten, snappen het toch niet helemaal. We hebben één Aarde. En we kunnen kiezen of we voor haar zorgen óf haar kapot maken. Mij lijkt het verstandiger om voor haar te zorgen. Ook in het kader van (toekomstige) verdienmodellen.
Vooruitkijken is regeren. Zouden we deze mentaliteit nou ook maar hebben als het om klimaatverandering gaat. Dan zouden we nu niet in de situatie zitten dat we de anderhalve graad opwarming dreigen te overschrijden.
De vraag is dus eigenlijk: wat komt er na kapitalisme? Mijn antwoord zou zijn: geefeconomie. Klinkt misschien een beetje idealistisch, maar als we er serieus werk van zouden maken, zou de wereld er mijn inziens een stuk mooier van worden.
Dit lijkt een goed idee, maar toch heb ik er enige moeite mee. We zijn geneigd om iets pas waarde te geven als het in geld veranderd kan worden. Maar als we alles in geld veranderen, gaat er heel veel intrinsieke waarde verloren. Je slaat alles plat. Om iets met elkaar uit te wisselen, is geld niet nodig. En dat vergeten we nog wel eens.
En dan klagen we in Nederland dat de weg geblokkeerd wordt door klimaatactivisten. Moeder Natuur zal in Australië gedacht hebben: “Ik doe het zelf wel.”
Als je op een punt in je leven staat waarop je wel eens denkt of je het leven aan leven bent dat je wilt leven, dan is deze video de moeite waard om te bekijken. Het legt uit waarom speelsheid in je werk belangrijk is en hoe je ervoor zorgt dat je een betekenisvol leven creëert. Het gaat erom welke verhalen je tegen jezelf vertelt en hoe je je nieuwsgierigheid de ruimte geeft.
Gedurende seizoen 2023 kon ik rekenen op de hulp van veel vrijwilligers. Op maandag, donderdag en zaterdag kon er mee gewerkt worden met zaaien, planten, wieden en (voor)oogsten. Ieder kwam dat doen naar eigen kunnen en interesse.
Langzamerhand vormde zich een vaste groep op ieder van deze dagen. Totaal goed voor hulp van ongeveer 15-20 mensen per week die ergens wel een uurtje of meer mee hielpen. Tijdens het werk en de pauzes vinden vaak goede gesprekken plaats. En zo ontstond er meer dan ik had durven hopen.
Ook dat is een mooie element in het project dat De Groentemeester is. De tuin bindt samen en sluit vriendschappen.
Door de winterrust ligt het werk tijdelijk even stil. Vanaf half december tot en met eind februari zijn er geen structurele activiteiten voor de vrijwilligers te doen op de tuin. Misschien dat we straks hier en daar een klus hebben, maar zeker niet iedere week drie dagen. En daardoor zien we elkaar ook even niet.
Een aantal vrijwilligers vond dat jammer en waren elkaar een beetje aan het missen. Daarom namen ze het initiatief om in deze periode met elkaar af te spreken voor een lunch. En ik mocht gelukkig ook aansluiten.
Er werd een reservering gemaakt bij Monsieur Paul in Maassluis. En gisteren was het zover. We hebben flink kunnen bijpraten en het was erg gezellig. En het was goed om elkaar weer even te zien. Wat bof ik toch met zoveel mooie mensen om me heen!
Als het je ook leuk lijkt om in 2024 mee te helpen op de tuin, neem dan gerust contact met me op. Je hoeft er geen oogstgenoot voor te zijn en je hoeft ook geen ervaring te hebben met moestuinieren ofzo. Neem gewoon je goede humor en een beetje werklust mee en het komt goed. Kijk voor meer informatie op de website: www.degroentemeester.nl
Ik heb niet meteen alle cijfers paraat om dit voor mezelf effectief in te vullen, maar het geeft een indicatie. Wij kunnen vooral op vervoer (auto) en voeding (want we eten wél vlees) nog CO2-uitstoot vermijden. In deze rekentool wordt echter niet meegenomen wat de bron is van je vleesconsumptie. Wij eten (bijna) uitsluitend biologisch vlees of vlees dat geproduceerd wordt in een kleinschalig systeem dat goed is voor het ecosysteem. En dat zie je in deze uitslag niet terug. Desalniettemin een goede vingeroefening om deze tool eens in te vullen.
Én: voor kerst vroeg ik vier bomen die Trees for All mag planten in één van hun projecten. Dat is ook leuk.
Dit vind ik echt een goed idee. De andere kant van Maassluis is aan te fietsen binnen een kwartier. Daarmee zou Maassluis in potentie een volwaardige 15-minutenstad kunnen zijn. Maar de praktijk is dat (te veel) inwoners denken dat je je alleen efficiënt kunt verplaatsen met een auto. Deels komt dat denk ik ook doordat veel inwoners in een andere stad werken en een beetje té gewend zijn geraakt aan een auto.
Bij deze bijeenkomst van voedselfamilies was ik er niet bij. Aan het verslag te lezen was het weer een interessante en leerzame dag. Achteraf had ik er toch ook bij willen zijn. Maar ik kon toen niet, helaas.
Dit is niet de weg die we moeten gaan. Meer wegen bouwen leidt sowieso niet tot minder files. Dat heeft het verleden al bewezen. Er bestaat zoiets als de wet van de bandbreedte. Als je een lege boekenkast neerzet in je huis, komt ie ‘vanzelf’ vol te staan met boeken. Als je snellere internetverbindingen aanlegt, komen er applicaties die veeleisender zijn. Als je meer wegen aanlegt, worden die gevuld met meer en grotere auto’s.
We zouden het autogebruik flink moeten ontmoedigen. Te beginnen met het stoppen van aanpakken van ‘knelpunten’. Zorg voor gratis openbaar vervoer en richt steden in als 15 minutenstad, bijvoorbeeld.
Onze voedselproductie is afhankelijk geworden van landbouwvoertuigen. Dat blijkt onder andere ook uit deze protesten. Het beangstigende daaraan is dat fossiel sowieso een einde heeft. Als er niet op tijd alternatieven zijn voor de manier waarop we nu voedsel produceren, lopen we het risico dit soort beelden (en erger) nog wel vaker te zien.
Dit is de grootste kanshebber om de volgende pandemie te veroorzaken. Zeggen de experts. Ik hoop dat ze ernaast zitten. Ik zou ook niet weten wat ik daar aan kan doen, behalve hopen dat ook deze pandemie aan me voorbij gaat.
Het eerste wat ik hierbij denk: we leren het ook nooit.
Maar in tweede instantie snap ik ook dat de energietransitie niet zonder deze grondstoffen kan. Daarmee wordt het kiezen tussen twee kwaden. Wat beter zou zijn, is als we (weer) leren leven met een veel kleinere energiebehoefte.
Handel in bitcoin zou ingeperkt moeten worden. Het kost ontzettend veel energie die we beter voor andere dingen kunnen gebruiken. Bitcoins kun je niet eten en ze zorgen ook niet voor een warm huis.
Het staat er echt. Mensen vergroenen hun tuin mogelijk niet omdat ze bang zijn dat de buren er iets van vinden. Nou, ik vind er iets van als je je tuin níet vergroent. Telt dat ook?
Geen idee of hermelijnen in de buurt van Maassluis ook aanwezig (kunnen) zijn. Maar ze zijn van harte welkom bij De Groentemeester. We hebben al verschillende takkenrillen aangelegd en muizen zitten er genoeg. En ze schijnen dus ook hazen aan te kunnen. Kom maar op!
Ergens anders las ik dat biodiversiteit niet alleen in tropische bossen op deze manier verdeeld is, maar dat dat bijvoorbeeld ook geldt voor de verdeling van biodiversiteit in het microbioom van je darmen. Of in koraalriffen. Alsof het een soort wiskundige formule is hoe zeldzaamheid zich verdeelt in een systeem.
Ik dronk mijn koffie de laatste jaren zwart. Maar ik ben begin 2022 helemaal gestopt met koffie drinken. Eén van de redenen was inderdaad dat koffie van ver moet komen. Zo eet ik ook geen bananen meer bijvoorbeeld. Dat was voor mij het spreekwoordelijke laaghangende fruit. En ik mis zowel de koffie als de bananen helemaal niet meer.
Het stoppen met koffie ging overigens niet zonder slag of stoot. Ik denk dat ik daar wel meer dan anderhalf jaar over gedaan heb om eerst te minderen, en nog eens te minderen. Totdat het moment daar kwam dat ik ook het laatste kopje op een dag heb afgeschaft. Koffie is nou eenmaal verslavend, maar er valt prima zonder te leven.
De bewijzen stapelen zich op: groene omgevingen, liefst met bomen, zijn goed voor de mens. Misschien moeten we minder huizen bouwen... en meer boomhutten… ;-) Waarom niet?
Niet omvaren, maar omdenken. Knoflook hoeft niet uit China te komen. En gember kun je ook hier kweken, drogen en vermalen tot poeder om het in de winter beschikbaar te maken. En sowieso kun je beter groenten en fruit uit het seizoen eten. Ons eigen seizoen, bedoel ik dan. Die druiven komen in de zomer dan wel weer. Eet een (bewaar)appel of neem appelmoes. Dan zijn die omvarende stalen dozen ineens een minder groot probleem. Misschien hebben we er dan zelfs minder van nodig.
Zo belangrijk wat hier staat. Als we iets aan de klimaatverandering willen doen, redden we het niet als we het normaal blijven vinden dat we zoveel energie en grondstoffen verbruiken. We zullen het collectieve gedrag van de mensheid moeten veranderen. Het goede nieuws is dat we daar best wel eens toe in staat zouden kunnen zijn. We moeten elkaar andere verhalen gaan vertellen over hoe de wereld in elkaar zit.
Zijn verhaal blijft me intrigeren. Charles Eisenstein is ervan overtuigd dat we onszelf een vals verhaal over afscheiding hebben verteld. Hij voorziet een soort transformatie naar een andere wereld waarin die afscheiding teniet kan worden gedaan. Een wereld waarin de mens weer gewoon deel uit maakt van de natuur. Een wereld waarin en-en een grotere rol speelt dan of-of. Een wereld waarin wij en zij weer wij worden.
Wat heeft het veel geregend afgelopen week! De regenmeter bij De Groentemeester kan tot 40 mm op een dag meten. Na afgelopen donderdag liep hij bijna over. Er was ruim 45 mm gevallen. Dat betekent dus dat er 45 liter water per vierkante meter is gevallen. Dat is viereneenhalve emmer water. Per vierkante meter. De tuin is ongeveer een halve hectare, 5000 vierkante meter dus. Daarmee is er dus 22.500 liter water gevallen in de tuin. Kortom: best nat dus!
Langzamerhand beginnen we te merken dat de bodem wel echt verzadigd is. Er ligt gelukkig een drainagesysteem onder de tuin. Dat doet nu goed werk, want op een paar plekken na die erg nat en modderig zijn, blijft er geen water op het land staan. Nog niet, in ieder geval. Hopen dat dat zo blijft.
Ondanks de nattigheid blijft de oogst onverminderd groot. Op de foto zie je de oogstlijst van deze week staan. Een aantal groenten komt uit de voorraadkamer. Zo hebben we aardappels, uien, pompoenen en knoflook allemaal al eerder geoogst. Maar veel staat er ook nog op het land. We kunnen nu flink aan de winterwortel, pastinaak en wortelpeterselie. Ook prei, boerenkool, palmkool en knolselderij staan er nog volop. En we zijn bezig met de laatste oogsten van venkel, snijbiet, rucola en veldsla. Tot vorige week hebben we ook nog ruim sperziebonen kunnen oogsten. En zelfs de paprika bleef het buiten erg lang doen. Die laatste twee hebben we afgelopen week maar wel geruimd om de bedden winterklaar te maken.
We gaan nu nog drie weken oogsten en daarna houdt het voorlopig even op. Op 27 november valt de laatste oogstdag. Daarna gaan we de balans opmaken en ons zo langzamerhand voorbereiden op het volgende oogstseizoen. Daar borrelen de ideeën al weer voor boven, maar eerst komt er een periode van rust. Ook fijn!
Voor wie nog wat duurzaam stemadvies nodig heeft. Eén ding is hieruit wel meteen duidelijk. Voor aandacht voor duurzaamheid (en daarmee onze toekomst) moet je niet bij de VVD zijn.
Inoreader is inderdaad een handige tool om op de hoogte te blijven. Iedereen zou moeten leren omgaan met rss-feeds. Daar zou het onderwijs een rol in moeten spelen in het kader van mediawijsheid en digitale geletterdheid.
Goede actie van deze minister. Het is belangrijk dat je kiest wat je leuk vindt om te doen. En… staar je niet blind op déze keuze op dít moment. Want je kunt altijd weer opnieuw kiezen. Voor iets heel anders als je dat leuk vindt. Ik weet waar ik het over heb in dat kader.
Zielig dat die miljardairs dan ineens gaan doneren aan de VVD omdat ze bang worden voor de opmars van links. Misschien is het gewoon wel rechtvaardig als rijkdom een beetje eerlijker verdeeld wordt, zou je zeggen. En misschien heeft het kapitalisme in zijn huidige vorm zijn langste tijd gehad?
Niet echt nieuws om vrolijk van te worden. Als dit waar is, wordt snel actie ondernemen nóg belangrijker. Er zou begonnen kunnen worden met het stoppen van alle fossiele subsidies. En als steeds meer mensen de auto nou eens lieten staan… of gaan werken in de gemeente waar ze wonen. En misschien waren de digiborden in klaslokalen energiegewijs toch niet zo’n goed idee. Zomaar een paar voorbeelden waar we vandaag nog mee aan de slag kunnen.
Voor wie wil bijdragen aan een beter beeld over het aantal fietsers in Maassluis. Als we naar mobiliteit in Maassluis kijken, krijgt de auto vaak meer aandacht in de ruimtelijke inrichting. Wat mij betreft moet dat veranderen naar een beeld dat de fietser centraal zet. Deze oproep draagt daar aan bij.
Deze peper staat in veel voedselbossen. Zo ook in voedselbos Vlaardingen. Het is eigenlijk best een leuk idee om ook zo’n struik bij De Groentemeester neer te zetten.
Het is heel knap wat er met AI-technologie in kaart gebracht kan worden. En misschien ook wel heel nodig. Maar kunstmatige intelligentie heeft ook ontzettend veel energie nodig. Ik zie niet in hoe we ons energieverbruik wereldwijd kunnen verminderen als we zo veel geloof blijven houden in energie slurpende technologie als oplossing. Energiegewijs leven we nu op de pof. Dat houdt een keer op.
Doe in Zuid-Holland nog maar een beetje meer bos. Bijvoorbeeld in het gebied tussen Vlaardingen en Maassluis. Daar passen nog best wat bomen bij. Met Voedselbos Weij gaan we daar ook aan bijdragen.
Bij Maassluis zou ook zo’n getijdenpark verschijnen. Maar ik weet eerlijk gezegd niet wat de status is van dat idee. Ik weet ook eerlijk gezegd niet zo goed wat ik me moet voorstellen bij een getijdenpark. Uit dit artikel begrijp ik dat ik over een tijdje in Rotterdam kan gaan kijken hoe dat eruit ziet. Misschien dan toch maar eens langs gaan daar.
Ja, de bladval is laat. Dat valt mij vooral ook op omdat ik blad wil gebruiken om de groentetuin mee te mulchen. Ik heb daar een afspraak over staan met de gemeente. Maar zij kunnen natuurlijk pas blad brengen nadat het gevallen is.
In dit artikel noemen ze trouwens ook dat de herfst steeds later komt, en feitelijk komt het er dan op neer dat de zomer -en daarmee het oogstseizoen- steeds langer wordt. Dat is niet per se nadelig.
Interessante video over onze plek in de tijd als mensheid. We zijn de batterij van de aarde aan het opmaken en kunnen hem daarna nooit meer snel genoeg opladen om aan de energiebehoefte van onze tijd te voldoen. Volgens de makers van deze video leidt dat onontkoombaar tot de Grote Vereenvoudiging.
Het sluit in zekere zin wel aan bij wat ik al langer denk: we gebruiken veel te veel energie om onze leefstijl te kunnen volhouden. We overschrijden constant alle ecologische grenzen en de meeste mensen lijken zich daar niet eens bewust van te zijn. Op een gegeven moment zal de wal het schip keren. En in deze video noemen ze dat dus The Great Simplification. Ik vind het geen gekke gedachte.
