Posts tonen met het label landbouw. Alle posts tonen
Posts tonen met het label landbouw. Alle posts tonen

zondag 18 augustus 2024

Over overvloedige oogst, bloemenpluk, AI, leefbaarheid, koffie, burn-out en agro-ecologie

We zijn half augustus al weer voorbij. "Ja, en?", zul je denken.

Voor het werk in de tuin hebben we daarmee het volgende omslagpunt bereikt. Voor de meeste gewassen betekent dit dat er vanaf nu niet meer gezaaid kan worden. Het licht neemt nu zo snel af, dat de groeikracht uit de planten gaat. Dat merk je ook direct aan het aangezicht van de tuin.

Want hoewel de oogst nog op zijn toppunt zit, zie je het eerste verval ook al invallen. De natuur is zich al duidelijk aan het opmaken om langzamerhand naar het einde van het seizoen toe te werken. Ik vind het heel mooi om op deze manier zo met de seizoenen te mogen werken. Het dwingt je in een bepaald ritme. En dat ritme voelt (hoe kan het ook anders) heel natuurlijk aan.

Maar nu kunnen we dus nog genieten van de overvloedige oogsten van de zomer. Daar horen dit jaar bij onze zelfoogsttuin ook tomaatjes bij. Dit mandje is nog maar het begin. En er komt nog veel meer aan. Niet alleen tomaatjes, maar ook nog paprika's, mais, pompoenen, allerlei wortel- en knolgewassen. En natuurlijk ook nog heel veel kolen en hopelijk ook nog wat bonen. Bovendien begonnen we deze week ook aan de tweede helft van de aardappeloogst. Vanaf nu ligt het zwaartepunt van de werkzaamheden dus op het binnenhalen en bewaren van de oogst in plaats van op zaaien, oppotten en planten.

Daarover gesproken: ook in de bloementuin kunnen we naar hartenlust oogsten. Kom gerust een boeketje plukken als je in de buurt bent. Je rekent maar een euro per steel af. En je krijgt korting als je een vaasje gebruikt om te oogsten. Kom maar eens kijken.

--

De leestips

Wat ik mis in deze hele discussie is de negatieve invloed die deze technologie heeft op hele ecosystemen. Het slurpt energie en water. En er zijn veel datacenters voor nodig. Ruimte die we ook zouden kunnen besteden om lokale  ecosystemen te herstellen. Maar daar hoor je niemand over in de techsector. Blind geloof in technologie hebben ze. Daar moeten we mee ophouden en een realistischer kijk op erop ontwikkelen.

Een deel van de oplossing van dit probleem is niet zo moeilijk: vliegen moet veel duurder worden. Een stedentrip naar Barcelona is dan voor grote groepen toeristen dan ineens niet zo aantrekkelijk meer.

Ben ik even blij dat het me gelukt is om te stoppen met koffie. Mijn simpele advies aan de komende generatie is om niet eens te beginnen met koffie drinken. Je hóeft het niet te leren drinken.

Helder betoog. Ik ben trouwens sinds kort ook lid van het CSA-netwerk.

--

De kijktip

Ik heb absoluut geen stress van al het werk in de tuin. Ik zie mezelf dan ook niet snel in een burn-out vallen. Maar wat ik wel heel erg herken in de zaken die de verschillende 'market gardeners' hier aangeven, is dat het heel erg helpt om gestructureerd te werk te gaan. Als je goed bent in timemanagement, dan helpt dat enorm om een helderheid van geest te behouden. Je moet focus houden en bijzaken van hoofdzaken kunnen scheiden. Er komt tijdens een seizoen namelijk ongekend veel werk op je af. En dat moet op gezette tijden ook wel gewoon gedaan zijn. Dat is echt heel anders dan de kantoorbaan waar ik uit kom. Als we daar deadlines niet (helemaal) haalden, werd er gewoon in de tijd geschoven. In je teeltseizoen kan dat niet. De natuur gaat gewoon door met alle cycli. En je loopt mee, of je mist de boot. En ik kan me voorstellen dat dat bij sommige market gardeners stress veroorzaakt. En daarom is het goed dat hier tips over gedeeld worden.

zondag 28 april 2024

Over voedseltuin, fruitvlieg, wijngaarden, immuunsysteem, afvalpreventie en goed zaad

Zoals velen van jullie weten ben ik sinds 2015 betrokken bij de ontwikkeling van Voedselbos Vlaardingen. De afgelopen jaren vooral als bestuurslid in de rol van secretaris. En daarnaast ook als websitebeheerder en daarvoor als vrijwilliger voor het onderhoud in het bos. Mijn rol als secretaris is inmiddels overgenomen door een nieuwe enthousiasteling, maar ik hoop zo af en toe nog wel betrokken te blijven bij het voedselbos. Vooral omdat Voedselbos Vlaardingen het begin vormde van mijn nieuwe groene bestaan in de stadslandbouw.

Met de vrijwilligers en bestuursleden van het voedselbos gingen we afgelopen vrijdag op excursie. We werden welkom geheten bij de Voedseltuin in Rotterdam. Ingesloten door allerlei gebouwen op een bedrijventerrein vind je daar een groene oase van rust. Ze telen er groenten, kruiden en bloemen. En ze hebben ook een stukje voedselbos. Het hele terrein wordt onderhouden door zo'n 60 vrijwilligers die deelnemen in dit sociale project. De meeste vrijwilligers hebben een afstand tot de arbeidsmarkt zoals dat zo netjes gezegd wordt. De coördinator van de tuin (Meriam) gaf ons een rondleiding en vertelde van alles en nog wat over het project en de samenwerkingen die zij hebben. Inspirerend.

We mochten ook een lunch genieten, en we hadden geluk, want de zon scheen en het was goed toeven in de luwte aan de picknicktafels.

Als je een keer in de buurt bent, is het een aanrader om er even te gaan kijken.

--

De leestips

Je hoort het. Blijf niet onder je tuintegel liggen. Kom bij de club van groene tuinen.

Als een teeltsysteem afhankelijk is van het gebruik van pesticiden, dan deugt het teeltsysteem niet. En de oplossing van de politiek: we laten alles bij het oude. Want anders kunnen we geen kersen meer produceren. Het patroon dat zichtbaar wordt, is het probleem vooruitschuiven naar volgende generaties. Dat is nooit een goed idee.

En als deze landbouwgronden nou gewoon eens gebruikt gingen worden om mensen te voeden in plaats van aan de drank te helpen. Kan dat misschien ook? Of gebruik deze ontwikkeling om die gebieden te rewilden. Ecosysteemherstel is iets wat de wereld ook wel kan gebruiken.

Gezonde leefomgeving, gezonde bodem, gezonde gewassen, gezonde mensen. Dat is de volgorde. Ik ben alvast met de uitvoering begonnen.

Gek is dat, he. We weten wat de betere weg zou zijn, maar het systeem waarin bedrijven hun rol vervullen, zorgt ervoor dat boeren afhankelijk worden van een paar grote spelers op de wereldmarkt.

Afvalpreventie dus. Nog veel belangrijker dan hergebruik en vermindering. Goed dat daar aandacht voor wordt gevraagd in de week zonder afval.

--

De kijktip

Altijd leuk om naar timelapse-filmpjes te kijken. Jammer voor het filmpje dat de boom in de voorgrond sneller groeide dan geanticipeerd. Dit zou ook leuk zijn voor Voedselbos Weij, trouwens. Iemand een timelapse-camera in de aanbieding?

zondag 24 maart 2024

Over start van de lente, bijen, groene tuinen, natuurfotografie, warmtepomp en voedselverspilling

De tijd van winterrust is voorbij. De lente is begonnen. De tuin verandert nu in sneltreinvaart van uiterlijk.

Deze week zetten we de palen voor de peulen en kapucijners, zaaiden we raapstelen en radijs, en plantten we alle uien. En ook de paprika's en aubergines staan al voorgezaaid onder mijn zolderraam. Gezellig naast de zoete aardappels waar ik stekken van aan het trekken ben.

In de kas staan de peulen en kapucijners alvast te kiemen in vochtig zaagsel, zodat die komende week de grond in kunnen.

Verder was de spinazie al gezaaid en ook de snijbiet. En de tuinbonen en knoflook groeien gestaag door. Het gaat dus langzamerhand de goede kant. Als alles goed gaat, kunnen we half mei de eerste oogst binnenhalen.

Komende week komt het eerste plantgoed. Dan gaan de zomerpreitjes, verschillende soorten sla, andijvie, en de eerste koolrabi, spitskool en broccoli de grond in. Gelukkig kan ik rekenen op hulp van veel vrijwillige handen. En dat is uiterst gezellig!

--

De leestips

Ik gebruik hondsdraf eigenlijk vooral als ik me gestoken heb aan een brandnetel. De gekneusde blaadjes erop wrijven en de jeuk is weer weg.

Wellicht leuk om aan mee te doen.

De uitdaging lijkt steeds groter te worden. Maar dat wil niet zeggen dat we het niet mogelijk kunnen maken. 

Het tij naar een mooiere wereld lijkt een beetje tegen te zitten. Meestal gaan veranderingen niet in een rechte lijn naar het uiteindelijke resultaat. Soms zit het mee, soms zit het tegen. Als veehouder lijkt het me sowieso verstandig om te gaan voorsorteren op een toekomst waarin er (veel) diervriendelijker gewerkt gaat worden. Ook als de wetgeving dat nu (nog) niet vereist. Het zou mooi zijn als boeren zelf deze stappen gaan zetten.

Voor wie de biodiversiteit weer vooruit wil helpen. Inheems en gifvrij is dan het devies.

Dat de nadruk te veel op productie ligt, was mij al wel duidelijk. We hebben te veel te grote boerenbedrijven en te weinig kleinschalige. Vaak wordt er dan geschermd met de term efficiëntie, met alleen een blik op productiedoelen. Maar voedsel produceren kan aan zoveel meer doelen bijdragen. Ga maar eens kijken bij een willekeurige csa.

Er zijn nog wel wat mensen in mijn wijk die dit artikel eigenlijk zouden moeten lezen. Ik heb de laatste jaren helaas zelfs wat groene tuinen zien veranderen in een soort buitenkamers met vooral grijze tegels. Omgekeerd bestaat het gelukkig ook. Dat is de weg voorwaarts.

Echt knap als je zulke foto’s kan maken.

“Wat zou het fijn zijn als nieuwsbronnen beter uitzoeken waarom standpunten verschillen in plaats van juist de polarisatie te bevorderen.”
Gelukkig hebben we blogs die bijgehouden worden door experts.

Een warme en droge zomer in Zuid-Europa dus. En wat betekent dat voor het weer in Nederland?

Niet herkenbaar dit. Wij maken iedere week een planning voor het eten. De boodschappenlijst is vormgegeven als de kalender van de week. Daarop is ook ruimte voor ontbijt en lunches. Meteen na het boodschappen doen, zetten we de relevante houdbaarheidsdata op de lijst. En die lijst plakken we op de koelkast. 

--

De kijktip

Dit kanaal op Youtube vind ik wel nuttig om te volgen. Hij besteedt aandacht aan alle aspecten van het runnen van een kleinschalige biodiverse tuinderij. Deze keer gaat het over zorgen voor je bodem. 

Ik keer mijn bodem nog wel met een kleine frees, maar waar ik er vorig jaar op ieder stuk 2 of 3 keer over heen moest om de bodem klaar te maken voor planten of zaaien, volstaat nu 1 keer om het teeltbed klaar te leggen. Dit jaar begin ik ook op sommige stukken met het inzetten van de woelvork. Dat duurt veel langer dan met de frees, maar het lijkt erop dat je ook iets eerder in het seizoen kan beginnen. Zeker op de natste stukken.

Verder heb ik de bodem zoveel mogelijk bedekt gehouden. Daar gebruik ik landbouwplastic voor, maar ook blad en groenbemesters. Plastic is snel en makkelijk en de bodem komt er heel mooi onder vandaan. Maar het is wel plastic dat uiteindelijk niet zo duurzaam is, omdat het uit fossiele bron komt en slecht afbreekt. Het gebruik van blad is wat mij betreft dit jaar experimenteel. Ik heb in het najaar veel blad van de gemeente gekregen dat ik als winterbedekking op mijn bedden heb gehad. Het houdt het bodemleven goed in stand. Maar ik heb ook de indruk dat de plaagdruk van slakken er een stuk groter van geworden is. Alles heeft zijn voor- en nadelen.

zondag 10 maart 2024

Over bloemen, teeltplan, biomassa, bewerkt voedsel, landbouw, water en ecosysteemdiensten

Ondertussen onder het zolderraam. Daar staan een aantal trays met voorgezaaide bloemen die rustig staan te groeien. Vorig jaar startte ik bij De Groentemeester ook een bloemenpluktuin. 

Eigenlijk deden we toen maar wat. Toen er in het kweekkasje ruimte vrij kwam, ben ik wat voor de hand liggende bloemen gaan zaaien. Zoals zonnebloemen en zinnia's bijvoorbeeld. En dat resulteerde erin dat we vanaf ongeveer begin juli de eerste bloemen konden laten plukken. 

Dit jaar wil ik dat anders doen. Het zou mooi zijn als we al eerder bloemen kunnen laten plukken. Daarom heb ik voor de bloementuin dit jaar ook een teeltplan gemaakt. En aan ruimte om voor te zaaien hebben we straks geen gebrek. Want we hebben er (bijna) een opkweekkas bij. Dat moet dus helemaal goed gaan komen.

Als alles goed gaat, hebben we vanaf half mei al bloemen te plukken. En het goede nieuws is dat je daar geeneens oogstgenoot voor hoeft te zijn. De bloementuin is straks beschikbaar voor iedereen die dat leuk vindt. Je rekent gewoon af voor wat je plukt.

Wil je het volgen? Ik hou jullie hier natuurlijk op de hoogte. Maar je kunt De Groentemeester ook volgen op instagram.

--

De leestips

Volgens mij zit de crux hem erin dat de bron van de biomassa duidelijk moet zijn. Als het gaat om afvalhout uit de houtindustrie is er relatief weinig aan de hand. Maar als het systeem misbruikt wordt om ‘afvalhout’ uit gezonde bossen te halen, dan is dit een heel slecht plan. En eerlijk gezegd geloof ik niet dat er genoeg politieke wil is om die toeleveringsketen zo transparant te maken dat we dat precies gaan weten. Als dat in ons huidige anonieme systeem überhaupt al mogelijk is.

Taal doet er toe omdat het ons denken bepaalt.  Snelwegen zijn dus geen verkeersaders. Opstoppingen zijn geen verkeersinfarcten. Er is namelijk ook geen hart dat de auto’s rond pompt. 

Goed om dit soort getallen eens te laten binnenkomen. Het zou helpen als ze er ook bij zouden zetten waar deze cijfers vandaan komen.

Ik eet al jaren vrijwel uitsluitend onbewerkt voedsel. Groente, fruit, noten, vlees en vis. En ik vaar er wel bij. Waar sommige anderen ieder griepje lijken mee te pakken, ben ik vrijwel nooit ziek.

Dit mogen ze in Zuid-Holland ook best doen. Vooral Midden-Delfland kan wel wat bomen gebruiken.

Triest toch dat landbouw een grote veroorzaker blijkt van biodiversiteitsverlies en klimaatschade. En dat terwijl we manieren kennen waarop landbouw juist kan bijdragen aan herstel van biodiversiteit en klimaat.

Ik noem hier toch maar weer een artikeltje hierover. Voor het geval je het gemist zou hebben. De aarde warmt op.

Water. Dat is een dingetje aan het worden.

Ik snap de neiging om betaald te willen worden voor ecosysteemdiensten. Zeker als er inkomstenderving plaatsvindt. Maar ik denk tegelijk ook dat we niet alles in het ‘geld-domein’ moeten stoppen. Lucht, water en bodem zouden geen verhandelbare dingen moeten zijn. Maar dat is een andere discussie. Dat gaat over commons en geefeconomie. Maar die discussie raakt wel aan het onderwerp ecosysteemdiensten.

--

De kijktip

Dit project vind ik echt leuk om te volgen. In deze video geeft hij aan dat niet alles rozegeur en maneschijn is als je zelfvoorzienend en afgelegen gaat wonen. Sommige dingen herken ik wel door mijn eigen project van de zelfoogsttuin. Vooral die oneindige todolijst.
Maar ik zou niet anders meer willen.

zondag 11 februari 2024

Over handzaaimachine, natuur, pesticiden, landbouwtransitie, opwarming, fossiel en biodiversiteit

Langzamerhand komt er weer steeds meer activiteit op het terrein van De Groentemeester. Vorige week hebben we met een aantal vrijwilligers nog een berg blad weggewerkt. De bessen en planten in de bosrand zijn nu ook voorzien van een mooie mulchlaag.
En de palmkoolplanten die er nog stonden van vorig seizoen zijn deze week ook opgeruimd. 
Verder zaaiden we ruim 800 tuinbonen voor in potjes in de kas. Als ze opkomen, zal ik hier een fotootje delen. De eerste stappen in het nieuwe seizoen zijn dus gezet.

Deze week werd de nieuwe handzaaimachine bezorgd. Voor de kenners: het is een Thilot. Hij ziet er uit als een apparaat uit vervlogen tijden, maar deze machines worden dus gewoon nog geproduceerd. Deze komt nieuw uit de fabriek. En de leverancier vertelde dat ze er ieder jaar nog zo'n 25 verkopen. Hoezo, vervlogen tijden...?

Vorig jaar gebruikte ik ook al zo'n machine in de zelfoogsttuin. Maar die had ik geleend van mijn oud-stagebieder Bas. Vorig jaar zat hij even zonder tuin en daardoor kon ik zijn machine gebruiken. Dit jaar moest ik zorgen dat ik er zelf een had, want hij start dit seizoen met een tuin op een nieuwe plek.

De zaaimachine gaan we gebruiken om er onder andere bieten, wortelen, rucola, raapstelen en groenbemesters mee te zaaien. Alles netjes op rijen en met een snelheid waarop het met de hand in ieder geval niet lukt.

Over de tuin van Bas gesproken, trouwens. Hij start vlakbij Zoetermeer. Mocht je daar in de buurt wonen, ga dan eens kijken op zijn website: www.hazelland10.nl. Op 30 maart houdt hij open dag. En hij heeft nog plek voor oogstgenoten op zijn tuin. Grijp je kans, zou ik zeggen!

--

De leestips

Dit geldt niet alleen voor voedselbossen, denk ik. Ook kleinschalige csa’s zijn zo’n niche. Haar tweede kanttekening onderschrijf ik volledig.

Altijd handig zo’n overzicht. Al zijn niet alle genoemde soorten overal even invasief. Japanse rimpelroos is dat bijvoorbeeld wel in de duinen, maar niet in een bosachtig gebied op kleigrond.

Deze voorlichting is helaas nodig.

Leuk, dat is hier in de buurt. Wat ik mis in dit artikel is waarom de gemeente dit wilde weten.

Ik begrijp te weinig van politiek om deze zet op waarde te schatten. Wat voor mij wel duidelijk is, is dat het een goed idee is om het pesticidengebruik flink te verminderen. Mij maakt het niet uit of dat via een wet van de Europese Unie gaat of dat boeren dat initiatief zelf nemen. Nu de wet is teruggetrokken, moeten de boeren er zelf maar mee aan de slag. En er is een grote groep boeren die dat gelukkig ook snapt. Doorgaan met het huidige pesticidengebruik is sowieso -zeker op termijn- een doodlopende weg.

Voor wie de eerste stappen zet op moestuingebied. 

Hoe dan ook is het klip en klaar dat doorgaan op de huidige weg ook niet mogelijk is. De ecologische grenzen kun je niet opschuiven. Een deel van het probleem zit hem in ‘de markt’. Er wordt gezegd dat de markt de boeren dwingt tot het goedkoop produceren van voedsel. Maar die markt is nou net ‘een ding’ dat door mensen verzonnen is. En dat betekent dat we dat ‘ding’ ook kunnen verbouwen tot iets dat wel binnen de ecologische grenzen zijn werk doet. Ik ben geen econoom, maar ik denk wel dat de belangrijkste inspanningen daar gedaan moeten worden.

Het is toch logisch dat je door gaat met werken als je gewoon plezier hebt in je werk?

Don’t look up. Ken je die film? Volgens mij zitten we er midden in.

Gelukkig zijn we niet alleen afhankelijk van politieke krachten om veranderingen een zetje te geven.

Toch leuk dat kleinschalige tuinbouw hier ook genoemd wordt als wenkend perspectief.

Grappig overzicht. Wat is er in de natuur toch veel bijzonders te vinden. Als je de moeite neemt om er naar te kijken, natuurlijk.

Oké, dat is te doen. Vlooienmiddeltjes alleen toedienen aan je hond of kat wanneer ze last hebben van vlooien. Niet (meer) preventief. Of kun je ook helemaal zonder als je de vlooien consequent uit de vacht zou kammen?

Don’t look up. Ik wou dat ik hier laconiek over kon zijn. Maar wat we hier zien gebeuren is de grootste bedreiging  die de mensheid treft. Ooit. En grote delen van de mensheid wuiven het weg alsof het een klein ongemak is dat vanzelf weer verdwijnt. Daar snap ik niets van.

Stof tot nadenken.

Bemoedigend. Pensioenfondsen zijn dan ook van nature organisaties die (ver) vooruit kijken. Dus ik zie dit echt wel als een positief signaal dat verandering in de goede richting gaande is.

Dit is dus ook een reden om uit een zelfoogsttuin te willen eten. Het is een biodivers productiesysteem voor gezond voedsel.

"We moeten klimaatverandering veel serieuzer nemen." Daar besluiten ze dit artikel mee. Maar... Hoe moet dat dan?

--

De kijktip

Het is geen vrolijke boodschap, maar de manier waarop zij hun stem laten horen, vind ik erg sympathiek. Bestaat zoiets ook in Nederland?

zondag 24 december 2023

Over overvloed, luchthavenkrimp, iets moois, vet, vlees, plastic, langetermijn en glyfosaat

Tevreden kijk ik in deze tijd terug op het afgelopen jaar. Ik heb hard gewerkt aan het op de grond zetten van De Groentemeester.  Wat eerst nog een idee was in mijn hoofd, heeft succesvol een tastbare vorm gekregen.

Door het realiseren van die droom heb ik afgelopen jaar ook veel gekregen. Onder andere: heel veel hulp, financiële giften, twee opkweekkassen, een assortiment aan zaden, een voorraad tunnelbogen, een wormenhotel, fruitboompjes, emmers en scharen, een boek over het opzetten van een pluktuin, herfstbladeren, het gebruik van een keuken, van een voorraadkamer en van een zeecontainer, een tuinmeubelset, gebruik van een handzaaimachine, onderdelen voor een plantkarretje, en een hoop aanmoedigingen en complimenten. Ik vergeet vast ook nog zaken, maar ik vind de lijst nu al indrukwekkend, eigenlijk.

Afgelopen week kwam er iets langs op het internet waarin iemand aanraadde om een abundance-journal bij te houden. Daarin schrijf je simpelweg op wat je allemaal krijgt van het 'universum'. Dat leek me op de één of andere manier een goed idee. 

De eerste post in dat dagboek van overvloed kan ik deze week meteen al noteren. Op de foto zie je de muziekbak van het kerstcircus in Carré. We kregen kaartjes voor dat kerstcircus. Robin,  mijn zoon, werkt bij Qdentity als junior developer. Zij schrijven software voor theaters. Websites, boekingssystemen, streamingsdiensten. Dat soort dingen. Carré is een klant van Qdentity. En relaties van Carré worden ieder jaar uitgenodigd voor de 'dress rehearsal' van het kerstcircus. Dus Robin kreeg via Qdentity kaartjes voor ons hele gezin voor de dinsdagavond. We zaten bijna eerste rang. En we mochten kijken naar de generale repetitie. Zomaar, voor niets.
Dat is dus een mooi begin van het dagboek van overvloed, vind je niet?

En jij? Wat heb jij dit jaar allemaal zomaar voor niets gekregen?

--

De leestips

Goed zo.

Ja dus. Maar dan moeten we wel op kleinere schaal en minder intensief deze dieren houden. Denk daar eens aan als je je vlees of zuivel aanschaft. Koop biologisch of bij kleinschalige initiatieven. Boeren in het Bos vind ik daarvan een mooi voorbeeld. Als consument hoef je niet op de sector te wachten om beter bezig te kunnen zijn. Maak jezelf bewust. En handel ernaar.

Wij gooien vet (bijna) nooit weg. De jus die overblijft na een maaltijd gaat bij ons altijd in een bakje in de koelkast, want dat is vaak heel lekker om te gebruiken om overgebleven groenten in op te bakken. Zo verspil je niet onnodig voedsel dat voor menselijke consumptie geschikt is. Dat is beter voor het milieu en beter voor je portemonnee. Heb je wel eens goed gekeken wat vetten zoals (room)boter en (olijf)olie tegenwoordig kosten? Dat gooi je toch niet door de gootsteen?

Er is nog een lange weg te gaan. Maar dit soort onderzoek geeft wel steeds meer bewustwording en -belangrijker-  handvatten om afval in de rivieren tegen te gaan. Maassluis ligt aan de monding van één van de grote rivierstelsels van Europa. En er wordt hier ook druk gebouwd. Ik ben benieuwd of de maatregelen voor de bouw die in dit artikel worden voorgesteld eigenlijk al worden uitgevoerd.
En we worden weer met de neus op de feiten gedrukt dat die poging om plastic verpakkingen bij bijvoorbeeld snackbars te weren toch echt wel hout snijden. Maarja, mensen vinden het moeilijk om te veranderen, he…

Zes manieren om meer naar de lange termijn te kijken. En bij lange termijn gaat het hier dan om honderden of duizenden jaren. Interessant leesvoer. Er is ook een boek van.

Van de grafiekjes in deze blogpost alleen al word je niet zo vrolijk. Waren we maar eerder begonnen met denken op de lange termijn.

Het lastige aan dit hele verhaal vind ik dat je de (fossiele) bedrijven toch ook nodig hebt om de transitie te maken. Als je die bedrijven als organismen zou zien (zoals er in de BD-landbouw naar boerenbedrijven wordt gekeken), dan valt wel te begrijpen dat ze zich proberen te handhaven. Een organisme houdt pas op te bestaan als het sterft. En daar is slijtage of infectie voor nodig.

Dit is ontegenzeggelijk toch een rare gang van zaken? Drie landen stemmen tegen en een grote groep durft zijn stem (tegen) niet uit te brengen. En toch wordt de toelating dan verlengd. Hadden ze niet kunnen kiezen voor een compromis waarin de toelating met een jaar werd verlengd en dat er dan werk gemaakt werd van écht onafhankelijk onderzoek.

--

De kijktip

Mooi initiatief van deze filmmakers. Ik ben zeer benieuwd. Ik hoop met hen mee dat deze portretten bijdragen aan de keerpunten waar zij op hopen. Het is belangrijk om met zijn allen genoeg verbeeldingskracht te hebben over hoe de wereld ook zou kunnen zijn. Dat houdt ons weg van wanhoop en trekt ons naar een betere toekomst. Voor mens en planeet.

zondag 17 december 2023

Over rust, ggo, klimaat, afval, vuurwerk en walnoten

Dit weekend vertoefden we in het oosten van Nederland. We hadden daar een vakantiehuisje geboekt via Natuurhuisje.nl en waren uitgekomen op een rustig vakantiepark tussen Malden en Groesbeek in.

De foto hiernaast toont de klok die in dat huisje hing. En die klok zei precies wat we wilden. Geen haast, geen schema. Gewoon zijn. En het voordeel is bij zo'n klok ook nog eens dat hij altijd goed loopt.

We hebben genoten van de paar dagen er even helemaal uit zijn. In ons geval betekent dat dat we boswandelingen maken, lekker koken, goede gesprekken voeren en veel slapen. Dat kan ik iedereen aanraden.

Het was ook de eerste keer dat we de kinderen voor een paar dagen alleen thuis lieten. Ik geloof dat wij dat spannender vonden dan zij. Inmiddels zijn we weer thuis. Enige trots heb ik wel over de manier waarop zij met zijn tweeën het huishoudentje gewoon hebben door laten draaien. Het zijn twee zelfstandige kanjers geworden.

--

De leestips

Hier snap ik toch iets niet. De wet is door de Tweede én Eerste Kamer. Maar toch kan het kabinet niet het financiële commitment geven dat nodig is. Van wie is er dan nog meer toestemming nodig?

Zorgelijke ontwikkeling vanuit biologisch standpunt. Door GMO-technieken op deze manier toe te staan, verdwijnt de keuzevrijheid van de bioboer om geen gebruik te maken van deze technieken. Het gaat hier niet om de beoordeling van de voedselveiligheid op de korte termijn. Het gaat hier om principiële bezwaren om die keuze te verliezen en in de toekomst niet meer terug te kunnen vallen op soorten die gmo-vrij zijn gebleven. Want als deze wetgeving door gaat, hoeft er niet meer vermeld te worden of een zaadje of een plantje gemodificeerd is. We binden onszelf dan een blinddoek voor.

Goed nieuws. Voor de duidelijkheid: dit gaat over de Belgische klimaatzaak. In welke landen lopen deze klimaatzaken ook? En kunnen die alleen door burgers van het betreffende land worden aangespannen of kunnen wij als Nederlanders bijvoorbeeld ook een zaak starten tegen de Amerikaanse overheid? Of de Russische of Chinese?

Ik denk dat tuinieren ook helpt om het DMN aan te zetten.

Prulletjes in een boom hangen. Maffe gewoonte. En we praten elkaar gewoon na dat dat zo gezellig is. Maar ondertussen groeit de afvalberg wel. En wordt er wel een hoop energie gebruikt om die prulletjes mogelijk te maken. Maar met kerst sluiten we het liefst onze ogen daarvoor. Want anders ben je niet gezellig. En dat heet dan welvaart.

Er wordt in ieder geval in de juiste richting bewogen. Behalve dan door tuinders in kassen. Terwijl die zichzelf vaak wel zo innovatief vinden.

Weer een interessante bijeenkomst van de Voedselfamilies. Ik heb me aangemeld.

Inderdaad nog zo’n vreemde traditie. Ik ken weinig mensen die zo veel waarde hechten aan het afsteken van vuurwerk dat we het zouden moeten blijven doen. De nadelen ervan zijn groot en veel mensen en dieren hebben er last van. Als we nou eens konden stoppen met zulke dingen die overduidelijk niet goed zijn voor onze omgeving… We zouden er een mooiere wereld voor terugkrijgen.

Waarvan akte.

Met veel plezier heb ik de afgelopen jaren deze functie mogen vervullen. Het voedselbos heeft me veel gebracht. Nu ga ik daar als secretaris stoppen. Wie wil het stokje overnemen?

Hier zijn supermarkten toch wel echt zelf aan zet. Nu is de aanname dat eerst de vraag van de consumenten moet toenemen voordat er verandering komt. Maar dat is alsof je het aan een kind overlaat om te kiezen tussen tussen een reep chocola en een stukje broccoli. En er dan verbaasd over bent dat de meeste kinderen voor de chocola gaan. De grote supermarkten kunnen er gewoon voor kiezen om hele productgroepen niet meer met verpakking aan te bieden. Daar is alleen wat overleg voor nodig tussen vier of  vijf grote spelers. Waar een wil is, is een weg.

Het verhaal dat het het ontstaan van de landbouw is geweest dat geleid heeft tot permanente vestiging van mensen in een bepaald gebied moet dus met een korreltje zout genomen worden. Hier beschrijven ze dat er 8000 jaar geleden ook jager-verzamelaars waren die zich permanent vestigden. Gewoon omdat de natuur in de omgeving genoeg gaf.

Zohee, een walnotenboom is nog veelzijdiger dan ik dacht! Thee zetten van de tussenschotjes van een gekraakte walnoot. Wie denkt daar nou aan? Voeding, verfstoffen, medicijn en bouwmateriaal: een walnotenboom levert het allemaal.

--

De kijktip

Deze deel ik omdat je er gewoon vrolijk van wordt. Leuke clip van een duurzame school. Goed voorbeeld doet goed volgen.

zondag 3 december 2023

Over vorst, bladeren, ruimtepuin, klimaat, bomen en moestuintips

Mooi he? De dag nadat de laatste oogstdag is geweest, viel de eerste vorst. Best een leuke timing.

Afgelopen week kwamen veel mensen de einde-oogst-pakketten ophalen. Ik hoop dat we daar veel mensen blij mee hebben gemaakt. Het droeg in ieder geval bij aan het eindejaarsgevoel dat zo langzamerhand zijn intrede doet. De tuin gaat in winterrust. En ik denk zelf sterk aan een winterslaap. ;-)

Maar helemaal klaar zijn we nog niet op de tuin. Op mijn verzoek stort de groendienst van gemeente Maassluis bergen blad uit de naburige stadsparken bij ons voor de deur. En dat blad verdelen wij dan netjes over de bedden. Daarmee voegen we organische stof aan de bodem en geven we het bodemleven te eten. Dus met groepjes vrijwilligers klaren we deze laatste klus van het seizoen ook nog.

Inmiddels hebben we met de vrijwilligers ook een evaluatie-avond gehad. Iedereen kreeg een klein bedankje en we hebben gezamenlijk teruggekeken op het seizoen.

En wat ook leuk is om te vertellen, is dat de wachtlijst voor volgend jaar maar doorgroeit. Er staan inmiddels al 58 mensen op. Ik zou bijna nog een zelfoogsttuin kunnen starten... Helaas betekent dat wel dat niet iedereen een plekje als oogstgenoot heeft volgend jaar. Het geeft in ieder geval goed aan dat er een grote behoefte is aan dit soort initiatieven. Ik ben blij dat ik aan het realiseren ervan mag bijdragen.

--

De leestips

Is dit de zoveelste fout die de mensheid maakt in zijn streven naar vooruitgang? Straks ontnemen we onszelf de sterrenhemel en brengen we een laag troep rond de Aarde aan die vergelijkbaar is met de plastic soep in onze oceanen. Wauw, wat een vooruitgang…!

Gelukkig moeten we het niet alleen van de (internationale) politiek hebben. Er zijn inmiddels ook allerlei andere krachten aan het werk. Ik hoop dat we het de goede kant op kunnen duwen.

En dan nog vinden we immigratie, woningnood en bestaanszekerheid belangrijker dan klimaat. Hoe kortzichtig kun je zijn?

Mooi initiatief, deze website. Het idee is dat je een boom plant, of geplant hebt, en dat je dan het verhaal achter de boom vertelt. En die verhalen kun je op deze website dus teruglezen.

Hier leggen ze het idee nog een keer uit. Grappig dat ze vinden dat iedereen minstens één keer in zijn leven een boom geplant moet hebben. Ik vind dat een beetje weinig, eigenlijk.  Ik heb er alleen het afgelopen jaar al tientallen geplant. En sommigen inderdaad met een mooi verhaal erachter.

Het is te hopen dat de klimaatagenda overeind blijft. Als de toekomstige coalitiepartijen dat niet doen, creëren ze een probleem waarbij de stikstofcrisis, de woningnood én de toeslagenaffaire verbleken. En dat risico lopen we toch al, omdat wereldwijd nog veel meer klimaatactie nodig is. Alle schouders zouden eronder moeten.

Ik heb niet zoveel met de paus. Maar hij zegt hier wel verstandige dingen. Het is goed dat iemand met zo’n gezagspositie in de wereld op dit onderwerp zijn invloed laat gelden. Bestaat er voor andere gelovigen zoals moslims bijvoorbeeld ook zo’n vergelijkbare positie? Vanuit de islam zal rentmeesterschap toch ook belangrijk zijn?

Voor iedereen met beginnende moestuinaspiraties is dit een hele berg aan relevante informatie. Doe er je voordeel mee, zou ik zeggen.

En hier nog meer informatie per gewas. Onder andere de kiemtemperatuur en de zaaidiepte voor als je zelf wilt opkweken. Ik hoop dat er verder aan gewerkt wordt, want ik mis nog enige gewassen in dit rijtje. Nieuw-Zeelandse spinazie bijvoorbeeld.

Dat heeft volgens mij ook alles te maken met de schaal waarop voedsel tegenwoordig geproduceerd wordt.

Het is een interessant idee om van het uitdaagrecht gebruik te maken. Het mooie ervan vind ik dat bewoners weer in verbinding komen met de zorg voor hun eigen omgeving. En dat ze dat in gezamenlijkheid doen. Dat maakt wijken uiteindelijk prettiger om in te leven.

Goed om te zien dat het herstel van deze populaties is ingezet. En nu maar hopen dat het doorzet.

--

De kijktip

"Als we vooral kijken naar waar mensen vandaan starten, vergeten we vaak te kijken naar hoe ver mensen kunnen komen." Vrij vertaald begint deze spreker met deze uitspraak. Hij denkt dat mensen veel meer potentieel hebben, dan het op het eerste gezicht lijkt. Als je iedere dag een klein beetje van de reis aflegt, kun je echt heel ver komen. Maar veel mensen blijven zitten omdat ze geen vertrouwen hebben in het kunnen afleggen van de reis. Het enige dat je hoeft te doen, is uit je stoel komen en de eerste stap te zetten. En hoe je daar als leider bij kunt helpen, legt hij in deze video uit.

zondag 22 oktober 2023

Over bomen planten, dilemma's, economieonderwijs, wegwerpplastic en natuurinclusieve landbouw

Vandaag was het weer eens tijd voor Ons Bos. Samen met mijn broer en zijn vrouw hebben we een paar jaar geleden een stukje bos op de Veluwe gekocht. En daar gaan we vier keer in het jaar naar toe. Gewoon omdat het gezellig is, maar ook om te kijken of Ons Bos misschien onderhoud nodig heeft.

Vandaag namen we een aantal hele jonge kastanjeboompjes mee. Die had ik een tijdje terug in potjes in mijn achtertuin gezaaid. En inmiddels stonden er acht mooi te groeien. Het zijn tamme kastanjes. Die zijn in tegenstelling tot de paardenkastanjes eetbaar.

In onze tuin hebben we geen plek voor acht tamme kastanjes. Maar in Ons Bos is ruimte zat. Dus ze gingen mee in de auto. En we hadden bedacht dat we ze bij het planten ook ieder een naam gingen meegeven. Op de foto hiernaast zijn mijn dochter en ik bezig met het planten van Hercules. Dat wordt vast een hele sterke boom.
Verder hebben we nog Thomas, Angela, Wolf, Plato, Dina en Knabbel en Babbel geplant. 

Ik hoop dat ze ook echt willen aanslaan. En als ik later dan oud en wijs ben, kan ik eetbare kastanjes oogsten van mijn zelf gezaaide tamme kastanjebomen. Dat zou mooi zijn, toch?

--

De leestips

Niet ieder dilemma vind ik even ingewikkeld. 
Bij dilemma één zou ik zeggen: doe maar wat minder bijdrage aan de wereldvoedselproductie. Als we er nou eens voor zorgen dat andere gebieden vruchtbaarder worden. Dan kunnen misschien meer landen zelf voor hun voedsel zorgen.
Dilemma twee is simpel. We stoppen met importeren van veevoer en gaan dieren weer zien als verwerkers van reststromen en beheerders van het landschap.
Dilemma 3 snap ik niet goed. Wat is daar precies het dilemma? Kort door de bocht staat daar volgens mij: zullen we dieren wel of niet mishandelen? Duh.. Niet dus…
Het vierde dilemma lossen we niet alleen op met landbouwkeuzes.
Dilemma vijf is ook niet echt een dilemma. Voor mij. Natuurlijk gaan we natuur en landbouw integreren… Hebben we gelijk dilemma vier geadresseerd.
En dilemma zes is ook geen dilemma. Je moet hier voedsel eens vervangen voor bijvoorbeeld mobiele telefoon. Dan zie je hoe raar dit dilemma is. In andere branches wordt hier toch ook geen rekening mee gehouden? Daar laten we toch ook de markt zijn werk doen?

Stuur dit artikel alsjeblieft door aan iedere economiedocent die je kent.

Tja. Ik zeg het nog maar een keer: ons energiegebruik moet fors naar beneden om ervoor te zorgen dat we ook in de toekomst een tevreden leven kunnen leiden.

Dit snap ik. Maar tegelijk hebben we ook een missie om het gebruik van wegwerpplastic terug te dringen. Dus iedereen met goede ideeën mag het zeggen. Of liever nog: iedereen met goede ideeën mag het gewoon gaan doen. Er zijn ongetwijfeld snackbars die hier wel serieus mee bezig zijn. Hoop ik. Doorgaan met wegwerpplastic is eigenlijk geen optie.

Dit lijkt me een interessante bijeenkomst. Dus ja, ik heb me al aangemeld.

Deze invloed heeft de mens dus ook op ecosystemen. Zo zie je maar weer dat alles met alles samenhangt. Het zou ons sieren als we een iets minder dominante houding ten opzichte van alles wat leeft aan namen.

Die zijn ook goed bezig.

Niet alleen Urgenda is stomverbaasd. Dit is toch onbegrijpelijk als het doel van de regeling is om de bodem- en waterkwaliteit te verbeteren. En dan ga je een gifteelt gebruiken om dat te bewerkstelligen. Schiet mij maar lek…

--

De kijktip

Dit bedrijf heeft een duidelijke missie. Zij willen de wereld herbebossen of in ieder geval een deel ervan. Gelukkig zijn er ook bedrijven die gewoon wél bijdragen aan het mooier maken van de wereld.

zondag 15 oktober 2023

Over oogstfeest, beestjes, toekomst, klimaat, glyfosaat, beweging en ondernemerschap

Gisteren was ons oogstfeest. Alle oogstgenoten, vrijwilligers en supporters van zelfoogsttuin De Groentemeester waren uitgenodigd voor dit feestje. Hoewel het oogstseizoen nog een paar weken doorloopt, konden we alvast wel terugkijken op de succesvolle ontwikkeling van de tuin en de gemeenschap tot nu toe.

Tussen 16.00 en 20.00 vierden we dit feest. En vanaf 13.00 uur waren we begonnen met de opbouw en het versieren van het terrein. Slingers, lampjes, een partytent, vuurkorven en meer werden klaargezet en opgehangen. Halverwege de middag waren we klaar met de voorbereidingen en ik maakte van de gelegenheid gebruik om de hangmat eens uit te proberen. Na gedane arbeid is het goed rusten.

Het feest zelf was zeer geslaagd. Er werd door twee oogstgenoten live soep gekookt in een pan boven een vuur. Iedereen had thuis iets klaargemaakt van de oogst van dit seizoen. En die gerechten samen maakten ons buffet voor de avond. 's Avonds was er nog muziek van Roos Zingt. En er waren twee oogstgenoten die een educatieve duit in het zakje deden door met de belangstellenden een bomenwandeling te lopen en een introductie over de geneeskracht van kruiden te verzorgen.

Tot mijn verrassing werd ik tijdens het feest ook nog toegesproken door één van mijn trouwste vrijwilligers. Ze wilden mij bedanken voor de plek die ik gecreëerd heb. En dat vond ik echt heel lief. Ze gaven me een grote kist die straks dienst kan doen als opslagplek voor al mijn educatieve materialen. Want het is de bedoeling dat er op termijn een educatief aanbod komt op de tuin. De tuin heet tenslotte niet voor niets de Groentemeester.

Deze plek had ik nooit kunnen creëren zonder de hulp en inzet van alle betrokkenen en vrijwilligers. En dat vind ik dus gelijk ook het mooie van de plek. Het is niet mijn tuin waar alle anderen welkom zijn. Het is onze tuin. Iedereen mag er een stukje ziel en zaligheid in leggen. En er trots op zijn.

En daar ben ik dan weer trots op! 



--

De leestips

Dat is hoopgevend nieuws. Dit succes vraagt erom om uitgebouwd te worden. Zou dit ook zo zijn op de Maasdijk in het Westland?

Gelukkig kunnen veel boeren ook nog zelf nadenken en richting kiezen. In de richting van natuurinclusieve landbouw, hopelijk. Het geloof in innovatie als oplossingsrichting mag op zijn minst wel wat geremd worden. Wat mij betreft. Het doet mij denken aan de invoering van digiborden op scholen. Dat heeft de kwaliteit van het onderwijs niet echt veel beter gemaakt. Wel is de afhankelijkheid van leveranciers toegenomen en ook de kosten zijn veel hoger geworden. Dat is wat innovatie (ook) doet…

Laat dit even op je inwerken.

Hebben ze nou iets bereikt? Of niet? Ik ben daar niet zeker over. Ik hoop het wel.

Laf. Het laat zien hoe visieloos onze regering opereert. Zonder visie kun je dit soort besluiten gewoonweg niet nemen. Want je kunt niet iedereen tevreden houden als je een keuze maakt.

Vanuit ecologisch oogpunt is dit een doodlopende weg. Mij blijft het verbazen dat we maar blijven geloven in innovatie als oplossing. We moeten de dingen echt met veel simpelere middelen oplossen. En vooral een heleboel dingen niet meer doen. Forse energiereducties zijn nodig. Hoe keren we deze trend?

Jammer dat het bericht eindigt met een nudge over pesticiden. Onze reflex blijkt dan toch te zijn om naar gif te grijpen. Maar daar zouden we van af moeten willen. Heeft de kakkerlak natuurlijke vijanden? En onder welke omstandigheden gedijt hij goed (en minder goed).

Voor wie meer wil weten over kakkerlakken.

Zo zit dat dus.

Niet alleen voor kinderen.

Goed dat de opties op tafel komen. Daarmee is het niet meer een kwestie van OF we vliegen meer gaan belasten, maar HOE we vliegen meer gaan belasten. Dat wordt tijd.

Je kunt niet zeggen over de Tweede Kamer dat ze er niet alles aan doen. 

Goed dat ABP hier openheid over geeft. Maar dit zijn natuurlijk wel 4 voorbeelden (van de 50.000) die ze zelf met zorg hebben kunnen kiezen voor het schrijven van dit artikeltje. En dan vind ik de resultaten van de twee eerste eerlijk gezegd een beetje teleurstellend. Maar dat ligt dan weer niet aan het ABP.

--

De kijktip

Wat zij hier zegt in deze video snijdt wel hout. Ik kan mezelf inmiddels ook ondernemer noemen. Dat betekent in mijn geval ook dat ik er bijna al mijn tijd aan besteed. Ideeën borrelen op en ik ben vastberaden om van de zelfoogsttuin ook echt een succes te maken. Ook in financieel opzicht. Dat moet wel, want als dat niet zou lukken, zou de tuin op een gegeven moment weer moeten ophouden te bestaan. En dat wil ik niet.

zondag 24 september 2023

Over hoop, kaasplant, geloofwaardigheid en lokale voedselproductie

Deze foto heb ik in veel versies. De laatste tijd lukt het me om hem iedere week te maken. En dat had ik eigenlijk vanaf het begin moeten doen. Het is leuk om ze allemaal achter elkaar te zetten en dan de tuin de hele tijd te zien veranderen door het seizoen heen.

Inmiddels raken een heleboel bedden leeg. Alle aardappels zijn geoogst. Alle uien en knoflook een tijdje geleden al. Alle pompoenen vorige week en ook de vakken met zomerwortel, kolen en sla schieten al aardig op.

Volgende week wordt de knoflook voor volgend jaar alweer bezorgd. Die gaan we dan planten in de vakken waar nu de kolen staan. Volgend jaar worden dat de lookvakken. Ik heb dus al bedden leeggemaakt om straks de knoflook te kunnen zetten. 

Maar het seizoen is nog (lang) niet voorbij. Het streven is om tot eind november door te gaan met oogsten. Ik heb van de week even in kaart gebracht of dat nog kan lukken met de groenten die er nu nog op het land staan. En dat moet zeker lukken als het weer een beetje mee zit. We hebben nog zoveel op het land staan. Paprika, courgette, bieten, bonen, wortelen, pastinaak, wortelpeterselie, knolselderij, groenselderij, Nieuw-Zeelandse spinazie, snijbiet, venkel, winterpostelein, bindsla, veldsla, prei, koolrabi, paksoi, raapstelen, rucola, boerenkool, palmkool en spruiten. En in de voorraadkamer nog knoflook, aardappelen, pompoenen en uien.
Ik sta er zelf soms ook versteld van hoeveel groenten je kan telen op een vrij beperkte oppervlakte. Want De Groentemeester maakt gebruik van een stukje van nog geen halve hectare en door het seizoen heen telen we 60 tot 70 verschillende groenten en kruiden. Daar ben ik best trots op.

Wil je meer weten? 

--

De leestips

Hieruit blijkt maar weer dat we nog niet de goede kant op lopen. De vraag naar olie zou niet moeten oplopen, maar moeten afnemen als we de klimaatdoelen willen halen. En we zouden die klimaatdoelen wel moeten willen halen.
Het is nodig dat we ons energieverbruik fors te beperken.

Ja, we zijn energieverslaafd. 
Die windmolens zorgen trouwens niet alleen op de plek waar ze gebouwd worden voor mogelijke schade. Er zijn ook grondstoffen nodig voor de bouw. En op de plekken waar die grondstoffen worden gewonnen en verwerkt zorgen we ook voor schade. Dus dat groene dilemma is nog groter dan hier geschetst.
Als we nou eens gingen nadenken over het inrichten van onze levens met veel minder energieverbruik?

Interessant gewas. Waar zou je dit kunnen kopen?

Dit heeft ook met de geloofwaardigheid van de overheid te maken. Als experts aangeven dat je financiële ongelijkheid niet kan bestrijden via brandstofaccijnzen, waarom kiest een groot deel van onze volksvertegenwoordigers daar dan toch voor? Daarmee ondermijn je wat mij betreft het vertrouwen in de politiek behoorlijk.

Het kan ook anders in de landbouw. Je kunt voedsel produceren op een manier die ook goed is voor de ecologie en voor de sociale cohesie. Dan snijdt het mes aan meerdere kanten. Dit soort voorbeelden laat zien dat het kan.

Het is belangrijk om elkaar hoopvolle verhalen te vertellen over de toekomst. Daar hebben we mensen voor nodig die naast realiteitszin ook mogelijkheidszin hebben. Ik schaar mezelf met plezier onder die laatste groep. Mooi woord.

Zeker de aandacht waard: hoe koel jij je huis in een zomer met veel hitte? Airco’s zijn in het grote plaatje contraproductief. Maar hoe dan wel? Wij hebben onze tuin vol gezet met bomen. Dat scheelt al een stuk.

--

De kijktip

Denk daar maar eens over na. De opwarming van de aarde heeft natuurlijk ook invloed op onze voedselproductie wereldwijd. 
Deze spreker zegt dat er meer samenwerking zou moeten zijn om het voedsel over de wereld te verdelen. Maar wat als we inzetten op lokale voedselproductie op iedere plek op de wereld? En dan ook nog op zo’n manier dat het lokale ecosysteem er beter van wordt. Dat is mogelijk, weet je.

zondag 7 mei 2023

Over circus, regen, natuurherstel, vergetelheid en biodiversiteit

Ieder jaar in de meivakantie wordt in Rotterdam het Circusstadfestival georganiseerd. Lize, mijn dochter, zit al jaren op Circus Rotjeknor. Zij neemt deel in de optreedgroep Extreme. Ze beoefent daarin verschillende disciplines: eenwieleren, jongleren en acrobatiek. En tijdens het Circusstadfestival mocht zij met deze groep optreden op het Schouwburgplein. 

Gisteren zijn we na een tuindag waarop weer veel gedaan is met de hulp van een trouwe schare aan vrijwilligers, afgereisd naar Rotterdam. Daar waren ook mijn schoonouders en mijn broer en schoonzus. Samen hebben we genoten van een mooi optreden. Er stond een trotse vader. Knap gedaan, Lize!

Precies na afloop begon het te regenen. Het plein stroomde gelijk leeg en ik maakte deze foto van een nagenoeg verlaten plein. Ik vond het eigenlijk best wel opvallend dat men zo snel wegvluchtte voor de regen. Want zo hard regende het helemaal niet. Maar de gemiddelde Rotterdammer houdt blijkbaar niet van druppels op zijn hoofd. Als tuinder ben ik inmiddels wel wat gewend.

Ik was er stiekem wel blij mee, want dat scheelt mij weer beregenen in de tuin. 

--

De leestips

Herstel van ecosystemen draagt bij aan het oplossen van het klimaatprobleem. Rewilding moet hoger op de agenda komen te staan. In Nederland is de discussie over de terugkeer van de wolf daar een voorbeeld van.

Dat is pas klimaatverandering.

Leesvoer waarvan ik verwacht dat je er triest van wordt. Ik zou wel met een tijdmachine terug willen om de stand van de natuur in vroeger tijden met eigen ogen te kunnen bekijken. Dat moet indrukwekkend zijn geweest.

Zouden er in mijn tuin ook zoveel verschillende levensvormen te vinden zijn? Onvoorstelbaar eigenlijk. Mooi ook dat de app Obsidentify het zo makkelijk maakt om meer te weten te komen over het leven in je tuin.

Bizar. Wie verzint het nou om zo wreed en ongericht gif in te zetten om een beschermde diersoort te helpen…?

Zoals met veel dingen: één simpele oplossing bestaat niet. Het gaat altijd om de samenhang en de context van de maatregelen om tot een resultaat te komen.

Interessant. Microben bewaren ook een appeltje voor de dorst.

Zo’n beestje heb ik nog niet in het echt gezien. Ik weet niet of ik blij zou zijn als ik hem in mijn zelfoogsttuin tegen zou komen. Ik denk het niet.

Handig overzicht. Ik mis Buitenkweek in Delft in dit rijtje.

Voor de leek die meer tuinplezier wil hebben.

Leuk idee.

Waarvan akte. Ik denk dat we vooral kritisch moeten kijken naar de manier van produceren van voedsel. De grootschaligheid van de producerende systemen geeft problemen. Maar dierlijke en plantaardige voedselproductie vullen elkaar mijn inziens uitstekend aan. Dat zijn kringlopen die je in een lokaal systeem zou moeten sluiten. En vlees eten hoort daar dan bij. Dat lijkt me bovendien gezonder voor je.

--

De kijktip

We moeten leren om betere vragen te stellen. Eens.
Welke vragen stel jij jezelf?

zondag 30 april 2023

Over opkweek, klimaatactivisme, biobloemen, bestuivers en opwarming

Een deel van de opkweek voor De Groentemeester gebeurt bij mij thuis onder het zolderraam. De paprika's en pepers stonden daar al een tijdje. En vorige week hebben twee vrijwilligers op de tuin alle mais gezaaid.

Die mais is mee naar huis gegaan en mocht kiemen onder mijn zolderraam. Nu ruim een week verder staan ze als fiere sprietjes boven de grond. 

Gisteren zijn ook tweederde van de aardappelen de grond in gegaan. Eindelijk. Want op dat stuk was het steeds te nat, waardoor ik eerder de grond niet kon bewerken. Dat is inmiddels dus voor elkaar. En morgen gaan de resterende aardappels de grond in.

Verder dient de eerste oogst zich ook al aan. Eén bedje radijsjes is klaar. Komende week ga ik de oogstgenoten uitnodigen om deze eerste bescheiden oogst op te komen halen. Als een soort teaser voor wat er dit seizoen allemaal nog gaat komen.

--

De leestips

Dit zullen niet de laatste acties van dit soort groepen zijn. Die bewegingen zijn groeiende. En terecht. Het dringt bij veel mensen nog niet voldoende door dat er echt iets moet gebeuren. Er zijn vergaande maatregelen nodig om onder die 1,5 graad opwarming te blijven. We kunnen het ook niet doen. Maar dan keert de wal het schip. We zullen dan vastlopen in onze eigen hang naar welvaart.

Als consument kun je ook meewerken aan deze verandering. Vraag om biologische bloemen. En als je van bloemen houdt, koop ze dan ook uitsluitend biologisch.

Dit klimaatbeleid gaat eigenlijk alleen over de energietransitie. Hopelijk gaat dat bijdragen aan het tegengaan van de klimaatverandering, maar ik denk dat er meer moet gebeuren. Ik lees vooral een weg van technologische oplossingen. We vervangen fossiel voor duurzame stroom en scharen voor het gemak kernenergie daar ook onder, want anders wordt het wel heel ingewikkeld. Zoiets moet de gedachte geweest zijn. Maar hiermee redden we het niet. Er zal echt heel veel energie níet meer gebruikt moeten worden. En hoe richt je de maatschappij dan in? Op die vraag wordt nog geen antwoord gegeven.

Het jaar is nu al uitzonderlijk en we zijn pas net begonnen. Bij De Groentemeester lijkt het vooralsnog mee te vallen. De aardappels gaan deze dagen de grond in en de rest loopt vrijwel op schema. Maar kleinschalige tuinbouw in een systeem dat drijft op diversiteit en minimale bodembewerking is wel anders dan het systeem waarmee de boeren produceren die in dit artikel aan het woord zijn. In zo’n nat voorjaar begin je te begrijpen waarom de verdichting van de bodems tegengegaan moet worden.

Langzaam zien we de wereld minder leefbaar worden. Als we hier uit willen komen, dan zijn ingrijpende maatregelen nodig. We zouden eens kunnen gaan beginnen met stoppen met vliegen, de auto zoveel mogelijk laten staan, onze tuinen flink vergroenen en onze boodschappen zoveel mogelijk biologisch en lokaal doen. Daarmee zijn we er nog lang niet, maar helaas is dat voor velen al een brug te ver. Gelukkig is de groep die dat wel inziet groeiende. Hoe zit dat voor jou?

Dat het slecht gaat met bestuivers wisten we toch al? Ik vind het een goed idee om een beter monitoringsnetwerk te hebben, maar ik snap niet zo goed hoe dit op korte termijn de bestuivers gaat helpen. Daarvoor zijn toch echt maatregelen nodig als stoppen met pesticiden (vooral op bloemen lijkt me…) en extensievere vormen van voedselproductie. Maar dat zal wel niet wetenschappelijk genoeg zijn. Dan moet je eerst meten.

Je kunt je boodschappen ook bestellen op hofweb.nl. Groot voordeel is dat alles dan ook gelijk biologisch is.

De scenario’s zijn beangstigend. We kunnen ons waarschijnlijk niet eens voorstellen hoe een wereld met een opwarming van 3,2 graden er uit ziet. En toch lijkt het daarheen te gaan.

--

De kijktip

Heldere uitleg over de do's and don’ts van het bomen planten. Een bos is meer dan een verzameling bomen. En welke bomen je kiest, en wanneer je ze plant, doet er ook toe.

maandag 17 oktober 2022

Over bos, paddenstoelen, biodiversiteit, landbouw en filantropie

Gisteren was ik met mijn broer in het bos. In ons bos welteverstaan. Eind 2020 hebben we een stuk bos op de Veluwe gekocht, bij Oldebroek in de buurt. En sindsdien gaan we er ieder jaargetijde even een kijkje nemen. Deze keer was het herfstbezoekje. En dat was in het bos goed te merken, want de paddenstoelen stonden overal.

Het bos is er niet slecht aan toe, maar er is wel ruimte voor verbetering, denk ik. Er zitten wat kale plekken in het bos en de onderbegroeiing bestaat voor een groot deel uit amerikaanse vogelkers. Die wordt beschouwd als invasieve exoot en echte bosbeheerders zijn er druk mee om die soort uit de Nederlandse bossen te krijgen. Ik las ergens dat deze boomsoort er dan wel weer voor zorgt dat de strooisellaag in je bos verbetert. Dus wij hebben besloten om hem hier en daar gewoon toe te staan. Zolang hij inheemse soorten als lijsterbes en hulst maar niet verdringt. Uiteindelijk wil ik proberen het bos steeds biodiverser te maken. We hebben daarom onder andere een takkenrilletje aangelegd en we laten dood hout zoveel mogelijk in ons bos.

Tijdens het bezoekje gisteren hebben we daarom ook nog wat nieuwe aanplant gedaan. Ik wilde graag wat meer tamme kastanjes in het bos hebben. Bij de La Place die in de buurt van het bos is, staat op de hoek van de parkeerplaats een aantal tamme kastanjes. Het geluk wilde dat die net overvloedig hun kastanjes hadden laten vallen. Daar hebben we er dus een heel aantal van geraapt om in ons bos te zaaien. En we hebben van onder die bomen ook twee kleine zaailingen meegenomen. Ik hoop dat de groenbeheerder van de La Place dat niet erg vindt. Die staan nu op een leuk plekje in ons bos.

Kortom, we hebben ons wel vermaakt gisteren.

--

De leestips

Zo kan het ook.

Vanuit natuurbeschermingsperspectief gaat dit de goede kant op. In Nederland is de wolf weer terug. Maar wat doen we als onverhoopt een mens aangevallen wordt door de wolf? Is dat uit te sluiten? Of moeten we daar ook mee leren leven op den duur? Heeft iemand een antwoord op die vraag?

Vraag: welke vrijheid zou jij wel willen opgeven als je daarmee een groter goed kunt bereiken?

Kleurkeur. Ik weet eigenlijk niet hoe dat bij het maai- en bermbeheer in Maassluis zit. Er zijn wel steeds meer plekken in Maassluis waar ecologisch gewerkt wordt. Maar of kleurkeur daar ook een rol in speelt, weet ik eigenlijk niet.

Betere monitoring kan waarschijnlijk geen kwaad. Maar de wollige formuleringen maken mij wel een beetje sceptisch. Het klinkt allemaal een beetje hoogdravend. Wat gaan ze nou precies meten?

Wereldwijd gaat het verlies aan soorten in een schrikbarend tempo door. We weten dat natuur zich ook goed kan herstellen, maar dan moeten we dat wel mogelijk maken. Hier wordt gezegd dat dat kan door ondermeer op een duurzame manier voedsel te produceren. Goed idee, dat zouden meer mensen moeten doen.

Steeds meer mensen willen in de buurt meedoen met zulke initiatieven. Dat ervaar ik nu zelf ook bij het starten van een zelfoogsttuin. Er is zoveel support. Fijn.

--

De kijktip

Geefcirkels. Interessant idee dat best wel eens zou kunnen werken. Wat mij daarin aanspreekt, is dat het niet alleen een kwestie is van het geven van geld aan een goed doel, maar dat de deelnemers uit de geefcirkel het er eerst over eens moeten worden wat het doel wordt (nadat ze al een bedrag hebben toegezegd). En belangrijker nog: dat ze het doel niet alleen met geld ondersteunen, maar ook door andere hulp en support aan te bieden. 
We zouden iets meer in een geefeconomie terecht moeten komen. Dat heeft te maken met vertrouwen. En het resulteert uiteindelijk in overvloed, vermoed ik.