7 samenwerkingen

De tuin begint steeds meer een begrip te worden in Maassluis en omstreken. Dat heeft er ook mee te maken dat we met allerlei partijen samenwerken. Daarom dacht ik vandaag eens aandacht te besteden aan de verschillende samenwerkingen die de tuin heeft. Daar gaan we.

Code Groen Educatie

Zo draait de tuin een educatieprogramma voor basisscholen. Voor het aanbod werken we samen met Code Groen Educatie. Zij verzorgen het platform in Maassluis, Vlaardingen en Schiedam waarop de lessen voor die basisscholen te boeken zijn. En via financiering van gemeente Maassluis is dit aanbod voor Maassluise scholen zelfs gratis. Veel scholen weten ons via deze samenwerking al te vinden. De lessen vinden vooralsnog vooral plaats in de periode tussen de zomervakantie en de herfstvakantie, en in de periode tussen de meivakantie en de zomervakantie. Een enkele les is al mogelijk nét voor de meivakantie. Mocht je geïnteresseerd zijn, dan kun je op onze website meer lezen.

Hogeschool Rotterdam

In het kader van onderwijs is er nog een samenwerking, namelijk die met Hogeschool Rotterdam. Om preciezer te zijn de opleiding Creative Marketing & Innovation. Vanuit die opleiding hebben het afgelopen jaar vier studenten een opdracht gedaan voor Weij op het gebied van naamsbekendheid. De studenten hebben hierdoor een mooi leerproces kunnen doorlopen en wij hebben adviezen gekregen over het vergroten van onze naamsbekendheid en het onder de aandacht brengen van de missie die we nastreven.

WilkoWerkt

De tuin is ook een plek waar gewerkt wordt aan re-integratie. Via WilkoWerkt en het ID-plein vinden verschillende cliënten via de tuin hun weg terug naar werk weer. Vorig jaar hebben twee personen zo'n traject doorlopen en dit jaar proberen we ook weer twee mensen terug aan regulier werk te helpen. De tuin heeft daarbij vaak de functie om (weer) werkritme op te pakken en een netwerk op te bouwen om aan nieuwe kansen op werk te komen. En dat werkt.

Smaakmakers van de Polder

In de Aalkeetpolder en de Zuidbuurt werken we met verschillende voedsel(verwerkende) producenten samen. Samen zijn we (deels) verantwoordelijk voor het voedsellandschap in het gebied tussen Maassluis en Vlaardingen. 

Hoeve Rusthoff, Hoeve Avondrust, Voedselbos Vlaardingen, Werkboerderij Nooitgedacht en Weij (waaronder de Polderij en De Groentemeester vallen) zijn samen De Smaakmakers van de Polder. We promoten lokaal produceren, verwerken en nuttigen van onbespoten en/of biologisch voedsel. Sinds kort is er een fietsroute bij Ervaar Maassluis die je langs alle locaties brengt. Als je die op vrijdag volgt, zijn alle locaties ook open voor bezoek.

De Vrije Tafel

Binnenkort, op 21 en 22 augustus, organiseren we in samenwerking met cateringbedrijf De Vrije Tafel een 4-gangendiner op de tuin: De Seizoenstafel. De Vrije Tafel wil het werk van regeneratieve tuinders zichtbaar maken door overheerlijke diners te organiseren op de plekken waar het voedsel ook geproduceerd wordt. Eerder verzorgden zij al diners bij WIJdehorst in Wassenaar en bij Zelfoogsttuin Bij Mei in Zoeterwoude. Dat zijn bijzondere en onvergetelijke ervaringen. En binnenkort maken we dat dus ook mogelijk op onze eigen tuin.

Tuinders Zuid-Holland

Deze groep bestaat uit tuinders die allemaal 'ons soort plekken' bestieren. Een reguliere Westlandse tuinder zul je in deze groep niet vinden. We runnen vrijwel allemaal een csa, zijn vrijwel allemaal in de open lucht bezig en werken onbespoten en op een ecologische manier. De leden van deze groep zijn voor mij de 'peers', mijn gelijken, degenen die diep van binnen snappen wat het inhoudt om een tuinder op een plek als de onze te zijn. Toen afgelopen winter de plantenkwekerij omviel waar wij allemaal ons plantgoed haalden, vonden we steun bij elkaar om de uitdaging tegemoet te komen. En vanuit deze groep zijn er bijvoorbeeld ook intervisiebijeenkomsten waarbij we elkaars plekken bezoeken en van elkaar leren.

Weij Bar

De belangrijkste samenwerking vindt op het terrein zelf plaats. Dat is de samenwerking tussen de tuin en de horecabar. De afgelopen anderhalf jaar is Eveline, mijn vrouw, het gezicht van de Weij Bar geweest. Zij heeft in die tijd de bar zien ontwikkelen van een plek waar af en toe iemand een kopje koffie kwam drinken naar een locatie die steeds meer door allerlei mensen als lunchlocatie, of zelfs voor een heel dagje weg, wordt aangedaan. We zijn er blij mee dat de Weij Bar (en daarmee ook de tuin) steeds meer bekendheid krijgt. Maar daarmee raakt haar rol op termijn ook weer uitgespeeld. Want kleinschalig de bar runnen is wat zij (nog) leuk vindt, maar een heus restaurant runnen, is niet wat zij ambieert. Daardoor gaat volgend seizoen het stokje terug naar haar zakenpartners van de Polderij, Tom en Joyce. Zij zullen beslissen hoe de horeca bij Weij verder vorm gegeven wordt.

Het is ontzettend leuk en leerzaam om met een diversiteit aan partijen samen te werken. Het geeft energie, (meestal) extra inkomsten en een hoop plezier. In de tuin bouwen we zoveel mogelijk aan natuurlijke ecosystemen om ons weerbaar te maken tegen ziekten en plagen. In zekere zin bouwen we met deze samenwerkingen ook aan een ecosysteem. Maar dan een sociaal en economisch ecosysteem rondom de tuin. Om de plek nog meer veerkracht en leven te geven. Mooi is dat. Kom er gerust ook eens van genieten.

Vruchtwisseling, monocultuur en polycultuur

Iedereen die een moestuin of een tuinderij heeft, zal herkennen dat vrijwel alle oogst in enige mate te lijden heeft onder aantastingen. Plagen en ziekten kunnen in je gewassen komen en je oogst (deels) bederven. Eén van de uitdagingen voor een tuinder is dan ook om die ziekten en plagen het hoofd te bieden.

‘Slimme’ wetenschappers hebben daarvoor allerlei middeltjes uitgevonden die je eenvoudig over je gewassen kunt sproeien. En die neutraliseren die beestjes en schimmels dan. Pesticiden noemen we die. Dat daar ook een hoop nadelen aan zitten, begint langzamerhand duidelijk te worden. En daarom zijn er gelukkig steeds meer mensen die geen pesticiden meer willen gebruiken.

Maarja, wat dan? Want die plagen en ziekten knabbelen wel gewoon verder aan je oogst als je niet op let. Gelukkig bestaan er veel methoden om die plagen en ziekten te minimaliseren. Voordat de pesticiden werden uitgevonden bedreven mensen namelijk al zo’n 10.000 jaar landbouw. En in die 10.000 jaar is best wat kennis opgebouwd en zijn vele mensen gevoed. Eén van de methoden die altijd al gebruikt werd, was het gebruik van een vruchtwisselingssysteem in kleinschalige tuinderijen. Om goed uit te leggen hoe dat werkt, wil ik eerst twee andere begrippen toelichten, namelijk: monocultuur en polycultuur.

Monocultuur

Bij een systeem van monocultuur verbouwt een boer of tuinder op zijn veld maar één gewas. Bijvoorbeeld alleen spruiten. Het voordeel daarvan is dat de boer zich kan specialiseren op dit gewas. Hij weet op welk moment hij moet zaaien, wieden en oogsten. Hij herkent aantastingen en kan daarop snel handelen. En zijn machines kunnen helemaal ingericht worden op de teelt van spruiten.

Maar vanuit het perspectief van het voorkomen van ziekten en plagen is dit het meest kwetsbare systeem dat je kunt bedenken. Want stel nou dat er een koolwitje landt in dit veld. Dat koolwitje kan zijn voelsprieten niet geloven. Want overal waar hij kijkt, waar hij ook heen vliegt, en waar hij ook landt, daar ziet ie zijn favoriete kostje: allemaal koolplanten. Nooit meer honger! Als goede ouder zal hij of zij denken: hier ga ik zorgen voor mijn nageslacht. En dan komen de rupsen. Zo’n heel leger rupsen doen de planten geen goed en zorgen voor een verminderde opbrengst en allerlei verontreiniging van rupsenpoepjes in de oogst.

Of stel nou dat er een schimmel in de bodem zit die zich alleen maar kan vermeerderen op koolplanten: knolvoet. Die slapende schimmel hangt daar tussen de voedingstoffen, de kleideeltjes en de zandkorrels in. En dan krijgt ie door dat er een wortel van zo’n koolplantje in de buurt komt. Daar wordt hij wakker van. En dan wordt hij actief. Hij zoekt de wortels op en komt er achter dat er heel veel wortels van koolplanten zijn. Hij is in de schimmelhemel beland! De schimmel dringt binnen in de planten, zorgt daar voor allerlei vergroeiingen in de wortelstelsels en het gevolg daarvan is dat de koolplanten zich niet goed ontwikkelen, makkelijk omvallen en een veel lagere opbrengst geven. De schimmel voltooit zijn cyclus door uiteindelijk uit rottende plantendelen sporen uit te stoten. Die sporen gaan weer slapend de bodem in. Wachtend op volgend jaar als de boer weer nieuwe kolen gaat zetten.

Als je jaar na jaar op dezelfde plek gewassen teelt uit dezelfde plantenfamilie, dan zorgen deze plagen ervoor dat je oogst steeds verder zal afnemen. En dan kun je eigenlijk alleen nog maar grijpen naar pesticiden die de plagen doden.

Polycultuur (of combinatieteelt)

De natuur werkt anders. Gezonde systemen in de natuur, zoals een gezond bos of een gezonde slootkant, kennen een hoge mate van diversiteit. Er staan altijd planten van allerlei verschillende plantenfamilies door elkaar in zo’n systeem. In de moestuin kunnen we dit ook doen. Dus niet alle kolen bij elkaar. En alle prei bij elkaar. En alle wortels bij elkaar. Nee, je zet ze expres door elkaar heen. Als zo’n koolwitje dan per toeval op zo’n koolplantje landt, ziet ie dat de plant ernaast iets is dat hij minder lekker vindt. Of misschien vindt hij het zelfs wel helemaal niet te eten. Hij moet dan weer op zoek naar de volgende plant die hij wel lekker vindt. Daar raakt hij van in de war. En hij zal liever naar een plek op zoek gaan waar het makkelijker is voor zijn nageslacht.

Hetzelfde geldt voor de knolvoetschimmel. Want die zal zich niet in de schimmelhemel wanen, omdat er ook allerlei andere planten (met bijbehorende schimmels) in die bodem actief zijn. Dat maakt dat het voor de schimmel veel moeilijker is om dominantie te vergaren. En dat is voor de gezondheid van de koolplanten in het systeem goed nieuws.

Dus polycultuur met alle diversiteit is een groot antwoord op allerlei plagen en ziekten. En als je een kleine moestuin hebt, zou ik adviseren om op deze manier je tuintje in te richten. Jij weet toch wel wat je waar neergezet hebt. Dus met oogsten moet dat ook goed gaan.

Maar als je een wat grotere tuinderij hebt (zoals De Groentemeester van een halve hectare) dan wordt een polycultuur wat onwerkbaar. We hebben ook enige mate van efficiency nodig. En bij een zelfoogsttuin als De Groentemeester telt ook nog mee dat het voor de oogstgenoten duidelijk moet zijn wat waar te oogsten is. Als alles door elkaar staat, maken we het ons zelf heel moeilijk om dat goed te kunnen aangeven. Dus daarom is een echte polycultuur niet echt een optie in zo’n systeem.

Wisselteelt

En daar komt het vruchtwisselingsysteem om de hoek kijken. Kortgezegd komt het er op neer dat je gewassen die tot dezelfde plantenfamilie behoren (of die last hebben van dezelfde plagen) toch gewoon  bij elkaar neerzet. Maar ieder groeiseizoen zorg je ervoor dat ze op een andere plek in je tuin staan. Zo profiteer je van een zekere efficiëntie, maar kun je er bij een slimme indeling ook voor zorgen dat je plagen net een stapje voor blijft. Want die knolvoet bijvoorbeeld, voltooit zijn cyclus in een jaar. Aan het eind van het jaar legt hij de slapende schimmel weer in de grond die gaat liggen wachten tot het jaar erna weer koolplanten komen. En in een wisselteeltsysteem komen er gedurende een aantal jaren dus geen koolplanten op die plek. Die knolvoetschimmel verpietert dan hopelijk grotendeels.

En hetzelfde geldt voor plagen als rupsen. Overblijvende eitjes en poppen worden het volgende jaar wakker in een bed met gewassen die ze helemaal niet lekker vinden.

Op kleinschalige tuinderijen combineren we de voordelen van monocultuur en polycultuur in één systeem van vruchtwisseling. We hebben de voordelen van de efficiëntie van monocultuur en de voordelen van de diversiteit van de polycultuur, want de plotjes met één gewas zijn relatief klein.

Andere voordelen van een vruchtwisselingsysteem zitten hem in beschikbaarheid van voeding. Koolplanten en vruchtgewassen vragen om veel voeding en putten de bodem dan ook meer uit dan bijvoorbeeld, uien of sla. Alle peulgewassen brengen zelfs ook voeding in de bodem in. Door deze plantenfamilies in een goede volgorde te laten rondgaan door ieder plekje van je tuin, kun je een systeem creëren dat steeds gezonder wordt. Dat vraagt iets meer van een boer of tuinder dan kennis van één bepaald gewas. Maar dan kun je dus wel voedsel telen zonder gebruik te maken van pesticiden. Zoals we al tienduizend jaar gewend waren om te doen.

Over bloemen, CO2-uitstoot, weersextremen, rss, bijen, vogels en verkiezingen

Deze keer geen foto die ik zelf gemaakt heb. En ook geen foto van de zelfoogsttuin. Nee, iets anders. Over bloemen dus. Deze foto heb ik geleend.

Afgelopen week was ik namelijk bij het lanceringsfeest van Wilderful. Dat vond plaats op het adres van mijn oude stage: zelfoogsttuin Bij Mei in Zoeterwoude. Wilderful? Wat is dat, zul je misschien denken. Nou, lees maar even verder dan. Want dit verdient alle aandacht.

Veel mensen kopen weleens -of misschien zelf wekelijks- een bosje bloemen. We houden van natuur. We houden van bloemen. En we halen die natuur graag in huis. Het maakt ons vrolijk. En we doen een ander er graag een plezier mee.

Wat veel mensen zich niet realiseren, is dat de bloemenindustrie die al die boeketten verzorgt, niet zo goed voor onze planeet is. Er worden allerlei trucs uitgehaald om op heel onlogische momenten bepaalde bloemen te kunnen aanbieden. Op het gebied van energie- en pesticidengebruik is in deze sector nog wel wat verbetering mogelijk. Dat is geen populaire boodschap, omdat mensen dan gauw denken dat ze geen bloemen meer kunnen kopen. Maar niets is minder waar.

Als je je als consument al bewust bent van de impact die jouw (wekelijkse) bosje bloemen heeft, dan nog is het helemaal niet zo makkelijk om toch een verantwoorde bos bloemen te scoren. Want hoe kom je aan natuurvriendelijke bloemen die passen bij het seizoen?

Nou, daar komt Wilderful dus in beeld. Dit is een samenwerking tussen biologische kwekers en duurzame bloemisten. Zij hebben afgelopen donderdag een platform gelanceerd met de naam Wilderful. Op hun site kun je natuurvriendelijke seizoensbloemen bestellen en laten thuisbezorgen. Hoe makkelijk wil je het hebben?

Ze hebben de missie om een verandering te bewerkstelligen in de sierteeltsector. Ze willen het de  bewuste consument die van bloemen houdt makkelijk maken. Ik ondersteun deze missie van harte.

Kijk maar eens op www.wilderful.nl, als je er meer van wilt weten.

--

De leestips

Keerpunt voor het klimaat: voorzichtige daling Chinese uitstoot

Gloort er dan toch hoop aan de horizon?

Als deze daling doorzet, verliest een groep Nederlanders een argument in de discussie dat we als Nederland ons deel moeten doen. Nu wordt er steeds gezegd dat China en andere landen eerst maar eens moeten gaan leveren. Nou, dat lijken ze inderdaad van plan. Zullen we dan maar gewoon meedoen met onze paar procent.

You never get a second chance, or do you?

Ik zit er ergens tussenin, denk ik. Ik hou wel van een goed plan en een realistische planning. Maar je moet wel binnen ieder initiatief de ruimte kunnen voelen om fouten te mogen maken, te mogen afwijken van je plan(ning) en onderweg het nodige te leren. Dat maakt het juist interessant.

Hitterecord India klopt niet: weersensor meet dik drie graden te veel

49,1 graden is nog steeds heel heet. Koelen proberen ze daar met airco’s. Maar dat is uiteindelijk een vorm van het paard achter de wagen spannen. Wist je dat een goed geplaatste boom voor verkoeling van zo’n tien graden kan zorgen? Zonder last te hebben van uitval van de energievoorziening.

De weerparadox: natste plek van Nederland droogt uit door toename stortbuien

Alles is met alles verbonden. En wij proberen het in stukjes te hakken om het te begrijpen.

love, hate

Kritische beschouwing op het functioneren van het internet van tegenwoordig. Het brengt ons veel, maar de keerzijde is soms misschien nog wel groter.

The RSS Club

RSS is een technologie waarvan het gebruik ervan wat mij betreft actief onderwezen zou moeten worden op school. Het maakt mensen weerbaarder tegen al het social media geweld dat iedere dag op je af komt. Goed dat zulke initiatieven zoals in deze post beschreven worden bestaan dus. Maar ben ik nu in overtreding voor wat betreft regel 2 van deze club?

De 15-minutenstad als ideaal en wat bewoners belangrijk vinden (7/7).

Als ik dit zo lees, liggen er voor Maassluis veel kansen om een 15-minutenstad te worden. Aan sommige vereisten voldoet de stad al. Vooral op het vlak van het minder normaal maken van autogebruik moet mijn inziens actief gewerkt worden. Uiteindelijk krijg je daar een leefbaardere omgeving door.

Leren leven met de Aziatische hoornaar

De informatie die onze imker bij Weij hierover geeft, is anders dan wat in dit rapport staat. Hij vertelt dat er aanzienlijke schade kan ontstaan aan de nesten met honingbijen. In onze omgeving is er een werkgroep van imkers die probeert om de Aziatische hoornaar op afstand te houden. De nesten worden zoveel mogelijk opgespoord en onschadelijk gemaakt.

Vogels kijken: acht tips voor beginners

Nu ik steeds vaker hele dagen op het land ben, begin ik het plezier dat mensen uit het spotten en herkennen van vogels halen steeds meer te snappen.

Europe For Nature: help Europeanen voor natuur en duurzaamheid kiezen

Overwegingen om mee te nemen als je komende week gaat stemmen voor de Europese verkiezingen. Deze wetenschappers maken zich niet voor niets zorgen. Trouwens, ik maak me ook zorgen. We hollen de veerkracht van de natuur uit met onze manier van leven. Een transitie is nodig. Wij kunnen simpelweg niet bestaan als de natuur het niet redt.

Groene Bondgenoten steunt vrijwilligers met Stimuleringsfonds

Waarvan akte.

Wetenschappers: toekomst van EU-burgers in gevaar door ontmanteling Green Deal

Staan we op een beslissend moment in de tijd? Dat zou zomaar kunnen. Hopelijk kiezen veel mensen komende week verstandig. Denk aan de lange termijn.

Europese verkiezingen: stem tegen pesticiden

Dit kan ook helpend zijn bij je keuze op 6 juni.

--

De kijktip

We’re not doomed. Here’s how to revive Planet Earth

Hopelijk komen steeds meer mensen tot het inzicht dat al onze kleine acties uiteindelijk het grote verschil maken. Daar hebben we wel wat vertrouwen voor nodig. De voorbeelden die ze hier laten zien wekken in ieder geval het vertrouwen dat het mogelijk is. Als we de juiste acties maar uitvoeren.

Over tuinbonen, beginnen, geluk, kernenergie, zuivel, microplastic, klimaatlabel en veerkracht

Zoals beloofd. De tuinbonen zijn inmiddels gekiemd. En hiernaast dus het fotootje. Altijd een mooi moment in het jaar om die eerste kiemende plantjes te zien opkomen.

Afgelopen zaterdag kwamen we weer met een grote groep vrijwilligers bij elkaar. We verplantten een stuk van de bosrand. En daarna was er zelfs nog ruim tijd om de rest van het puin en het afval in de containers te deponeren waar we vorige week geen tijd voor hadden. 

We zijn er zo langzamerhand echt wel klaar voor om aan het seizoen te beginnen. Als het land nu een beetje vlot wil opdrogen, dan kunnen we de eerste bedden gereed gaan maken. Voorlopig lijkt het nog te nat om daarin iets te kunnen doen. Komende vrijdag komt de vrachtwagen onze compost bezorgen. En dat willen we dan zo snel mogelijk gaan verdelen over de bedden waarin we gaan beginnen. 

Maar zolang we dat nog niet kunnen doen, zijn er nog allerhande andere klussen die we ook alvast kunnen doen. Vanaf deze week zijn we weer wekelijks op maandag, donderdag en zaterdag bezig met een gezellige groep vrijwilligers. Voorlopig wel alleen de ochtenden, maar het begin is er!

Lijkt het je leuk om ook een keer mee te helpen? Kijk op www.degroentemeester.nl.

--

De leestips

Boeren verspreiden zonder het te weten microplastics over akkers, agrosector wist een verbod te vertragen

Sowieso zou het gebruik van kunstmest aan banden moeten worden gelegd.

Overgang van zoet naar zout in de Waddenzee onder druk door veranderend klimaat

Alles is met alles verbonden. En wij mensen knippen alles in stukjes.

Industrie blijft krimpen, vooral chemische industrie

Het wordt opgeschreven alsof dit erg is. Maar is dat zo? Hier zitten toch ook positieve kanten aan?

Maasvlakte I als mogelijke locatie voor twee kerncentrales

Misschien een beetje raar, maar ik heb mijn standpunt omtrent kerncentrales nog steeds niet bepaald. Ik denk dat we niet zonder kunnen als we niet bereid zijn om fors in ons energieverbruik te snijden. Maar kernenergie maakt ook afval. Afval waarvoor we geen goede strategie hebben om er vanaf te komen. En nu lijkt het er dus op dat er wel eens een kerncentrale in onze buurt gebouwd zou kunnen gaan worden. Het rijk vraagt burgers wat ze daar van vinden. Tja.

Zuivelconcern FrieslandCampina boekt miljoenenverlies

In hoeverre speelt hier mee dat burgers steeds kritischer worden in hoe hun voedsel wordt geproduceerd én welk voedsel ze wel en niet willen eten? Daar zou ik dan nieuwsgierig naar zijn. Ik zit in een bubbel waarin veel mensen ófwel zuivel steeds meer links laten liggen (om dierenwelzijn) ófwel naar (rauwmelkse) zuivel zoeken die direct bij de boer vandaan komt. Heeft FrieslandCampina daar ook last van?

New study reveals diet link to PFAS ‘forever chemicals’ in human body

Bijzondere bevindingen. Vooral wanneer gevonden wordt dat suiker en frisdrank PFAS-gewijs gezonder is om te eten dan sommige soorten groenten en vlees. Dit pleit mijn inziens voor diversiteit. Eet zoveel mogelijk verschillende dingen.

‘Energy turmoil’ looms unless demand is checked, says Cop28 president

Hier heeft hij een punt. De vraag naar energie móet naar beneden als we de klimaatdoelen willen halen. En dat zouden we moeten willen. Dus dan moeten we ons energieverbruik verminderen. Bijvoorbeeld door minder spullen te kopen, minder (ver) te reizen, meer uit het seizoen te eten en ons huis goed te isoleren.

Banken vragen om klimaatlabel.... voor huizen...

Heeft deze meneer op Linkedin misschien een beetje gelijk? Zou zo maar kunnen. 

Tegelijkertijd kun je niet alleen maar naar de banken wijzen. Als we echt iets aan klimaatverandering willen doen, moeten we veel energiezuiniger gaan leven. En ik vraag me af of we dat genoeg willen om dat te kunnen.

Daarnaast is het feit dat banken naar buiten beginnen te brengen dat er klimaatrisico’s zijn, voor mij een teken dat er intern in hun organisaties ook iets aan het veranderen is. En dat zijn stappen in de goede richting. Zulke stappen die door mensen bij die banken genomen worden, moeten we aanmoedigen. Iedereen zit in hetzelfde team.

We need more impact-driven advertising

Mooi.

Plantwatch: redwoods make amazing recovery after California wildfire

De veerkracht van de natuur is groot.

‘Taking the pulse of the planet’: could we monitor biodiversity from space as we do the weather?

Interessante ontwikkeling. De aarde wordt hier feitelijk benaderd als één groot levend systeem. Een superorganisme waar wij deel van uitmaken.

Colombia vows to put nature at the heart of global environmental negotiations

Alles is met alles verbonden. Zeer verstandig om natuur en biodiversiteit als één van de pijlers te zien voor het tegengaan van klimaatverandering.

Campagne moet vrouwen helpen minder kleding te kopen, heeft dat wel effect?

Het grootste probleem met dit probleem is dat het door veel mensen niet als probleem wordt gezien. Ga daar maar aan staan als de doelgroep van de campagne mensen zijn die zeggen dat shoppen hun hobby is. Die mensen moeten echt van heel ver komen…

Voorjaarsvakantie voorbij, we boeken al volop voor de volgende

Dit is geen nieuwsvoorziening. Dit is gewoon verkapte marketing voor de reisbranche. Welke cijfers liggen hieraan ten grondslag? Ik zou willen weten welk percentage Nederlanders deze reizen boekt. Het maakt namelijk nogal uit of 5% van de populatie dit doet of dat het om 75% gaat. Hier wordt namelijk de suggestie gewekt dat je er niet bij hoort als je je meivakantie nog niet geboekt hebt. Maar is dat zo? Daar geeft het artikel geen antwoord op.

--

De kijktip

How To Become The Luckiest Human Alive

Is geluk af te dwingen? Ik denk het wel. In deze video delen ze een aantal ‘stappen’ die je kunt nemen om dat te doen. Als ik kijk naar mijn eigen ervaring vind ik wel dat het hout snijdt wat ze hier zeggen.

Over trektochten, wecken, voedselbossen, veerkracht, gedragsverandering en vleesconsumptie

Het was weer een mooi weekje. 

Op maandag was ik bij de Polderij om de nieuwe plannen voor hun tuin te bespreken. Op dinsdag en woensdag was ik bij Bij Mei. Het fotootje hiernaast is van de mais die daar goed staat te groeien. Op donderdag bevond ik me in de Maatwerk Moestuin en daarna bij Stadstuinderij BuitenLeeft. Op vrijdag weer stage bij Bij Mei. Op zaterdag nog even in de Maatwerk Moestuin. En gisteren was ik met een groep voedselbossers op excursie naar Voedselbron Graauw.

Kortom, ik heb me wel weer vermaakt. Op naar de nieuwe week.

En hieronder de leestips van vorige week.

--

Het einde van de diesel- en benzineauto is in zicht

Prima idee. Zullen we dit plan eens oefenen door alle brommers en scooters die nog op benzine rijden af te schaffen?

IVN Trektochten op Linkedin

Leuk vakantie idee.

Samen kunnen we Reuzenberenklauw de kop indrukken

In Voedselbos Vlaardingen stond het bij aanvang van het project ook vol met deze invasieve exoot. Nu, zeven jaar en veel werk van onze vrijwilligers verder, kunnen we stellen dat we hem vrijwel volledig uit het voedselbos hebben verdrongen. Af en toe steekt er nog één de kop op, maar die wordt dan direct weggestoken.

'De afweging tussen eigen genot en het wereldklimaat is elke dag weer moeilijk'

Zo waar. En toch moeten we die gedragsverandering met zijn allen doormaken.

Ecologische, financiële en gezondheidsgevolgen bij vertraagde transitie

Dit artikel gaat in op de rol die banken spelen in de ecologische achteruitgang van landbouwgronden. Interessante invalshoek.

#BioBetekenis: voedselbos als redder van de landbouw

Hier wordt gesteld dat een volgroeid voedselbos tot wel 15.000 euro per hectare kan opleveren. Ik vraag me af waar dit cijfer vandaan komt. In Nederland zijn er nog niet zoveel volgroeide voedselbossen, namelijk: geen. Voedselbos Vlaardingen is één van de oudere voedselbossen met nu zo’n zeven jaar op de teller. We hebben net geen hectare in beheer. En ik kan je uit betrouwbare bron vertellen dat we nu in ieder geval nog geen 15.000 euro genereren.

Consequences of a Sedentary Lifestyle

In de categorie ‘zitten is het nieuwe roken’. Goed om hier aandacht aan te besteden. Met alle tuinen waar ik actief ben, hoef ik me geen zorgen te maken dat ik te veel en te lang zit in ieder geval.

Eating meat is healthier than going vegan: The provocative message in a book which argues much of the so-called evidence supporting a plant-based diet should be taken with a pinch of salt

Ik verbaas me al een tijdje over het ‘geloof’ in veganistisch eten. Alsof dat de voornaamste manier is om de wereld en je gezondheid vooruit te helpen. Ik denk dat dieren een rol horen te spelen in de ecosystemen. En dat we juist die rol in de gangbare vleesproductiesystemen uit zijn verband hebben getrokken. Letten op de bron van je vleesconsumptie zou wat mij betreft voor iedereen meer prioriteit moeten hebben in plaats van helemaal zonder vlees leven.

How to Build Tough Teams

Over het ontwikkelen van veerkracht.

Wolvenwelpen gezien op de Midden-Veluwe

Samen met mijn broer, zijn vrouw en mijn vrouw heb ik een tijdje geleden een stukje bos gekocht op de Veluwe. Het zou dus zomaar kunnen dat daar af en toe een wolf doorheen loopt.

Lente: overvloed bio groente en fruit lekker wecken

De oogstmaanden zijn begonnen. Dat betekent een overvloed aan courgettes, peultjes, bonen, tomaten, en nog veel meer groenten. Het langer bewaarbaar maken van deze producten is iets waar ik me nog beter in wil verdiepen. Drogen, fermenteren, invriezen en wecken behoren dan tot de mogelijkheden.

--

En de kijktip

Understanding Our Soil: The Nitrogen Cycle, Fixers, and Fertilizer

Stikstof wordt tegenwoordig vaak geassocieerd met crisis. Maar stikstof is een belangrijk element in de bodem dat de planten doet groeien. In deze video wordt de stikstofcyclus in het kort uitgelegd. Daarin wordt duidelijk dat we dus veel beter voor onze bodems moeten zorgen. In plaats van allerlei kant-en-klare stikstof via (kunst)mest toevoegen, kunnen we beter zorgen voor het leven in de bodem. Dat leven heeft namelijk een regulerende functie. Stikstof wordt daardoor langdurig vastgelegd terwijl het ook weer beschikbaar gemaakt kan worden voor planten als ze het nodig hebben. En het spoelt dan niet zo snel uit met alle gevolgen van dien.

Over een venn-diagram, circulaire economie, energiebesparing, pesticiden, kleinschaligheid en onderwijs

Ja, daar zat ik dan ineens op een trekker. Ik was niet onderweg naar een boerenprotest in Stroe, maar mocht een akkertje frezen op mijn stageplek in Zoeterwoude.

Ik had nog niet eerder op deze vierwieltrekker gezeten. Eerder had ik op hier en op mijn vorige stage al wel met een tweewieltrekker mogen werken, maar dit was weer net even anders.

Leuk om dit nu ook te kunnen doen. En ik heb direct nog weer meer respect gekregen voor al die boeren die dit op veel grotere machines met enorm veel precisie kunnen. Uiteindelijk zal het wel net zo zijn als met fietsen, autorijden en zwemmen: oefening baart kunst.

Hieronder heb ik weer wat leestips verzameld. Doe er je voordeel mee.

--

Het is tijd voor het verhaal van de natuur

Pleidooi voor een beleid dat niet probeert te meten en te monitoren wat je niet kunt meten. Lijkt wel een beetje op de fouten die in het onderwijs ook gemaakt worden met het in kaart brengen van de ontwikkeling van kinderen. Alleen hier gaat het over ontwikkeling van ecosystemen. Het zou mooi zijn als we een manier vinden om de dingen in samenhang met elkaar te onderzoeken, in plaats van iets opknippen in steeds kleinere stukjes om achter de waarheid te komen. Dat laatste werkt dus niet.

The Impossibilities of the Circular Economy

De circulaire economie kent zo zijn beperkingen. Deze cartoon is gebaseerd op het boek “The Impossibilities of the Circular Economy - Separating Aspirations from Reality”. In ieder geval moeten we af van het idee van oneindige groei.

We moeten minder energie verbruiken, maar is er ruimte om te besparen?

Een ideetje dat niet in dit artikel genoemd wordt, en niet eens zo origineel is: zullen we eens wat straatverlichting uitzetten? We besparen energie en krijgen er (als we het serieus doen) een rijkere nacht voor terug. Mooi toch?

Particulier kun je al beginnen door je lampje bij de voordeur niet meer standaard aan te zetten.

Energiebesparing op openbare straatverlichting

Even verder gegoogeld op bovenstaand idee. En dat leverde dit artikel op. De wegenverlichting mag wég verlichting worden, wat mij betreft. De tijden zijn veranderd en de noodzaak voor straatverlichting berust nog op oude aannames.

Onderwijs móet het voortouw nemen in transitie naar duurzame wereld

Beetje simpele veronderstelling dat het onderwijs het wel even kan oplossen. Het onderwijs is zeker een speler, maar is er maar één van de vele in het krachtenveld. Laten we er alsjeblieft voor waken dat we dit niet ook op het bordje van het onderwijs er bij gooien. Tegelijkertijd: onderwijs legt wel de kiemen voor toekomstige generaties. En er moet behoorlijk wat veranderen. Dus als het onderwijs kan bijdragen: graag!

Waterkwaliteit in Midden-Delfland zeer slecht! Boswachter: “Zet die pomp uit”

Het probleem is ook wel dat in het Westland een cultuur heerst die het (helaas nog steeds) logisch vindt dat er gif gebruikt wordt. Twee voorbeelden.

1.  Ik hield een tijdje het tuintje van mijn oma bij in Naaldwijk. Zij woonde in een wooncomplex waarvan de buitenruimte onderhouden werd door vrijwilligers van de naastgelegen kerk. Op een dag stond ik met één van die vrijwilligers te praten. Hij stond trots te vertellen dat het pleintje naast de tuin van mijn oma zo mooi ‘schoon’ was omdat ze daar de boel met gif dood spoten. Ik trok mijn wenkbrauw op. Hij zei: “Ik ben een Westlander, he. Eens een gifmenger, altijd een gifmenger.”  En de kerk profileerde zich als groene kerk…

2. Later kwam ik voor een schouw van een buitenruimte bij een fysiopraktijk in Vlaardingen. Of ik hun perkjes en parkeerplaats kon bijhouden met betrekking tot onkruid was één van de vragen. Ik vertelde dat ik dat dan dus wel mechanisch ging doen. Of met de hand. De mevrouw van de fysiopraktijk gaf mij te verstaan dat ze het niet erg zou vinden als ik met wat gif aan de slag zou gaan. Ze zei: “Ik kom immers uit het Westland.” Die praktijk is nooit klant van me geworden.

Aandacht voor opwarming van de aarde met klimaatstreepjescode

Mooie visualisaties van een noodlottige ontwikkeling. Hoe kunnen we dit keren? Misschien helpt de aansporing uit de kijktip hieronder.

No farmers, no food? 'Dat staat ver af van hoe het voedselsysteem in Nederland werkt'

Vorig jaar liep ik stage bij Het Middenland. Dat was een csa die een stukje land pachtte van een biologische melkveehouder. In plaats van een weiland(je) met koeien verscheen hier groenteteelt. Mooie diversificatie zou je denken. Meer biodiversiteit, en ook voor de boer zou er een aanvullende inkomstenbron zijn. Dat maakt het mede mogelijk om het met minder koeien te doen.  Dit is wat je meer zou willen zien, zou je zeggen. Maar helaas, in de gemeenteraad gingen (vooral) de lokale progressieve partij en de VVD ervoor liggen. Want het voldeed niet aan het bestemmingsplan. En zo worden zulke initiatieven dan de nek omgedraaid. Helaas dus, want het laat zien dat er best alternatieve wegen te bewandelen zijn. In dit geval ontbrak het gewoon aan politieke wil.

Woekerwinsten graanhandel, maar honger in Afrika: 'Perverse tegenstelling'

Als je een markt bekijkt als een ecosysteem, dan zou je kunnen concluderen, dat het schort aan diversiteit. Er is een handjevol spelers dat domineert en bepaalt. Dat is niet alleen aan de hand op de wereldmarkt voor graan. Je wil het misschien niet horen, maar dat geldt ook voor onze nieuwsvoorziening, de toeleveranciers van leermiddelen in het onderwijs, de infrastructuur van internet en communicatie, de veredeling van zaden, de supermarkten, de verkoop van boeken, enzovoort. Onze systemen gaan stuk omdat ze gedomineerd worden door grote reuzen die geen oog hoeven te hebben voor het kleine, menselijke niveau. Er wordt gestuurd naar eenvormigheid en afhankelijkheid onder het mom van efficiëntie. En daardoor verdwijnt de diversiteit en de veerkracht uit de systemen.

--

De kijktip van deze week

How to Find Joy in Climate Action

Waar ben je goed in? Wat moet er gebeuren? En wat vind je leuk?

Vind dat plekje en vervul je rol. En als we dat dan allemaal doen met als focus klimaatverandering te helpen voorkomen, dan lukt het wellicht ook nog. Een verhaal van: de dingen doen die je kunt doen. Hoopvol.

Heb jij je plekje al gevonden?

Over kippen, energietransitie, duurzamer leven en de bloesemboog

Voor school moet ik zo af en toe een opdracht doen. Zo ook deze week. Voor het vak veehouderij was dat een waarnemingsopdracht. De opdracht was eigenlijk om het gedrag van een koe te observeren. Maar als je op je stage geen koeien had, dan mocht een ander landbouwhuisdier ook. Op mijn stage zijn geen koeien. En aangezien ik mezelf nog niet gauw iets met koeien zie doen, heb ik gekozen voor de kip. Die kans acht ik nog wel aanwezig, dat ik daar in de toekomst iets mee wil. 

Dus gisteren zat ik lekker in het zonnetje naar vier kippen en een haan te kijken in de tuin van mijn favoriete vergaderlocatie. Geen straf hoor. Komende week moet de opdracht ingeleverd worden. En dat komt wel goed.

Wat ook goed gekomen is, is het rijtje met leestips hieronder. Doe er je voordeel mee.

--

Wat zijn veelbelovende acties voor biodiversiteit binnen de Nederlandse infrastructuur?

In de categorie goed nieuws. Steeds meer organisaties gaan hun kansen benutten om de biodiversiteit te versterken. En dat is belangrijk.

"There's a difference between hunger and hunger and hunger"

Mark Sisson promoot de ‘Primal’ leefstijl. Dat schuurt aan tegen ‘Paleo’. Hij legt hier kort uit hoe het nou zit met dat hongerige gevoel. Iets met de juiste brandstof op het juiste moment.

Lector Klimaatrobuuste Landschappen: “Het wordt veerkrachtiger”

Natte teelten. In Voedselbos Vlaardingen hebben we ook genoeg lisdodde. Een plant waarvan de (kernen van de) stengels eetbaar zijn, en waarvan isolatiemateriaal of stalstrooisel gemaakt kan worden. Maar zoals dit artikel ook aangeeft: er is nog geen afzetketen aanwezig. En dan is het verdienmodel ook moeilijk te realiseren.

Deze expert legt uit waarom je gelukkiger wordt als je duurzamer gaat leven

Duurzamer leven levert meer op dan alleen een houdbare toekomst. Ook in het hier en nu neemt je kwaliteit van leven toe. Dat ben ik wel met de geïnterviewde eens.

Een goed pensioen met fatsoen

Ook als niet-deelnemer aan dit pensioenfonds kun je je steun geven door de petitie te tekenen. Andere pensioenfondsen hebben deze stap al gezet. Er zou geen reden moeten zijn om te blijven investeren in fossiel. Teken ook.

Water zaaien in de Andes

Alleen wie zaait, zal oogsten. En dat kan dus ook met water. Mooi project.

Bloesemboog

Een pdf die ik vond via de nieuwsbrief van Velt. Handig voor als je momenteel je tuin aan het beplanten bent. Als je je planten slim kiest, is er in iedere maand iets bloeiends in je tuin. En dat is weer goed voor het behouden van bestuivende insecten.

‘Zonder waterstof kunnen we de sprong naar minder fossiele energie niet maken’

De aanleg van die pijpleiding is dus hier om de hoek. Interessant om te lezen. Het benadrukt het belang van het werken aan een overgang naar een waterstof-infrastructuur. En in welk krachtenveld dat moet plaatsvinden.

Pleidooi voor een samenwerkingsprogramma snelle energiebesparing van en voor burgers, bedrijven en overheid: vijf miljard kuub minder aardgas binnen één jaar

Langzamerhand krijg ik het idee dat het gevoel van urgentie écht begint te groeien. Hier wordt zelfs gesproken van het geven van wekelijkse persconferenties om het momentum gaande te houden.

We waren gewaarschuwd (door de Club van Rome)

Ja, we hadden het kunnen weten. We weten het ook wel, eigenlijk. Dit boek gaat in op wat de Club van Rome heeft proberen te vertellen, en wat daar mee gebeurd is. Gaat ook op mijn verlanglijstje.

Tegengas.nu

Rijtje maatregelen die Urgenda voorstelt om energie te besparen. Daarmee gaan we de opwarming van de aarde tegen,  helpen we de Oekraïne, en het is ook nog goed voor je portemonnee. Typisch win-win-win. Doe je mee? Er zitten best slimme ideeën tussen.

--

En de kijktip:

"Fame" is an illusion we’ve made together. Here’s how to undo it.

Collectieve illusies. Daar had ik nog nooit van gehoord. Maar het blijkt dus dat we er gezamenlijk last van kunnen hebben. We lijden aan een collectieve illusie als we denken dat alle anderen iets belangrijk vinden, terwijl eigenlijk niemand het als individu echt belangrijk vindt. Maar we doen maar alsof we het belangrijk vinden omdat we denken dat de meeste anderen het belangrijk vinden. Dat is dus een collectieve illusie.

Dus: wees eens eerlijk tegen jezelf. Wat vind jij écht belangrijk? En zeg dat nou eens tegen anderen.