Meesterschap

De tuin heet niet voor niets 'De Groentemeester'. Enerzijds uit ik daarin een soort streven naar meesterschap. Dat meesterschap is natuurlijk ook dienend aan het leerproces van anderen. In een soort meester-gezel-constructie, misschien wel. Anderzijds verwijst 'meester' ook gewoon naar mijn achtergrond in het basisonderwijs. Daar was ik jaren meester voor leerlingen uit vooral groep 4 en 5. Ook dat is meesterschap.

Ik ben trouwens nooit gestopt met het onderwijs omdat ik het niet leuk meer vond. Mijn 'probleem' is eerder dat ik veel te veel dingen leuk vind. En op een gegeven moment moet je dan keuzes maken omdat het niet allemaal meer in de wekelijkse agenda past. Om die reden heb ik op een zeker moment mijn rol voor de klas opgegeven. Maar eens een leraar, altijd een leraar zou ik bijna willen zeggen. Want de tuin biedt veel perspectief om mijn oude rol van meesterschap weer nieuw leven in te blazen.

Een tuinderij zoals ik die nu run, is niet alleen een omgeving waarin ieder seizoen een enorme berg voedsel geproduceerd wordt. De eerste jaren van het bestaan van de tuin heb ik weliswaar gebruikt om de tuinderij gewoon als voedselproducerende eenheid neer te zetten. Om er voor te zorgen dat de basis staat. Zodat we uit de kosten komen en mensen ons weten te vinden. We produceren voedsel en inmiddels ook bloemen. En we doen dat op een manier die de biodiversiteit en het natuurherstel stimuleren. Dat doen we om te laten zien dat dat gewoon kan. Zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen.

Tegelijkertijd is de tuin ook met opzet een sociale omgeving. Een omgeving waarin mensen tot zichzelf kunnen komen en elkaar kunnen vinden. En een omgeving die mensen 'aan' kan zetten. De tuin doet een beroep op al je zintuigen. De natuur nodigt je uit om meer te weten te komen. Je vindt de menselijke maat hier terug. En de tuinderij is daardoor tegelijkertijd dus een enorm rijke leeromgeving, gewoon door de 'aard van het beestje' zelf.

Met mijn achtergrond als leraar komen die twee dingen bij elkaar. Een plek die uitnodigt tot interactie en leren. En een grote (beroepsmatige) interesse om mensen tot ontwikkeling te brengen.

We werken momenteel aan verschillende sporen om mensen tot ontwikkeling te brengen. Eén van die sporen is de uitnodiging voor basisscholen om een excursie naar de zelfoogsttuin te komen doen. In samenwerking met Code Groen Educatie en gemeente Maassluis zijn die excursies zelfs kosteloos te volgen voor de basisscholen uit Maassluis. Scholen uit omliggende gemeenten zijn ook welkom, maar die dragen dan zelf de kosten. Overigens zijn daar ook subsidies voor te vinden als die scholen oprechte interesse hebben.

De excursie begint met een hartelijke ontvangst van de klas op de tuin. Daarna loop ik met de leerlingen een rondje over de tuin waarbij ik van alles vertel en zoveel mogelijk vragen probeer te beantwoorden die bij de kinderen in de hoofden schieten. Want dat gebeurt nou eenmaal. Ze komen van alles tegen en moeten aan allerlei dingen denken als ze over de tuin lopen. De meeste kinderen zijn van nature nieuwsgierig en daar maak ik dan ook graag gebruik van. 

En dan is het tijd om de handen uit de mouwen te steken. Want een deel van het leren gebeurt door te dóen. De leerlingen mogen helpen met allerhande tuinklusjes. Dat kan van alles zijn. De kinderen gaan met hun handen in de aarde, leren over het belang van wieden of hoe je ervoor zorgt dat het zaadje dat je zaait ook echt een gezonde plant wordt. Omdat we tot wel 90 verschillende soorten groenten verbouwen, valt er altijd wel iets te doen en nog méér te leren. 

Natuurlijk is er aan het einde van het bezoek ook altijd wel iets te proeven uit de tuin. Met een voldaan gevoel zal de klas huiswaarts keren. Kortom plezier verzekerd!

De komende periode staat al een flink aantal klassen gepland voor een bezoek aan de tuin. Maar er is nog plek voor meer klassen. Lijkt het je leuk om met je klas een excursie te doen naar De Groentemeester, neem dan vooral contact op. Meer informatie vind je op www.degroentemeester.nl/educatie. We hebben vooral nog plek in de periode tussen de meivakantie en de zomervakantie. En als ik eerlijk ben, is dat de beste tijd om de tuin te bezoeken. Het staat er dan allemaal al mooi bij. En de groei zit er dan nog goed in! Dus grijp die kans.

Wat geef je kinderen?

Als je terugdenkt aan je eigen jeugd. En de dingen die je kreeg. Dan zou het zomaar kunnen dat de belangrijkste dingen helemaal geen 'dingen' waren.
Joshua Becker beschrijft dit in een post die al zo'n tien jaar oud is: '35 gifts your children will never forget'. Als je kinderen hebt op te voeden, zeer de moeite waard om te lezen.
Ik denk dat wij - zonder dat ik nou per se wil opscheppen - thuis met onze kinderen een heel eind komen.

Om een paar voorbeelden te noemen:

• Bevestiging
• Hoop
• Optimisme
• Liefde
• Uitdaging
• Discipline
• Tijd
• Trouw
• Eerlijkheid
• Integriteit
• Verbeelding
• Humor
• Zelfvertrouwen
• Vastberadenheid
• Nieuwsgierigheid

Je kunt het allemaal niet kopen. Maar wel geven. Of helpen ontwikkelen.

Ik heb twee kinderen. Ze doen het op school goed. Ze zijn kritisch, bevlogen en eerlijk. Door andere kinderen en meesters en juffen worden ze gezien als fijne mensen om mee samen te werken. Ze hebben ook nog veel te leren. Maar dat doen ze dan ook. Volop.

In een eerdere post vertelde ik al over mijn dochter die op circusles zit en trucjes doet op een eenwieler en als acrobaat. Zij houdt van sporten en bewegen. En van tekenen en knutselen.

Maar ik heb ook een zoon. Hij heeft een grote interesse in computers. (Van wie zou hij dat nou hebben, vraag ik me wel eens af..) In groep 7 kwam hij in aanraking met het boek 'Coderdojo nano - bouw je eigen website. Aanrader! Vanaf dat moment heeft hij zich voorgenomen om programmeur te worden. Ik heb geprobeerd hem zo veel mogelijk uitdaging te geven. En aanmoediging. En verantwoordelijkheid. En realisme.
Hij zit inmiddels in de brugklas en kent html/css en javascript. Hij is bezig met websiteprojecten en bouwt eenvoudige inlogsystemen en webapps. Hij maakt gebruik van -in mijn ogen- professionele tools zoals brackets, github en youtube. Hij financiert zijn hobby zelf. Toen er een laptop moest komen, heeft hij zelf gespaard. En toen hij een domeinnaam wilde hebben, hebben we gekeken hoe hij dat kon gaan betalen.
Hij liet zijn windowslaptop eruit zien als een macbook. En hij bouwde van een oude laptop waar Windows7 nog net op wilde draaien een retro-spelcomputer.
De gedrevenheid waarmee hij aan het werk gaat is wonderbaarlijk. Maar ik ben dan ook niet helemaal onbevooroordeeld natuurlijk.

Hij heeft een website gemaakt (www.geheimesite.nl) waar hij zijn projecten een plekje geeft. Sinds kort heeft hij ook een blog over webdevelopment. Hij kan altijd ideeën en feedback gebruiken. Vandaar dat ik er hier ook melding van maak. Ik heb hem een tijdje vooruit kunnen helpen met de bronnen en ideeën die ik zelf kon aanboren. Maar misschien zijn er in mijn netwerk mensen die hem (nog) verder kunnen helpen. Wie weet. Zoja, laat van je horen.

Laat ik deze blogpost maar besluiten met trots. Want dat is wat ik ben op mijn kinderen. Ze zijn allebei hun unieke ik aan het vormen. En dat doen ze goed.

Studiedag SCOH 2016: ict als middel

Gisteren vond de gezamenlijke SCOH-studiedag plaats. Alle medewerkers van SCOH en SPCP kwamen samen in het World Forum in Den Haag, dat voor de gelegenheid was afgehuurd voor onze studiedag. Het programma van de dag bestond uit een lezing van Steven Pont over het belang van hechting, twee workshoprondes en een afsluiting door Leo Blokhuis. Uiteraard waren er tussendoor de nodig pauzemomenten om elkaar te kunnen ontmoeten.

 

Tijdens deze studiedag was ik deze keer niet alleen deelnemer, maar ook workshopleider. Samen met mijn collega en vriend Ronald Akkerboom heb ik twee keer de workshop 'ict als middel' verzorgd. In onze workshop ging het ons erom om bij de deelnemers 'het knopje aan te zetten' waardoor ze gingen nadenken over het ict-gebruik in hun les(sen).
Met de boeken 'Expliciete Directe Instructie', 'Kleppen Dicht!' en onderzoek van Marzano in de hand hadden we deze workshop voorbereid. Wat we grofweg gedaan hebben, is een les geven aan de hand van het directe instructiemodel. En bij iedere fase gaven we voorbeelden aan van ict-tools of -middelen die wat ons betreft pasten bij de betreffende fase van de les.

 

Hoe zag dat er uit? In schema:
1. Terugblik - Plickers
2. Orientatie - Answergarden
3. Instructie - PowerPoint, Leraar24, Youtube
4. Begeleide inoefening - Cram, Padlet
5. Zelfstandige verwerking - Padlet
6. Evaluatie - Quickkey
7. Vooruitblik - TPACK-oefening

 

Tijdens de eerste twee fases van de les hebben we Plickers en Answergarden gebruikt. Plickers is een stemtool. Je stelt een meerkeuzevraag en de deelnemers antwoorden door een kaart met een QR-code in de lucht te steken. Je kunt de antwoorden dan scannen met de app 'Plickers' op je iPad of telefoon. Vervolgens kun je de resultaten daarvan op het scherm, dat voorin de klas hangt, tonen. Wij hebben ervoor gekozen om hiermee even 'in te tunen' op de groep. Vragen die we stelden waren bijvoorbeeld:

• Ken je het directe instructiemodel?
• Weet je wat TPACK is?
• Hoeveel apparaten heb je in je klas maximaal tot je beschikking?

Vervolgens hebben we Answergarden ingezet om te inventariseren welke tools en middelen de aanwezigen kenden en gebruikten in hun lessen. Op de inventarisatie zouden we later terugkomen, in de fase van de zelfstandige verwerking. Het mooie van Answergarden is dat het heel snel duidelijk wordt als een antwoord vaker gegeven wordt, omdat dat antwoord dan groter in beeld komt te staan.

 

In fase 3 deed Ronald een instructie waarvoor hij een PowerPoint-presentatie had voorbereid. Hij liep het directe instructiemodel nog eens door en vertelde vervolgens het één en ander over het (ontstaan van het) TPACK-model. De stelling die we daarbij hebben aangehouden is dat je eerst moet zorgen voor een goede les in de zin van het koppelen van de juiste pedagogisch-didactische werkvorm en de vakinhoud. En pas daarna een technologisch component toevoegt. Onder het motto: ict maakt een goede les sterker, maar een slechte les zwakker.

 

Voor de begeleide inoefening (fase 4) hebben we ervoor gekozen om gewoon eens samen met de groep twee tools van dichterbij te bekijken. Ik had daarvoor als eerste de tool 'Cram' gekozen. Dat is een (willekeurige) tool waarmee je sets van flitskaarten kunt maken en (laten) oefenen. En als tweede tool heb ik Padlet besproken. Die twee tools heb ik gekozen omdat je van deze twee tools heel goed het versterkende effect kunt beargumenteren.
Flitskaarten kun je ook op papier maken. En dan zijn ze (denk ik) net zo effectief als digitale kaartjes. Maar het versterkende effect van digitale flitskaarten zit hem in het feit dat je meer kinderen tegelijkertijd kunt bedienen met dezelfde set die je gemaakt hebt, en dat je er eventueel oefenmomenten mee kunt 'programmeren' die optimaal inspelen op kennis over de vergeetcurve.

 

De manier waarop wij Padlet gingen inzetten, had ook op papier gekund. De opdracht (bij de fase van de zelfstandige verwerking) was dat ze de tools die ze genoemd hadden op de pagina van Answergarden moesten gaan indelen bij de fases uit het directe instructiemodel. Ik had een Padlet klaargezet waarop 7 kolommen gemaakt waren, met boven iedere kolom de titel van een fase. De deelnemers moesten in groepjes van vier steeds een tool uit de Answergarden bespreken. En als ze consensus hadden over in welke fase van het directe instructiemodel de tool paste, dan mochten ze hem op de Padlet neerzetten.
Zoals gezegd: met een flapover en stickynotes had dit ook gekund. Waarom dan op deze manier met ict? De meerwaarde tijdens de les zit hem in het voorkomen van het lopen in het lokaal waardoor het een veel rustiger pedagogisch klimaat schept om overleg mogelijk te maken. Daarnaast kun je de Padlet eenvoudiger achteraf delen. Dat was nu voor ons niet zo zinvol, maar er kunnen situaties zijn waarbij je dat wel zou willen.

 

Bij de fase van de evaluatie gebruikten we Quickkey. We hadden een toetsje voorbereid met hier en daar wat 'flauwe' meerkeuzevragen waarvan er steeds één antwoord goed was. Van te voren hadden we antwoordformulieren op naam uitgedeeld waarop de deelnemers hun antwoorden konden invullen. Met de app Quickkey op mijn iPad ging ik vervolgens bij de deelnemers langs om het formulier na te kijken. De app scant de antwoorden en geeft de uitslag direct op het scherm. Een overzicht kun je nadien weer tonen op het scherm voorin de klas.

 

In de eerste workshopronde was de tijd daarna helaas op omdat de opening van de dag was uitgelopen. Dus toen hebben we onze workshop afgerond na de zesde fase. In de tweede workshop konden we ons originele plan afmaken en ook de laatste fase van het DIM-model doen: de vooruitblik. Van tpack.nl hadden we kaartjes gehaald met werkvormen, vakken en tools. De deelnemers gingen met die kaartjes aan de slag om alvast een beetje vooruit te kijken op een les die ze konden gaan geven.

 

Tijdens iedere fase hebben we gepoogd de deelnemers te laten nadenken over het waarom van de inzet van een bepaald ict-middel. De reacties die we achteraf via collega's van sommige deelnemers hoorden, doet ons vermoeden dat we aardig in onze opzet zijn geslaagd.
Het was zeker leuk om te doen. Wie weet voor herhaling vatbaar.

 

 

6 bewezen strategieën die werken in het onderwijs

Voor de tweede keer zag ik het voorbij komen in mijn berichtenstroom. Onderzoek laat zien dat je het beste deze 6 strategieën toepast in je onderwijs. Gek genoeg zegt het rapport ook dat deze zaken in de (Amerikaanse) lerarenopleidingen niet allemaal aan de orde komen. Laten we hopen dat ze ook daar gebruikt (gaan) worden.

Het rapport lees je hier. (Pdf)

Enigszins 'crapy' vertaald (ik ben nou eenmaal geen vertaler) zijn dit ze:

1. Plaatje en praatje combineren
2. Abstracte zaken met concrete (tastbare) voorwerpen uitleggen
3. Vragen stellen
4. Herhaaldelijk oplossingen en onopgeloste problemen afwisselen
5. Gespreid leren / oefenen
6. Toetsen om kennis te laten beklijven

Ik zou je willen aanraden het rapport eens door te kijken. Doe er je voordeel mee.


Hoe verhoudt het gebruik van ict zich tot deze 6 items. Ik heb niet overal een antwoord op, maar bij 3 strategieën weet ik wel welke ict-middelen je zou kunnen gebruiken.


Bij nummer 1 hebben we het over effectief gebruik van het digibord en van multimediamateriaal, denk ik. Er is een theorie over het aanbieden van leerstof over verschillende 'verwerkingskanalen'. Daar bij moet je uitkijken voor cognitieve overbelasting bij de lerende. Daarover schreef ik ooit deze blogpost.
Over nummer 5 en 6 schreef ik in 2013 dit bericht. Dat gaat over de vergeetcurve, gespreid leren en de tools die je daarvoor kunt (laten) gebruiken.




Via onder andere: Blogcollectief Onderzoek Onderwijs

10 tips voor een succesvolle inzet van gamification

Van de week schreef ik over 7 gamingprincipes die kunnen bijdragen aan leren. We hebben het dan over de term gamification. Op InformED kwam ik een artikel tegen met tips rondom het inzetten van gamification-principes in je onderwijs. Voor een succesvolle inzet adviseren zij:

1. Ga cijfers en beoordelingen niet gamificeren.
2. Wissel werkbladen af met games.
3. Maak falen noodzakelijk en low-stakes.
4. Verkort de feedbacktijd.
5. Gebruik actief experimenteren en ontdekken voor de harde wetenschappen.
6. Gebruik rollenspellen en verhalen voor de sociale wetenschappen.
7. Zorg voor concrete, passende uitdagingen.
8. Beloon oplossingen met moeilijke(re) problemen.
9. Verwacht niet dat game jargon genoeg is.
10. Maak het visueel.

Ik pik daaruit dat de voornaamste waarschuwing is dat je er niet komt met oppervlakkig wat gametermen toevoegen aan je lessen. Je moet structureel wel iets veranderen als je er effect van wil zien.
Ik denk dat gamification zich vooral leent voor lesaanbod dat je via mastery learning kunt laten passeren. En je hebt een hoop data nodig over de activiteiten van de leerlingen om tijdens het leren snel bij te kunnen sturen. Dat blijkt ondermeer uit de wens tot snelle feedback, de zone van naaste ontwikkeling willen blijven volgen, en een oplossing belonen met een moeilijker (maar niet te moeilijk) probleem.

Leren in een digitale (virtuele) omgeving zou het mijn inziens enorm veel makkelijker maken om op een effectieve manier met gamification-principes te gaan werken. Alles wat een leerling in zo'n omgeving kan namelijk theoretisch worden vastgelegd. (De vraag of we dat ook moeten willen, is overigens een andere.) Dat levert een berg data op, die je kunt gebruiken om de leerlingen op tijd de juiste uitdaging te bieden.

Interessant is daarnaast de vraag of gamification ook analoog kan. Ik denk dat je bepaalde elementen zeker wel kunt uitwerken in een analoge setting. Zo denk ik aan badges, low-stakes uitdagingen, en een falen-is-normaal-mentaliteit. Dus ook zonder digitale leeromgeving kun je je voordeel doen met principes uit de gamewereld.

Fixed en Growth Mindset uitgelegd en besproken

Carol Dweck heeft een theorie over de Fixed Mindset en de Growth Mindset. Aan het begin van de kerstvakantie besteedden een aantal blogs (Pedro, Judith) aandacht aan een duidelijke animatie over dit onderwerp. Zeker de moeite waard om te delen. Volgens Wilfred Rubens zelfs verplichte kost voor iedereen die op het gebied van onderwijs en opleiden werkzaam is. Oordeel zelf:

Frans Droog nam de moeite om er een commentaar bij te zetten op zijn blog. Hij stelt dat de theorie waardevol is, maar dat er misschien iets minder in extremen gedacht kan worden. Het is volgens hem niet óf Fixed Mindset óf Growth Mindset. Ik kan me in het oordeel van Frans wel vinden. Zoals hij stelt: leren is in de praktijk veel meer vloeibaar.
Desalniettemin geeft de theorie wel stof tot nadenken.

Wat vind jij?

Cognitive Load Theory haarfijn uitgelegd

Gisteren las ik een post op Blogcollectief Onderzoek Onderwijs van Paul Kirschner. Hij schreef een heel heldere uitleg over de Cognitive Load Theory (CLT). Volgens hem zijn daar nog wel wat misverstanden over en met deze post wilde hij die uit de wereld helpen. Lees en leer meer op dat blog.

Samengevat kom ik op het volgende (let wel: dat is mijn interpretatie van wat Paul Kirschner schrijft):
Leren veroorzaakt belasting van het werkgeheugen. We kunnen de CLT gebruiken om na te denken over welke belasting we wél willen laten bestaan tijdens leren en welke niet.
Daarbij onderscheidt de theorie drie soorten belasting:
1. Inherente belasting. Die heeft te maken met de complexiteit van de taak.
2. Nuttige belasting. Die bevordert het leren.
3. Irrelevante belasting. Die werkt het leren tegen.

Voorbeeldje daarbij:
Ik kan me voorstellen dat je hierom de radio uitzet als je Franse woordjes probeert te leren.
Maar dat je muziek juist ondersteunend inzet als je luistert naar en meezingt met tafelliedjes als je de tafel van vermenigvuldiging probeert te leren.
De muziek is in het eerste voorbeeld een vorm van irrelevante belasting. In het tweede voorbeeld is het een vorm van nuttige belasting.

Ooit schreef ik overigens ook iets over cognitieve belasting waarbij de theorie over Multimedia learning van Mayer  ter sprake kwam. Zie hier.

3 relevante manieren voor het gebruik van bloggen in het onderwijs

Morgen organiseer ik de tweede ambassadeursdag voor de ict-ers van SCOH. Ooit gestart onder de vlag van Kennisnet, en daarom heet het nog steeds het ambassadeursproject.

Omdat er morgen een gepland onderdeel tussenuit valt, ga ik zelf een half uurtje iets vertellen over bloggen in het onderwijs. En als ik daar nou toch over aan het nadenken ben, schrijf ik het maar meteen hier op.

Grofweg zal mijn presentatie neerkomen op het behandelen van de volgende drie punten:

1. Bloggen voor je persoonlijke ontwikkeling
Hier gaat het erom dat je schrijft over onderwerpen die jou interesseren, waar je veel over weet en waar je meer over wilt weten. Door 'publiek' te schrijven moet je meer nadenken over wat je opschrijft, dan wanneer je het alleen voor jezelf doet. Tegelijkertijd bouw je aan je netwerk, heb ik gemerkt. Want op een zeker moment ga je reacties krijgen en met steeds meer mensen in gesprek over wat je schrijft.

2. Bloggen inzetten in het leerproces
Bloggen kun je ook heel goed inzetten in het leerproces. Als je leerlingen laat bloggen kun je dat doen met de reden dat ze hun portfolio zichtbaar maken. Wat hebben ze gemaakt, gecreëerd? Waar zijn ze trots op? Wat zouden ze de volgende keer anders doen? Laat ze bijvoorbeeld een foto posten van een werkstuk en laat ze daarop reflecteren.
Een andere manier van inzetten is om de leerlingen elkaar van feedback te laten voorzien. Je laat een bepaalde opdracht die ze op het blog moesten maken (een stelopdracht bijvoorbeeld) door middel van een set vooraf gedefinieerde criteria beoordelen. Hiervoor kun je overigens uitermate goed rubrics gebruiken.

3. Bloggen als tool voor oudercommunicatie
De derde optie die je hebt om een blog in te zetten is die als communicatietool. Het is gewoon leuk om ouders en belangstellenden op de hoogte te houden van het reilen en zeilen in je klas. Een blog is een laagdrempelige manier om dat voor elkaar te krijgen. Uiteraard kun je hetzelfde bereiken met een pagina op de website van de school die je regelmatig bijhoudt, of via een app als Klasbord. Maar bloggen is ook zeker geschikt als je iets 'meer' wilt.


Ik ben benieuwd wie deze post al gelezen heeft voordat ik morgen begin met de presentatie. :-)

Leestips t/m 26 september 2015

Deze week in de leestips suddert het OECD-rapport nog na. Wilfred Rubens schreef daar over en ook Netkwesties deed een duit in het zakje.

Verder is Microsoft begonnen met het uitrollen van een aantal grote updates. Maurits Knoppert gaf een mooi overzicht op zijn blog, maar ook op OfficeBlogs zelf is daar het één en ander over te lezen.

Karin Winters kwam met een mooi initiatief. Zij wil onderzoek doen naar het leren door middel van het bijhouden van een weblog. Ik heb dat van harte ondersteund. Ik denk dat er door iedereen veel te leren valt als je dingen deelt. De edubloggers geven daar mooie voorbeelden van. Maar onderzoek is er eigenlijk nog nooit naar gedaan.

Verder in deze leestips artikelen over mediawijsheid en onderwijsvernieuwing met behulp van technologie.



Onderzoek naar bloggen - Karin Winters op Karin Blogt
"Zojuist heb ik op het nippertje een stimuleringsaanvraag bij Mediawijzer.net ingediend om een onderzoek te doen naar het (informeel)leren door middel van het bijhouden van een weblog.
Ik schreef er al eerder over in het kader van mijn opleiding. Waarom ik dat wil onderzoeken?" Lees verder...

Nationaal Media Paspoort voor kinderen - ICTnieuws.nl
"Vorige week donderdag is het Nationaal Media Paspoort programma voor elke basisschool in Nederland en Vlaanderen gelanceerd: dé doorlopende medialeerlijn en -campagne voor zelfs de allerjongste basisschoolkinderen. Dat is nodig omdat kinderen steeds jonger online zijn via (spel)computers, tablets of mobiele telefoons." Lees verder...

Laurene Powell Jobs has $50M to help update '100 years' old education system - Michael de Waal-Montgomery op Venturebeat.com
"Facebook founder Mark Zuckerberg is known to be championing a push into education, and now so is Laurene Powell Jobs, wife of the late Apple founder Steve Jobs, according to The New York Times. “The [education] system was created for the work force we needed 100 years ago,” she told the Times in an interview Friday. “Things are not working the way we want it to be working. We’ve seen a lot of incremental changes over the last several years, but we’re saying, ‘Start from scratch.'”" Lees verder...

The new Office is here - Kirk Koenigsbauer op OfficeBlogs
"It’s here! Today is the worldwide release of Office 2016 for Windows. This marks a milestone in delivering new value for Office 365 subscribers with a focus on collaboration, apps that work for you, a perfect pairing with Windows 10, and security features businesses will love. It also marks a new model for delivery, where subscribers can expect to get more frequent updates with new features and improvements. Along with Office 2016 for Windows, today we are also releasing Office 2016 for Mac as a one-time purchase option, along with several new and enhanced Office 365 services." Lees verder...

Introducing Office 365 Planner - Office 365 Team op OfficeBlogs
"We are excited to introduce a brand new experience in Office 365—Office 365 Planner, which offers people a simple and highly visual way to organize teamwork. Planner makes it easy for your team to create new plans, organize and assign tasks, share files, chat about what you’re working on, and get updates on progress. Planner can be used to manage a marketing event, brainstorm new product ideas, track a school project, prepare for a customer visit, or just organize your team more effectively." Lees verder...

Leidt een 21ste eeuwse pedagogiek tot goed gebruik van ICT op school? - Wilfred Rubens op te-learning.nl
"Onlangs heb ik aandacht besteed aan het inmiddels geruchtmakende OECD-rapport over de relatie tussen leerprestaties en ICT. Vandaag verscheen in de Volkskrant een opiniestuk waarin Maurice de Hond, net als ik, ook concludeert dat je op basis van dat rapport ICT niet uit het onderwijs kunt bannen. Toch is op zijn betoog ook het nodige af te dingen." Lees verder...

Office 2016 nu officieel beschikbaar voor Windows - Vives.nl
"Office 2016 is officieel uitgebracht voor Windows. Het kantoorpakket, met Word, Excel, PowerPoint en andere applicaties, is sinds vandaag uit de bèta-fase gehaald en voor iedereen te downloaden. De software richt zich vooral op online samenwerken." Lees verder...

Uitgangspunten kwalitatief goede technology enhanced learning - Wilfred Rubens op te-learning.nl
"Het gebruik van ICT voor leren is geen sinecure. Er is geen leertechnologie of app die garandeert dat lerenden ook met succes leren. Maar volgens Laura Moorhead zijn er wel 8 uitgangspunten waaraan ‘technology enhanced learning’ moet voldoen. In deze blogpost geef ik een eigen interpretatie aan deze uitgangspunten en becommentarieer ik ze, indien nodig." Lees verder...

Kindermishandeling 2.0: iPad voor jongere kinderen - Henk-Jan Buist op Webwereld
"In je vormende jaren leren via een tablet is een onnatuurlijke gang van zaken, vindt een kinderpsycholoog. Hij roept mensen op om kinderen met rust te laten en de iPad niet aan jongere kinderen te geven." Lees verder...

Veel nieuwe updates van Microsoft deze week - Maurits Knoppert op Office365 in onderwijs
"Deze week was een hele drukke week. Bijna iedere dag verschenen wel berichten met nieuwe updates vanuit Microsoft. Verschillende nieuwe apps werden gelanceerd en het Office pakket kreeg de officiële release naar versie 2016." Lees verder...

Ict in onderwijs pakt slecht uit voor traditionele toetsresultaten - Peter Olsthoorn op Netkwesties
" Ict bracht geen beter onderwijs, ondanks miljarden die erin zijn gepompt. Pisa onderzocht het effect van ict in onderwijs in de periode 2009-2012. Dat werd direct munitie in het heftige debat over SteveJobsScholen van Maurice de Hond. Waar ligt de nuance?" Lees verder...

Leestips t/m 29 augustus 2015

De eerste week 'gewoon' werken zit er weer op. Bijzonder hoe snel je weer aan het normale ritme went, vind ik altijd. Maar ook weer lekker.
Op naar de volgende vakantie. ;-)

Zoals al eerder vermeld, zullen de leestips niet meer zo strak en regelmatig op vrijdag verschijnen als voorheen. Ze komen ergens in of rond het weekend. Deze week dus op zaterdagavond.

In deze leestips aandacht voor het aanbod van FiberNL, een interessant bericht over belonen en straffen op HetKind, de aankondiging van de videoclip die hoort bij de kinderboekenweek en twee interessante artikelen op informED. Eén daarvan gaat over het effect van peerteaching door leerlingen. Aanbevelenswaardig.
Wilfred Rubens bespreekt een artikel dat beschrijft dat de verwachtingen die rond ICT-toepassingen geuit worden, vaak een beetje overspannen zijn. En Maurits Knoppert komt met een praktische handreiking om het aanvragen van nieuwe wachtwoorden te stroomlijnen. Handig voor beheerders van Office365-omgevingen.

Voor ieder wat wils dus. Pik eruit wat je kunt gebruiken, en negeer de rest.

Nog een goed vervolg van het weekend gewenst.

FiberNL biedt scholen 'gratis' glasvezel - Henk Boot op Computable
"De onafhankelijke Nederlandse aanbieder van internet, telefonie en televisie via het glasvezelnetwerk, FiberNL, biedt scholen een 'kosteloze' glasvezelverbinding. Daarmee lijkt de aanbieder gehoor te geven aan de noodkreet van de PO-raad, die recent bekend maakte dat het met de glasvezelverbindingen in het onderwijs slecht gesteld is. Als tegenprestatie eist FiberNL wel een vooraf bepaald aantal afgesloten abonnementen voor glasvezel in de regio van de deelnemende scholen." Lees verder...

Learning to Ask Better Questions: 12 Tricks - Saga Briggs op informED
"There’s plenty of literature on how to ask other people questions, but what about directing questions to ourselves? We can ask our students all the tricky questions we can think of, hoping to boost their critical thinking skills, but the ability to ask questions oneself–rather than just answering them–separates true learners from the rest." Lees verder...

Als leerlingen betrokken zijn in een activiteit, dan disciplineren zij zichzelf - Rikie van Blijswijk op HetKind
"Straffen en belonen is in de geschiedenis van het onderwijs een geaccepteerd verschijnsel. De leerling dient ‘gedisciplineerd’ te worden en daarbij is de macht van de volwassene groot. Pedagogen als Rousseau, Montessori, Korczak en vele anderen hebben in de loop der tijd afstand genomen van deze aanpak. Zij handelden vanuit respect voor en gelijkwaardigheid aan de ander. En waar wederzijds respect en goede relaties ontstaan, wordt het denken over discipline en straf ook anders." Lees verder...

Raar maar waar videoclip - Yurls weblog
"Kinderen voor Kinderen produceerde ook dit jaar een videoclip bij het thema van de Kinderboekenweek. Dit jaar is het thema Raar maar waar. Naast de videoclip is er een dansinstructie, een karaoke-versie en een lesbrief, maar dit jaar zijn er ook video’s van proefjes die kinderen kunnen doen." Lees verder...

Weer geen 'revolutie' in het onderwijs dankzij ICT - Wilfred Rubens op te-learning.nl
"Keer op keer voorspellen voornamelijk Angelsaksische vertegenwoordigers van de e-learning industrie dan wel publicisten dat een nieuwe technologie, of een door ICT-gefaciliteerde verandering, een revolutie zal veroorzaken in het onderwijs. Eind 2011-2012 was het de beurt aan massive open online courses. Dat blijkt -zoals zo vaak- weer erg tegen te vallen." Lees verder...

Op weg naar de middelmaat - Alfie Kohn over onderwijs en excelleren - Gabriëlle Jumaans en Annemiek Verbeek op Kroost.org
"Excelleren, achterstanden wegwerken, toptalent stimuleren: aan ambitie geen gebrek in de nieuwe onderwijsplannen van het kabinet. ‘Moreel abject beleid’, zegt de Amerikaanse onderwijsonderzoeker Alfie Kohn over het Nederlandse kabinetsbeleid." Lees verder...

Social digital workplace: 6 lessons learned bij KPN [case] - Teun Verheij op Frankwatching
"Werk verplaatst steeds meer naar het digitale domein. Medewerkers willen tools die dat faciliteren: tools om productiever te zijn, minder te hoeven e-mailen en makkelijker samen te werken. Daarvoor hebben we binnen KPN een intern platform, TeamKPN, dat we stap voor stap ontwikkelden van social platform naar een social digital workplace. Ofwel: van alleen communiceren naar communiceren en echt samenwerken. Daar was de tijd rijp voor. Maar daar ging ook wat aan vooraf. De lessons learned én de succesfactoren deel ik hier graag." Lees verder...

Gebruikers zelf hun wachtwoord laten resetten - Maurits Knoppert op Office365 in onderwijs
"Iedere beheerder krijgt regelmatig de vraag om een wachtwoord van een gebruiker te resetten. Op zich is het resetten niet heel veel werk, maar in grotere organisaties kan het veel meer werk worden.
Natuurlijk is met de komst van de admin app voor je telefoon dit proces nog eenvoudiger te regelen. Mooier zou het zijn als je als gebruiker gewoon zelf je wachtwoord zou kunnen resetten als je het niet meer weet. Zo hoef je niemand lastig te vallen en heb je binnen een minuut al een nieuw wachtwoord." Lees verder...

Why Peer Teachers Learn More - Anna Dabrowska op informED
"We’re hard-wired to learn from our interactions with others. Not only do we get information from listening to other people, we also learn a lot from teaching. According to Rolf Ploetzner, and his co authors on the paper Learning by Explaining to Oneself and to Others, “In research on collaborative problem solving and learning, it has repeatedly been demonstrated that teaching frequently leads to more complete and presumably better organized knowledge.”" Lees verder...

Leerlingen in Office 365

Vorige week organiseerde stichting Flore voor pionierende leerkrachten van hun stichting een bijeenkomst over het werken met leerlingen vanuit Office 365. Ik was daar wel in geïnteresseerd en vroeg of ik samen met Maurits vanuit SCOH mocht aansluiten. En dat mocht.
Ik had daar bepaalde verwachtingen bij, maar die pakten anders uit.

Met leerlingen in Office 365 samenwerken is iets dat Microsoft heel erg aan het promoten is. Dat doen ze vooral door OneNote Class Notebook onder de aandacht te brengen. Hierin kun je als leraar een klasomgeving in OneNote opzetten waarin je drie verschillende Notebooks aanmaakt. Je maakt een gedeeld Notebook voor de hele klas, waarin iedereen kan lezen en bijdragen. Dat Notebook is bedoeld om samen te werken in projectvorm. Daarnaast maak je een Notebook aan als inhoudsbibliotheek. Daarin mogen leerlingen lezen en jij kunt bijdragen. Daarin kun je dus lesmateriaal en naslag wegzetten dat de leerlingen nodig hebben tijdens de lessen. Als laatste maak je per leerling een persoonlijk Notebook aan. Daarin kan alleen die ene leerling lezen en schrijven. En jij kunt dat ook in ieder persoonlijk Notebook. Ze zien elkaars werk niet. Hierin kunnen de leerlingen hun opdrachten maken en inleveren. En jij kunt het dan nakijken.
Voor het opzetten van die omgeving heeft Microsoft een tool gemaakt die het aanmaken van de Notebooks voor je doet: de OneNote Class Notebook Creator

Mijn verwachting was eigenlijk dat stichting Flore deze omgeving voor een paar klassen ingeregeld had en daar de aftrap van ging doen tijdens de bijeenkomst. Maar dat was niet zo. Zij vliegen het vanuit een andere hoek aan.
In Office365 heb je namelijk ook een functionaliteit die 'groepen' heet. En Microsoft is heel erg bezig om die functionaliteit uit te bouwen. Flore gaat daarmee aan de slag. Zij hebben simpelweg voor iedere klas een 'groep' in Office 365 aangemaakt. En zo'n groep heeft een gedeelde OneDrive waarin ze allemaal kunnen lezen en schrijven. In die OneDrive zijn dan mapjes aangemaakt per leerling zodat het werk van een leerling in ieder geval in een eigen map komt te staan. Die functionaliteit zorgt er verder voor dat er een gedeelde klasagenda is, en ook dat er makkelijk gechat en gemaild kan worden met elkaar. En dit is waar zij nu eerst ervaring mee op gaan doen.
Ik vond het vrij origineel om het op deze manier te gaan organiseren. Het maakt gebruik van standaardfunctionaliteit uit de Office365 omgeving en is ook simpel op te zetten door een leraar die een beetje thuis is in Office365. Vooral de gedeelde agenda werd door de aanwezige leraren goed ontvangen.

Ik ben zeer benieuwd naar de ervaringen met deze manier van werken. Een vraag die wij bijvoorbeeld stelden, was hoe je ervoor zorgt dat de profielinformatie van leraren (zoals bijvoorbeeld 06-nummers) afgeschermd kan worden voor leerlingen, terwijl dat voor de collega's wel zichtbaar blijft. En zo zijn er nog wel meer vragen te stellen en te beantwoorden.

Wordt vervolgd.


Ben jij ook bezig met de invoering van Office 365 en je wilt kennis uitwisselen, neem dan eens contact op. Wie weet valt er iets zinvols te organiseren.

Wat een fiets zegt over veranderen en ontleren

Door een facebookvriend werd ik gewezen op dit filmpje.

Mooi voorbeeld. Het laat heel duidelijk zien waarom veranderen zo moeilijk is. Dat zit hem niet zozeer in het leren van het nieuwe. Dat zit 'm echter veel meer in het loslaten van het oude. En dat is dus makkelijker gezegd dan gedaan.


Wat mij betreft is dat niet alleen van toepassing op het leren fietsen, zoals de maker van dit filmpje laat zien. Ik denk dezelfde processen een rol spelen bij ingewikkelde verandertrajecten zoals het implementeren van ict-toepassingen in het onderwijs. Daar spelen (eeuwen)oude structuren een vrij grote rol. En dat zijn dus de logische paden om te volgen. En daar 'trappen' we steeds weer in. Denk daar maar aan als je - als vooruitstrevende ict-coördinator - weer eens iets vernieuwends verwacht van je collega's. :-)

Leestips t/m 15 mei 2015

Blogsgewijs was dit het weekje wel. Voor degenen die het gemist hadden: ik ben deze maand een uitdaging aangegaan: iedere dag bloggen. Tot nu toe lukt het aardig. De uitdaging loopt tot 5 juni.
Waarom? Nou gewoon omdat het kan. En omdat ik nieuwsgierig ben of het iets uitmaakt. Een beetje experimenteren kan nooit kwaad.

De lijst met leestips is deze week overigens best lang. De eerste twee berichten nemen het gegeven, dat LinkedIn Lynda.com heeft overgenomen, als startpunt. Grappig om te zien dat ze daar andere conclusie aan verbinden.
Verder berichten over maakonderwijs, over Office 365, Skype en Windows 10, over leren, leerprocessen en tools daarvoor, over RSS (als je niet weet wat dat is, wordt het tijd dat je er achter komt...), en tot slot een verzameling van praktijkvoorbeelden van het gebruik van smartphones in de les gemaakt door Ashwin Brouwer en Willem Karssenberg.

Fijn weekend en veel leesplezier!

LinkedIn neemt Lynda.com over: online leren wordt mainstream - Arjen Klijs op Frankwatching
"Een paar weken geleden werd bekend dat het zakelijke sociale netwerk LinkedIn één van ‘s werelds belangrijkste online leerplatformen koopt: Lynda.com. LinkedIn legde hiervoor 1,5 miljard dollar op tafel. Deze overname is veelbetekenend en benadrukt het toenemende belang van permanent, digitaal en flexibel leren." Lees verder...

Video niet zo'n effectief leermiddel? - Harm Weistra op eLearning.nl
"LinkedIn koopt Linda.com, een opleider die gebruik maakt van video-tutorials. Onderwijs en opleidingen lijken in de ban van flipped classroom, waarbij de uitleg niet meer door een docent in de klas plaatsvindt, maar vaak wordt vervangen door online video’s. Kortom, de video als leermiddel lijkt niet meer te stuiten en lijkt de panacee voor alle problemen die we bij face-to-face opleidingen denken waar te nemen. Maar de Australische promovendus Derek Muller komt in zijn onderzoek tot een genuanceerdere conclusie. Hij trekt in twijfel of video wel zo’n effectief middel is." Lees verder...

'Om zeven uur moeten we ze het lokaal uit schoppen' - Vives.nl
"(...) De leerlingen maken zulke leuke dingen, dat je eigen handen ervan beginnen te kriebelen. Ik wilde ook iets maken en bij collega’s bleek diezelfde behoefte te bestaan. Dus zijn we dat acht jaar geleden gewoon gaan doen. Ongeveer gelijk met de opkomst van de ‘makermovement’ zijn wij zelf gaan knutselen.”" Lees verder...

New Office 365 features appease the cloudwary - Serdar Yegulalp op Infoworld
"To overcome emotional barriers to cloud computing, cloud providers often give customers complete control over their data, including encryption keys. Microsoft has been unveiling features in that vein for Azure, and yesterday, the company took a few more steps in that direction with Office 365.
The features are about more than customer control of data, though. They also address a long-standing problem among most cloud providers: How can the customer be sure the provider doesn't mess with user data -- and what happens when the provider has no choice but to do so?" Lees verder...

Learning Modalities - Nicholas Meier op Progressive Educator
"First I want to be clear on what learning modalities are and are not. They are basically the receptive modes of taking in the world—most commonly aural (hearing,), visual (seeing), and kinesthetic (feeling, touching). These are not to be confused with learning styles (of which there are many versions such as field dependent or independent, liking to work alone or with others, risk-avoidant or risk-taker, introverted, extroverted). Nor is it to be confused with Gardner’s seven or eight Intelligences, which are ways of understanding, and really more the active side than the receptive side." Lees verder...

10 Habits of the World's Greatest Learners - Saga Briggs op informED
"History is filled with people called autodidacts, or individuals who teach themselves about a subject or subjects in which they have little to no formal education. Benjamin Franklin was an autodidact. So were Jorge Luis Borges, Eileen Gray, Gustave Eiffel, and Frida Kahlo. Modern-day autodidacts might include Julian Assange, Paul Keating, and Bill Gates. The original “self-directed learners,” autodidacts possess intrinsic motivation, self-determination, and a true passion for learning. We’ve all known at least one person who fits this description." Lees verder...

Tips om Inoreader te gebruiken - Wilfred Rubens op te-learning.nl
"(...) Ik was dan ook direct geïnteresseerd toen Marjolein Hoekstra mij wees op op haar uitgebreide Inoreader Notebook. Deze Engelstalige ’notitieblok’ bevat onder meer algemene informatie over RSS, een introducerend onderdeel, informatie over features van Inoreader (bijvoorbeeld over de zoekopties binnen Inoreader), informatie over de integratie van Inoreader in je browser, reviews van deze applicatie en een overzicht van apps voor diverse besturingssystemen. Bepaalde onderdelen zijn overigens nog niet ingevuld.(...)" Lees verder...

RSS is (gelukkig) nog niet helemaal dood. Google+ wel bijna? - Pierre Gorissen op ICT&OnderwijsBLOG
"Het was een voorbeeld van een absoluut niet representatieve steekproef met te weinig reacties om ook maar enigszins representatief te zijn voor welke populatie dan ook. Maar ik misbruik hem toch maar even heel schaamteloos om duidelijk te maken dat Google het zichzelf extra moeilijk maakt door ook de nieuwe “Collections” functionaliteit van Google+ niet van RSS te voorzien. Net als Flipboard kiezen ze voor een systeem waarbij je als gebruiker wél content toe kunt voegen aan het online platform van (in dit geval) Google, maar jezelf en andere gebruikers geen andere manier hebben om die content te benaderen dan via de website zelf." Lees verder...

Cito-toetsen te koop op internet - Nieuws uit Brandpunt op kro.nl
"Alle Cito-toetsen van het Leerlingvolgsysteem, waarop deels het schooladvies van basisscholieren wordt gebaseerd, zijn via het internet te koop. Dat toont het KRO-NCRV programma Brandpunt vanavond in de uitzending aan." Lees verder...

Live vertalingen voor Skype beschikbaar voor alle Windows-gebruikers - Nu.nl
"Microsoft heeft de Skype Translator beschikbaar gemaakt voor alle Windowsgebruikers. De Translator kan gesprekken via Skype live vertalen, zelfs als er gesproken wordt in plaats van getypt." Lees verder...

Leer me dan! - Frans Droog op Droog's leren delen
"In Belgie wordt gewerkt aan een grote hervorming van het vervolgonderwijs. Hieronder de bijdrage van een leerling, Alice Elliot, aan het debat hierover. Het is een beschrijving van een gedreven persoon met een oproep aan het onderwijs. Het is niet de standaard maar het geeft zeker te denken. Het betreft de situatie in Belgie maar is misschien niet zo heel veel anders in Nederland. Zien docenten hun leerlingen wel vaak genoeg zoals zij thuis doen? Zijn docenten zich bewust van de druk die leerlingen voelen? Durven docenten na te denken over het doel van onderwijs als leerlingen dit soort meningen delen en dit soort vragen stellen?" Lees verder...

Introducing Windows 10 Editions - Tony Prophet op Windows.com
"Windows 10 is coming this summer in 190 countries and 111 languages. Today, we are excited to share more details on the Windows 10 Editions." Lees verder...

e-Boek over gratis Edu Technology - eLearning.nl
"Een nieuwe editie van The Free Education Technology Resources eBook is uitgekomen. Met bijna 200 gratis software applicaties, staat deze nieuwe update vol met gratis tools en levert het inzicht hoe deze te gebruiken." Lees verder...

Smartphones in de les: Praktijkvoorbeelen uit het onderwijs! - Willem Karssenberg op Trendmatcher.nl
"Met trots presenteren Ashwin Brouwer en ik een nieuwe uitgave:" Lees verder... of kijk hieronder:

Leestips t/m 10 april 2015

Zo, die week was weer snel voorbij!
De lijst met leestips is deze keer niet zo lang. Er is nieuws over de samenwerking tussen Dropbox en Microsoft; een interessant stuk over learning analytics en leesplezier; en beschouwingen over het gebruik van de smartphone op scholen en het aanbieden van programmeerlessen.

Onderaan de lijst heb ik een TED talk ingesloten van Jeremy Howard. Hij vertelt over de stand van zaken van machine learning. En de implicaties die die ontwikkeling zou kunnen hebben voor onze toekomst. In zijn laatste slide geeft hij aan dat 'beter onderwijs' in ieder geval niet helpt...

Veel leesplezier en fijn weekend!

Big data en leesplezier - Dick van der Wateren op Blogcollectief Onderzoek Onderwijs
"Gaat de voortdurende stroom aan digitale data over leerlingen ons werkelijk helpen het onderwijs te verbeteren? Onlangs was ik bij een brainstorm voor een nieuw analyse-instrument dat volgend jaar op de onderwijsmarkt zal worden gelanceerd. Het product is met de beste bedoelingen ontwikkeld; de makers willen iets goeds doen voor het onderwijs en leraren helpen hun werk beter te doen. Door alles wat leerlingen doen op laptops en notebooks te analyseren zouden we van dag tot dag kunnen volgen hoe hun taalvaardigheid zich ontwikkelt. Aantrekkelijk idee. Niettemin voelde ik me al snel ongemakkelijk. 
Ik vroeg me af: Is wat in het onderwijs belangrijk is meetbaar, of vinden we belangrijk wat meetbaar is?" Lees verder...

Moeten kinderen op school leren programmeren? - Pierre Gorissen op ICT&Onderwijs BLOG
"In 1985, toen ik 15 was, kreeg ik van mijn ouders een MS-DOS computer. Op school kwamen de computers pas toen ik nét te oud was. Ik leerde het dus thuis. Zelf. Met dank aan mijn ouders.
Gisteren heb ik voor mijn zoon van 12 zijn eerste certificaat uitgeprint van EdX. Voor het programmeren met Scratch." Lees verder...

Scholen omarmen smartphone tegen wil en dank - Dirk Verkuil op NOS nieuws
"De smartphone is definitief doorgedrongen tot de schoolklas. Uit een onderzoek van de NOS onder 137 middelbare scholen blijkt dat de overgrote meerderheid (85 procent) de smartphone gebruikt bij het onderwijs. 
Dat betekent nog niet dat de leerlingen hun mobieltje altijd en overal mogen checken. Op de helft van de scholen mag de smartphone wel mee de klas in, maar mag hij alleen worden gebruikt met toestemming van de leraar." Lees verder...

Dropbox laat gebruikers Office-documenten in browser aanpassen - Nu.nl
"Dropbox maakt gebruik van een integratie van Office Online, waardoor gebruikers Word-, Powerpoint- en Excel-bestanden in de browser kunnen bewerken. Alle Office-documenten die Dropbox-gebruikers online in de cloud hebben opgeslagen, zijn hierdoor in de browser te bewerken." Lees verder...

The wonderful and terrifying implications of computers that can learn - Jeremy Howard op TED (youtube)
"What happens when we teach a computer how to learn? Technologist Jeremy Howard shares some surprising new developments in the fast-moving field of deep learning, a technique that can give computers the ability to learn Chinese, or to recognize objects in photos, or to help think through a medical diagnosis. (One deep learning tool, after watching hours of YouTube, taught itself the concept of “cats.”) Get caught up on a field that will change the way the computers around you behave … sooner than you probably think." Kijk hier of hieronder...

Leestips t/m 6 maart 2015

Een dagje later dan dat jullie van me gewend zijn, zijn hier de leestips van deze week.

Fijn weekend!


What if We Treated School Principals Like CEO's? - Jean Desravines op OZY
"Imagine a leader who is responsible for managing a budget of several million dollars, overseeing hundreds of staff, addressing the concerns and needs of passionate stakeholders, and is ultimately on the hook for delivering a “product” that will profoundly impact the trajectory of our country. You’re probably envisioning that this person is a corporate CEO of a Fortune 500 company, right?  Wrong.
I’m actually referring to your high school principal." Lees verder...

15 Surprising Discoveries About Learning - Saga Briggs op informED
"What are some of the most encouraging known facts about learning? From taking a walk to learning a new language, there are countless things we can do to improve the way we learn. Below we list fifteen steps toward a better brain:"Lees verder...

Samenwerken met OneNote op school en in de klas - Maurits Knoppert op Office365 in het Onderwijs
"Microsoft probeert al lange tijd OneNote steeds meer onder de aandact te brengen in het onderwijs, zeker omdat het in het onderwijs als samenwerkingsdocument goed in te zetten is. Op 13 februari kwam Microsoft met de mededeling dat OneNote vanaf dat moment gratis door iedereen te gebruiken is. Vanaf nu zou iedereen dus vanaf iedere computer of ieder device gebruik kunnen maken van OneNote. Via deze link kun je op de office blogs goed de laatste ontwikkelingen van OneNote blijven volgen. Wekelijks worden er nieuwe features toegvoegd." Lees verder...

7 Ways Video Games Enhance Learning - Educators Technology
"Along similar lines , gaming theorist, Tom Hatfield (author of the popular book/; Why Gaming Will Dominate the Twenty-First Century) contends that successful video games include 7 learning principles that we can extract and apply in other sectors such as business and education. These principle are:(...)" Lees verder...

Questioning Mainstream Wisdom about Schools and the Economy - Larry Cuban op School Reform and Classroom Practice
"The fairy tale about the Emperor with no clothes is (and has been) a metaphor for the damages incurred from groupthink. Fear of appearing silly or losing status among peers in raising questions when a consensus–the wisdom of the group–occurs daily in all organizations. When that consensus extends to the nation and involves ideas that have consequences for the entire citizenry, then yelling out that the Emperor is naked is everyone’s duty in a democracy.
For the past thirty years the groupthink idea of public schools solving a national economic crisis and rising inequalities  has been the idee fixe of civic, business, educational, and academic leaders." Lees verder...

Onderwijs verandert fundamenteel - eLearning.nl
"Gartner heeft een top 10 van strategische technologieën voor het onderwijs samengesteld. Het is geen lijst met tools die besparingen opleveren in tijd of geld. Het gaat om strategische technologieën, die volgens Gartner in 2015 op de actielijst van elke CIO in het onderwijs zouden moeten staan." Lees verder...

Hoe werkt Muiswerk het beste voor de allerjongsten? - Muiswerk Educatief
"Er zijn veel leuke apps voor kinderen in de groepen 1 tot en met 3, maar er is nog weinig serieus educatief aanbod. Muiswerk heeft met Leesstart, Flitsend Spellen 1 en Woorden 1 aardig wat te bieden. Komend schooljaar komen daar Woordstart en de geheel vernieuwde rekenprogramma's nog eens bij, speciaal ontwikkeld voor de kleuters." Lees verder...

Macht, gezag, angst en vertrouwen - Hartger Wassink op De Professionele Dialoog
"Al sinds mijn promotieonderzoek ben ik geboeid door het thema gespreid leiderschap. Met velen deel ik een afkeer van autoritair, directief, top-down leiderschap. Niet alleen omdat het weinig vreugdevol is om met zo’n baas te werken, maar ook omdat ik ervan overtuigd ben, dat dit niet de meest productieve manier is om leiding te geven. Enfin, dat hebben mensen als Ricardo Semler veel beter beschreven.
Een andere reden is, dat ik in al die jaren er ook steeds meer van overtuigd ben geraakt, dat alle leiding die leraren (of andere professionals) zelf kunnen geven, niet meer door managers gegeven hoeft te worden. Dat scheelt loonkosten voor managers, een hoop zinloos overleg en dito ergernis." Lees verder...

Heeft de klasinrichting een positief effect op leren? - Kris van den Branden op Duurzaam Onderwijs
"Antwoord: Ja. Dat blijkt uit een vrij grootschalige studie in het Verenigd Koninkrijk waarbij meer dan 3000 leerlingen werden gevolgd, verspreid over 153 klassen in 27 basisscholen. De fysieke kenmerken van de klasinrichting bleken een stevige invloed te hebben op de vooruitgang die de leerlingen gedurende het schooljaar maakten voor wiskunde, leesvaardigheid en schrijfvaardigheid. De belangrijkste aanbevelingen die aan schoolteams op dit vlak kunnen worden aangereikt, zijn de volgende:" Lees verder...

Plan gepresenteerd voor meer maatwerk in het onderwijs met ICT - PO-Raad
"Uitwisselen van kennis over gepersonaliseerd leren op school, hulp bij het inkopen van adaptief leermateriaal en landelijke afspraken over privacy. Dat zijn enkele van de afspraken en plannen uit het Plan van Aanpak van het zogenoemde Doorbraakproject Onderwijs & ICT. Dit is een gezamenlijk project van de PO-Raad, VO-raad en ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Economische Zaken. Zij verwachten in de komende twee jaar een doorbraak te realiseren met betrekking tot maatwerk met ICT in het onderwijs. Dit is nodig om leerlingen met hulp van de mogelijkheden van ICT beter voor te bereiden op hun toekomst." Lees verder...

Humans Need Not Apply
En via het blog van Patrick Koning vond ik deze video. Een aardige kijktip die handelt over de toekomst die ons te wachten staat.

Waar onderwijstechnologie goed voor is

Op InformED doet Sara Briggs een bijdrage die '10 Most Powerful Uses of Technology for Learning' beschrijft. Een lijstje om in je achterhoofd te hebben, als je weer eens plannen gaat maken voor het gebruik van technologie in je onderwijs. Toch heb ik ook wat kanttekeningen.

De zaken die zij opsomt zijn de volgende:

1. Faciliteren en stimuleren van kritisch denken
Zij splitst dit op in het denken in analogieën, het kunnen uiten van je gedachten, het kunnen doen van (gedachte)experimenten en probleem oplossend te werk gaan.

2. Mobiel leren
Het beschikbaar stellen van mobiele devices zoals telefoons of tablets wordt hier in één adem genoemd met 'een leven lang leren'. Het beschikbaar maken van de technologie zou ervoor zorgen dat ontspanning en leren veelal in het verlengde van elkaar plaatsvinden. Vooral informeel leren wordt dan gestimuleerd. Hoewel dit zeker het geval is, ligt ook afleiding m.i. sneller op de loer.

3. Toegang tot onderwijs
Technologie kan ervoor zorgen dat de toegang tot onderwijs makkelijker geregeld wordt. Vooral op plaatsen waar geen school is, of de andere infrastructuur ontbreekt (levering van lesmateriaal bv.), zouden baat hebben bij de introductie en het gebruik van technologie. Ik moet dan vooral denken aan het 'hole in the wall-experiment' van Sugata Mitra. In dit artikel wordt de X-prize challenge genoemd die er op gericht is zo goedkoop mogelijke, maar robuuste technologie naar die plaatsen te krijgen.

5. Doorlopende feedback
Technologie maakt het mogelijk om leerlingen één-op-één heel gerichte feedback te geven. Dat kan de motivatie bevorderen en het kan de prestaties doen groeien. Dat vereist volgens mij nog wel een verdere doorontwikkeling van het lesmateriaal dat hier nu voor gebruikt wordt. Maar de potentie hiervan is enorm.

6. Onbegrensd en onmiddellijk leren
Door middel van technologie kun je heel snel het antwoord op een diversiteit aan vragen krijgen. Ieder antwoord is een zoekopdracht ver weg. De stelling is hier dat we sneller kunnen leren omdat we minder moeite hoeven te doen om het antwoord op veel vragen te vinden.

7. Maken en bijdragen
Mijn eigen blog is hier een voorbeeld van. Ik schrijf dingen op om het zelf beter te kunnen onthouden. Maar daarnaast zorgt het er ook voor dat ik bijdraag aan de ontwikkeling van anderen. Jij zit dit immers ook te lezen. Het biedt ook mogelijkheden om door te praten via reacties of als ik jou van de week een keer tegenkom.

8. Sociale verbondenheid
Ik zou hier snel denken aan de gewone sociale media dit het makkelijker maken om met een grote groep contact te onderhouden. In het artikel focussen ze vooral op een voorbeeld van bejaarden die door middel van technologie meer sociale verbondenheid ervaren en minder eenzaamheid. Ik vraag me dan wel af welke technologie ze precies bedoelen. Want dan zou het ook kunnen gaan om bijvoorbeeld een rollator of een scoot-mobiel die ervoor zorgen dat die oudjes de deur uit kunnen. En wat dat dan met leren te maken heeft?

9. Bewustzijn dat je deel uit maakt van een grote wereld.
In het Engels noemen ze het 'global awareness'. Het besef dat je deel uitmaakt van een (veel) grotere wereld dan alleen je eigen omgeving. Door middel van technologie zijn mensen (sociale netwerken/mail), spullen (online winkels) en plaatsen (streetview van Google maps) veel toegankelijker. Meer kennis van de wereld maakt je minder bekrompen en meer 'open minded'.

10. Beter begrijpen van leerprocessen
Leerprocessen kunnen tegenwoordig door computers gesimuleerd worden. Onderzoek naar leerprocessen wordt hierdoor makkelijker omdat je niet alles met een echte proefpersonen hoeft te onderzoeken. Je kunt met simulatie eerst een voorselectie maken en daarna het onderzoek met echte proefpersonen starten. Dat maakt gerichter onderzoek mogelijk.
Daarnaast denk ik dat de wereld van big data en learning analytics ons ook nog wel de nodige informatie gaan opleveren. Als leerlingen gebruik maken van digitaal lesmateriaal kan in potentie alles wat de leerling in interactie met dat lesmateriaal doet, onderzocht worden.


Kanttekeningen
Zoals ik al zei heb ik wat kanttekeningen bij dit lijstje.
De eerste opmerking is dat de nummering niet klopt. Het zijn eigenlijk 9 dingen die ze opnoemt. Nummer 4 mist.
Daarnaast vind ik mobiel leren en onbegrensd en onmiddellijk leren wel erg dicht bij elkaar liggen. Het zijn twee facetten van hetzelfde ding volgens mij.
En dat geldt eigenlijk ook voor sociale verbondenheid en het bewustzijn dat je deel uit maakt van een groter wereld.
In Nederland is bovendien punt 3 van minder belang dan in sommige buitenlanden. Hier heeft iedereen eigenlijk al toegang tot (goed) onderwijs. Daar maakt technologie niet zo'n groot verschil in.

Leestips t/m 19 december 2014

Deze post met leestips gaat deze keer zonder verdere toelichting. Helemaal onderaan staat een filmpje over een nieuwe functionaliteit van Skype. Dat is zeker de moeite waard om even te bekijken. Als je het al niet voorbij hebt zien komen.


Apple Learning Series - Fons van den Berg op Crazy Ones
"In mijn eigen workshops (en bijbehorende iTunes U Cursussen) verwijs ik er al best vaak naar en dus is het eigenlijk vreemd dat ik er nog niet eerder een stukje over geschreven heb: de iTunes U Cursussen van de Apple Learning Series. De oorspronkelijke Learning Series (voor OS X Mountain Lion en iOS 6) waren nog vrij algemeen, maar de nieuwere richten zich heel specifiek op het onderwijs." Lees verder...

Column: Aangenaam, Hannah Breeveld, Muiswerk beheerdocent! - Theo Schijf op Muiswerk Educatief
"Op scholen zijn een paar grote veranderingen gaande. Interactieve leermiddelen worden ineens veel breder ingezet, zijn ineens als vanzelfsprekend voor 100% web-based en docenten hebben systeembeheer amper nog nodig. Het beheer van een interactief leermiddel kan daarom nu door een beheerdocent gebeuren." Lees verder...

Mag een school-app persoonsgegevens van kinderen naar derden sturen? - Arnoud Engelfriet op Ius Mentis
"Digitaal lesmateriaal is iets totaal anders dan gewoon maar een boek op de computer: de software observeert en categoriseert al doende elk kind dat met zulk digitaal lesmateriaal werkt. Dat schreef Karin Spaink vorige week naar aanleiding van een Kamerbrief over allerlei apps en tools die persoonsgegevens van leerlingen bijhouden. Dat roept meteen een belangrijke vraag op: eh, wat krijgen we nou? Die software houdt persoonsgegevens bij van kinderen, en slaat dat centraal op onder beheer van de uitgevers van die apps of software. Hoe zit dat privacytechnisch?" Lees verder...

Kunnen we met leren de verandering om ons heen bij houden? - Wilfred Rubens op te-learning.nl
"De wijze waarop kenniswerkers vaak leren past niet goed bij de veranderingen waarmee zij in hun werk te maken hebben. We zullen professionalisering dus op een andere manier moeten insteken. Het is de vraag of overdrijvingen daarbij helpen." Lees verder...

Inspectie: toetsen niet verplicht... - Teije de Vos op Testen en Toetsen
"De Onderwijsinspectie wil gaan werken aan een nieuwe vorm van toezicht. Op de website van de inspectie staat alvast heldere taal over o.m. toetsen." Lees verder...

Teaching independence through open-ended  projects - Kelly Draper op Classdojo Blog
"Giving students more control and ownership over their lessons and experiences in school is a double-edged sword. Educators want independent learners who want to find out more and know how to study but young people need to learn to self-regulate.
The process of learning how to manage time and own behavior is hard on teachers! Not only is it difficult to witness children sabotaging their own education but our colleagues may judge the noisy classroom as chaotic and unproductive. One horrible project can be enough to put teachers off forever." Lees verder...

Het best bewaarde geheim van Amsterdam - Erwin Bomas op Kennisnet Innovatie
"Op 4 december verzamelde een groep innovatiegezinde docenten zich in het ‘best bewaarde geheim van Amsterdam’ voor de sneak preview van de Innovatiewijzer. Tijd om een tipje van de sluier op te lichten." Lees verder...

Ivo Opstelten en Nederlandse scholen winnen Big Brother Awards - nu.nl 
"Minister Ivo Opstelten (Justitie) en de Nederlandse scholen ontvangen Big Brother Awards voor een reeks privacyschendingen. De Amerikaanse klokkenluider Edward Snowden ontving een prijs omdat hij zich juist sterk heeft ingezet voor de bescherming van privacy."Lees verder...

Kan een leraar een professional zijn? - Sijko Wierenga op Schoolcultuur.nl
"Professionaliteit is in het dagelijks taalgebruik een ingesleten begrip. Van iemand die haar vak beheerst zeggen wij: ze is een echte professional. Een voetballer die iemand onderuit schoffelt, verwijten wij onprofessioneel gedrag. Professionaliteit wordt ook gebruikt als verdediging tegen managers of politici die willen bepalen hoe we ons werk doen. We zeggen dan: Ik ben een professional, bemoei je niet met mijn werk, ik bepaal zelf hoe ik het doe. En zoals dat vaak gaat: een ingesleten begrip heeft weinig inhoud meer. Je merkt dat professionaliteit steeds meer toegroeit naar: ‘je werk goed doen’." Lees verder...

Dit zijn de nieuwe voorwaarden Facebook: moeten we bang zijn? - Charlotte Meindersma op Frankwatching
"Op 1 januari 2015 gaan er nieuwe Facebook-voorwaarden in. Een paar weken geleden zagen we mensen in paniek al een verklaring op hun timeline plaatsen waarmee ze hun auteursrechten en privacy willen beschermen. Moeten we bang zijn voor deze voorwaarden en Facebook maar verlaten, of kunnen we er zelf wat tegen doen?" Lees verder...

2014: terugkijken op een jaar vol ICT-ontwikkelingen #2 - Roco Braas op Tumult
"Zoals ik in mijn vorige blog al vertelde, gaat het erg hard met de digitalisering van het onderwijs in Nederland. En dat merkten we vooral tijdens onze reflecties en kick-off’s. En met meer dan 500 kick-off’s, reflecties en presentaties per jaar kunnen door het hele land, kunnen we zeggen dat we behoorlijk met onze voeten in de spreekwoordelijke modder staan. (...) Tijdens die bijeenkomsten viel één ding op: de IT-infrastructuur van veel scholen wordt hoe langer hoe beter. Want vroeger kwamen we dit nog wel eens tegen:" Lees verder...

Skype Translator preview opens the classroom to the world - Skype op youtube
"We recently previewed Skype Translator to two elementary school classes—one in Washington and one in Mexico City. A few rounds of “Mystery Classroom” was all it took for these students to discover the potential of Translator to break down language barriers and bring people together." Kijk hieronder of op youtube

Aan de slag met gamification? Zo doe je dat

Gamification is een term die af en toe de kop op steekt tussen alle berichten die er vanuit mijn rss-reader op me afgevuurd worden. In één van die berichten kwam ik een initiatief tegen van een leraar die serieus aan de slag ging met een uitgewerkt gamification idee. En het mooie is dat het zo goed gedocumenteerd is, dat iedere leraar kan voortbouwen op zijn idee.

Geïnteresseerd? Kijk eens naar ClassCraft.

Hier worden de principes van Role Playing Games gebruikt voor in het klaslokaal. Ze claimen dat de motivatie van leerlingen omhoog gaat, dat er betekenisvol wordt samengewerkt en dat het leren leuker maakt.
Hoe ze dat doen? Ze laten leerlingen, net als in een RPG, een spelersrol kiezen die bij ze past. In het voorbeeld doen ze dat op basis van de bekende fantasyverhalen. Je kunt kiezen uit genezers (healers), strijders (warriors) of tovenaars (mages). Bij die verschillende rollen horen verschillende 'vaardigheden' of 'voorrechten'. Een tovenaar mag bijvoorbeeld ongestraft te laat in de les komen. En een strijder mag in de klas eten. En een genezer mag tijdens de les naar muziek luisteren. Er zijn uiteraard ook vaardigheden die relevant zijn voor het leerproces.
Vervolgens moeten de leerlingen teams maken. Daarbij is het verstandig rekening te houden met de vaardigheden van de verschillende spelers. De opdrachten die je als leraar uitdeelt, zijn opdrachten waarvoor de leerlingen van een team elkaar nodig hebben of waarmee ze elkaar kunnen helpen.
Aan het begin van iedere les vindt er een willekeurig voorval plaats. De gedachte daarachter is dat die voorvallen het spel onvoorspelbaar maken en het leuk maken om op tijd in de les te zijn.
Dit zijn zo wat losse elementen die een beetje beeld geven van hoe het systeem werkt. Op de genoemde website vind je een uitgebreide beschrijving van de opzet van het geheel.

Ik denk dat het een mooie manier is om spelelementen in je lessen te integreren. Of het echt werkt, hangt er vanaf. Niet iedere leerling zal zitten wachten op een fantasysausje over de lessen. Maar misschien kun je dat ondervangen door de principes in een ander soort 'wereld' te gieten. Verder denk ik dat het hier vooral gaat om het enthousiasme en plezier dat je er als leraar mee uitstraalt. Mijn intuïtie zegt me dat dat vooral de werkzame factor in het geheel is. Of leerlingen er beter door gaan leren, waag ik te betwijfelen.

Mocht er overigens iemand naar aanleiding van deze blogpost besluiten om zich op de website aan te melden, dan hoor ik dat graag. Ik ben dan wel benieuwd naar de ervaringen.


Gespot via Technology Tidbits

Waar zit ICT in het curriculaire spinnenweb? #inhmli

Afgelopen vrijdag kwamen we met de masterstudenten bij elkaar om te luisteren naar Jan van den Akker van het SLO. Hij ging in op het onderwerp leerplanontwikkeling. Eén van de modellen die hij besprak was het curriculaire spinnenweb.

Bij het ontwikkelen of verbeteren van een curriculum heb je volgens Jan van den Akker te maken met verschillende elementen die hij zich voorstelt als een soort web. Er is voor die metafoor gekozen omdat de afzonderlijke draden van een web vrij sterk zijn en structuur geven aan het geheel. Als je aan zo'n draad trekt, heeft dat invloed op het geheel. En als je te hard trekt, maakt dat andere onderdelen van het web misschien wel kapot.

De elementen waaruit een curriculum bestaat (en waar je dus aan zou kunnen sleutelen) zijn in willekeurige volgorde:
- Leerdoelen
- Leerinhoud
- Leeractiviteiten
- Docentrollen
- Bronnen en materialen
- Groeperingsvormen
- Leeromgeving
- Tijd
- Toetsing

In het midden van het web vind je de visie op leren of de visie op onderwijs. Vanuit die visie bepaal je de invulling van de afzonderlijke elementen. We kunnen ons daar allemaal wat bij voorstellen, denk ik.

Een vraag die door een medestudent gesteld werd, was waar ICT zich in dit web nou precies bevond. Er wordt vaak meteen gedacht aan het element 'bronnen  en materialen'. En als je ICT maar op één plek zou mogen indelen, is dat misschien wel de meest logische plek. Ik denk dat veel leraren ICT op die manier benaderen.
Maar als je er verder over gaat nadenken, kun je gemakkelijk tot de conclusie komen dat ICT prima zijn plek kan krijgen binnen andere elementen van het web.
Je kunt ICT inzetten als bron zoals je een boek ook gebruikt. Maar je kunt ICT ook inzetten als (virtuele) leeromgeving. Daarnaast kun je met behulp van ICT de door de leerling bestede lestijd uitbreiden omdat het tijd- en plaatsonafhankelijk leren mogelijk maakt. Bovendien kan ICT ervoor zorgen dat er andere groeperingsvormen mogelijk worden. Je kunt meer op niveau (niveaugroepen), of meer op interesse (interessegroepen) samenstellen met behulp van data die door ICT verzameld wordt. En dat kun je dan ook weer met veel omvangrijkere groepsgroottes doen dan zonder ICT.
Met ICT zijn andere leeractiviteiten mogelijk. Denk aan locatiegebonden activiteiten (mobile learning) of activiteiten waarbij social media worden gebruikt om experts te raadplegen. In die zin kan ICT ervoor zorgen dat er meer authentieke leeractiviteiten worden ondernomen.
De docentrollen kunnen onder invloed van ICT ook variëren. Bij weblectures zijn die docentrollen weer anders dan bij activiteiten waarbij peers elkaar feedback geven op geschreven producten (via bijvoorbeeld www.annotatiesysteem.nl).
En tenslotte wil ik de toetsing nog noemen. Want ICT zou er wel eens voor kunnen zorgen dat toetsen in de toekomst samengaat met oefenen. Kijk naar initiatieven als Rekentuin. Als je gebruik maakt van zo'n systeem, hoef je in theorie niet meer apart te toetsen. Daarmee versmelten leeractiviteiten met toetsvormen onder invloed van ICT.

Dus om antwoord te geven op de vraag waar ICT zit in het curriculaire spinnenweb: het lijkt erop dat ICT eerder de spin in het web is. En waar die zit, ligt maar net aan het feit waar de vetste vliegen in het web gevangen worden.


Meer info over leerplanontwikkeling vind je bij het SLO via deze link. (Dat is ook meteen de bron van de afbeelding bij deze blogpost.)