woensdag 14 april 2010

Typeles op de basisschool


In oktober heb ik een artikeltje geschreven over typeles voor kinderen. Ik kreeg hier van Roderick Rensenbrink een uitgebreide reactie op. Inmiddels heb ik toestemming van hem om zijn reactie letterlijk over te nemen als nieuwe blogpost. Zeer de moeite waard om even te lezen.

"Als vader van twee zoons en vice-voorzitter van de ouderraad van een basisschool streef ik al jaren naar typlessen op het rooster. Het verbaast mij nog steeds hoeveel weerstand daar tegen bestaat, terwijl het eigenlijk zo vanzelfsprekend is. Een basisschool behoort basisvaardigheden te onderwijzen, zoals lezen en schrijven. Leerlingen zullen een leven lang voor 96% van wat zij schrijven gebruik maken van een computer. Toetsenbordtraining ligt dus voor de hand, maar wat dat betreft laat men de jeugd massaal aanmodderen. Kinderen mogen zichzelf typen aanleren en doen dat dus volstrekt verkeerd. Terwijl handmatig schrijven in het primair onderwijs methodisch wordt bijgebracht, wordt het machineschrijven schromelijk verwaarloosd. Dat komt waarschijnlijk omdat de beleidsmakers zelf typen met twee of vier vingers en, zoals de meeste mensen, vinden dat ze zich daar heel goed mee kunnen redden. Tot ze een cursus blindtypen hebben gevolgd. Elke volwassene die een serieuze typcursus heeft gevolgd heeft achteraf spijt dat niet veel eerder te hebben gedaan. Blindtypen levert niet alleen een enorme tijdwinst op, maar draagt ook bij tot de inhoudelijke kwaliteit van het geschrevene. Wie blind typt kan zich immers volledig concentreren op de boodschap aangezien de bediening van het toetsenbord een automatisme is geworden. Het aanleren van deze basisvaardigheid wordt onze kinderen nu onthouden. Dat wil zeggen: ouders mogen het zelf regelen, met een cursusje op CD-ROM en het risico dat het leerrendement nihil is omdat er nergens zoveel kaf tussen het koren zit als in de typbranche. Daar bestaat geen keurmerk en ik moet het eerste vergelijkend onderzoek van typcursussen nog lezen op internet.

Dat vergelijkend onderzoek hebben we als ouderraad dus zelf maar opgezet. We hebben een aantal webbased typcursussen voor kinderen bekeken, te weten TypeTopia, TypeSkills, Ticken en TypeStars. Webbased, omdat kinderen, als ze achter de computer zitten, toch vooral op internet bezig zijn en we verwachten dat online typtrainingen op dit gedrag inspelen. Het eigenlijke onderzoek is overigens uitgevoerd door mijn zoons en twaalf andere kinderen uit de bovenbouw. De kids kregen een week om de proeflessen te doen, die op de verschillende websites worden aangeboden. TypeTopia en TypeStars bleken veruit favoriet. Wij ouders (en het onderwijsteam op school) zijn vooral gecharmeerd van TypeStars, omdat deze cursus als enige internet niet alleen gebruikt als distributieplatform, maar de communicatiemogelijkheden van het web integreert in het leerproces. Cursisten kunnen online studiegroepjes opzetten en scholen beschikken binnen TypeStars over een eigen forum. Daarmee is TypeStars niet alleen een typcursus, maar ook een introductie tot sociale netwerken op internet. Als kinderen chatten of actief zijn op een forum wordt hun typvaardigheid geanalyseerd en de oefenstof van de typlessen aangepast! Iets dergelijks hebben we bij geen enkele andere cursus aangetroffen.

Omdat de school typlessen in eerste instantie niet zag zitten, waarbij vooral het kostenaspect en tijdgebrek als argumenten werden aangevoerd, heeft de ouderraad op eigen initiatief TypeStars (www.typestars.com) aangeschaft. De school draagt wel bij door het computerlokaal en een leerkracht (op vrijwillige basis) beschikbaar te stellen. Inmiddels heeft de eerste lichting TypeStars-cursisten het diploma op zak, waarbij zowel ouders als leerkrachten aangenaam zijn verrast door de snelheid, maar vooral het gemak en het plezier waarmee de kinderen zich het blindtypen eigen hebben gemaakt. Van extra belasting van het onderwijsteam bleek geen sprake omdat de leerlingen vooral buiten schooltijd met TypeStars hebben geoefend. De cursus staat voor één uur per week op het rooster. Als ouderraad gaan we onze bevindingen publiceren op internet als een handleiding voor ouders die, net als wij, vinden dat in het internettijdperk middelen beschikbaar moeten worden gesteld om blindtypen als basisvaardigheid te onderwijzen op elke school.
Roderick Rensenbrink"


Er is nog niet bekend waar de handleiding gepubliceerd gaat worden. Wellicht zou Kennisnet hier ook een rol in kunnen spelen?


(plaatje van typestars.com)

Meer lezen:
Typeles
Winkwaves schoolplein
M2Desk, multimediale leerlingtafel

Of abonneer je via RSS of email
>>> Wat is rss?

zaterdag 3 april 2010

3 manieren om taakbeleid te registreren

Sinds de gewone ADV is afgeschaft, wordt er binnen onze stichting gebruik gemaakt van een regeling voor compensatieverlof. In het kort komt het er op neer dat je vrije dagen kan sparen door op andere dagen extra uren te maken.
Maar dan moeten over de inzet van die uren wel goede afspraken gemaakt zijn. Daar worden vaak formulieren voor gebruikt waarop je van te voren invult welke extra werkzaamheden je dit schooljaar zal doen. En daar krijg je dus compensatieverlof voor.

Hier wil ik even aandacht besteden aan een drietal sites die zulke formulieren aanbieden.

1. www.bomanto.nl
Via deze site kun je een excel bestand aanschaffen waarmee je het taakbeleid kunt registreren. Prijzen zijn op de site te vinden.

2. www.taakbeleid.nl
Deze site werkt met een inlog en is verder webbased. Hier is ook een koppeling met een bovenschoolse module mogelijk. Verder leveren zij ook een module om een bekwaamheidsdossier bij te houden.

3. www.avs.nl
Naast een pagina met antwoorden op vragen over taakbeleid, biedt de algemene vereniging schoolleiders in hun productenoverzicht ook een download (excelbestand) aan die als voorbeeld kan dienen voor een formulier voor taakbeleid. Dat is gratis.

Ik vind overigens dat het taakbeleid op zichzelf niet zo veel goeds met zich mee heeft gebracht. De bedoeling is waarschijnlijk geweest dat taken op scholen beter verdeeld zouden worden. Want je krijgt nu niet meer zomaar vrij, maar je moet het 'verdienen'. Ik vraag me af op welke school dat gelukt is.
Wat ik zie, is dit: waar collega's voorheen gewoon voor elkaar klaar stonden en soms eens wat extra voor elkaar deden, ook al behoorde dat niet tot je vastgestelde takenpakket, daar gaan mensen nu rekenen. 'Jij krijgt daar toch uren voor.' Gewoon de dingen doen omdat je ze leuk vindt, wordt naar de achtergrond verdrongen omdat er nu mensen in werkgroepen, commissies e.d. stappen om hun uren te halen. Voor de sfeer op een school kun je taakbeleid beter afschaffen.



Meer lezen
8 manieren om je digibordbekwaamheid te vergroten
2 keer coachen met behulp van techniek
Cloud computing voor de basisschool

Of abonneer je via RSS of email
>>> Wat is rss?

zondag 28 maart 2010

4 bronnen voor digibord tools

Nog maar eens aandacht voor het digibord. In deze post zet ik een aantal bordonafhankelijke tools op een rij die je helpen meer uit je digibord te halen. Uiteraard biedt de software van bijvoorbeeld SmartBoard of ActivBoard ook veel mogelijkheden. Maar daar gaat deze blogpost niet over.

Digibord essentials van Heutink
In eerste instantie was het voor iedereen mogelijk om gebruik te maken van de Digibord Essentials van Heutink. Je moest de directe link kennen, en dan werkte het. Na enige tijd hebben ze dat afgeschermd en tegenwoordig moet je je registreren. Er is wel een demo te bekijken waarin via screencasts getoond wordt wat de mogelijkheden van Digibord Essentials zijn. Die mogelijkheden zijn ondermeer: een verjaardagstaart, rekenrekjes, breukencirkels, een verkeersplein en een stoplicht voor zelfstandig werken.
Digibord Essentials is te gebruiken als je een digitaal schoolbord bij Heutink aanschaft is te lezen op hun site.

Schoolbordportaal
Zeer complete verzameling van allerlei tools die op internet te vinden zijn. De voordelen van deze site vind ik:
1. Er is een zeer groot aantal verschillende tools. Je hebt echt veel keuze.
2. Je kunt zoeken op vakgebied, of op bouw; of op beide.
3. Ze hanteren een systeem waarbij de tools waarderingen (sterren) krijgen.
Zelf schrijven zij:
"Welkom op het portaal voor uw digitale schoolbord. Op dit portaal kunt u gereedschappen vinden die u kunt inzetten tijdens uw instructie. De verzamelde instructiegereedschappen van internet voldoen aan de volgende eisen:
•De gereedschappen zijn methode onafhankelijk.
•Ze zijn van goede kwaliteit.
•De gereedschappen zijn eenvoudig in de les te integreren.
Met de gereedschappen van het schoolbordportaal kunt u op eenvoudige wijze een meerwaarde met het digitale schoolbord creëren."
(bron)

Gynzy.com
Deze site kwam ik laatst via Delicious tegen. Ook hier moet je je registreren. Het is de bedoeling dat dit echt bordonafhankelijke online software wordt, als ik de gegevens op de site goed begrijp. Over prijzen heb ik zo snel niets kunnen vinden. Ik vind het deel van de site met de daadwerkelijke tools op het eerste gezicht wel een overzichtelijk geheel. Hoe het gebruik van de tools is, weet ik niet.

Digibord tools van Rekenweb
Hier vind je een klein aantal tools die je kunt inzetten voor je rekenonderwijs. Onder andere een pratende klok en een kalender.

Ik ben zeer benieuwd of lezers van dit blog nog andere sites kennen waar tools voor het digibord te vinden zijn. Laat maar weten in de reacties.


(plaatje van shenouda.nl)

Meer lezen
Deelbaar digibord
8 manieren om je 'digibordbekwaamheid' te vergroten
Stemkastjes en het digitale bord

Of abonneer je via RSS of email
>>> Wat is rss?

zondag 21 maart 2010

Over Lowan

Nieuwkomers in Nederland hebben onderwijs nodig. De school waar ik werk, geeft onderwijs aan nieuwkomers. Daar hebben we een speciale opvangklas voor: de neveninstroomklas. Kinderen uit groep 3 t/m 8 hebben daar 's ochtends les van een collega die speciaal voor dit doel is opgeleid. Ze leren er vooral Nederlands. De meeste kinderen halen na één of anderhalf jaar hun diploma Nederlands en daarna stromen zij door naar de reguliere klassen.

Er zijn ook scholen waarvan de leerlingpopulatie volledig bestaat uit nieuwkomers. Dat zijn scholen die asielzoekerskinderen opvangen. Ik ben vorig jaar samen met de IB-er van onze school naar een bijeenkomst geweest van stiching Lowan. Op hun website valt te lezen:
"Over LOWAN
LOWAN (voorheen LOWAC) is in 1992 opgericht als organisatie die de belangen behartigt van scholen die onderwijs geven aan asielzoekerskinderen.
In 2006 heeft LOWAC de doelgroep verbreed tot alle nieuwkomers en haar naam gewijzigd in LOWAN"


Behalve scholen die verbonden zijn aan asielzoekercentra of opvangscholen voor anderstalige kinderen, zijn er vast ook 'gewone' basisscholen die af en toe NT2 moeten geven omdat er toevallig een anderstalig kind op school komt.

Op de website van Lowan valt veel informatie te vinden. Hier wil ik twee dingen noemen:
1. Ze hebben een speciale pagina op de website waar sites voor gebruik in onderwijs aan anderstaligen verzameld zijn.
2. Ze organiseren studiedagen.


(plaatje van lowan.nl)

Meer lezen
Rekentoets voor anderstaligen
Letop.be
Remedial Touch II

Of abonneer je via RSS of email
>>> Wat is rss?

zondag 14 maart 2010

Herhaling: de kracht van goed onderwijs

Drie keer vijf minuten iets studeren, heeft meer effect op het geheugen dan 1 keer een kwartier. Dat is goed om te weten als je tafels moet leren. Of woordjes. Of topografie. Dat heet gespreide herhaling, of gespreid leren.
Hoe je daar via de computer gebruik van kunt maken volgt verderop.

Geheugenkaarten
Er is een werkvorm met geheugenkaarten die gebruik maakt van het gegeven van gespreid leren. Een manier om daarmee te werken, zal ik hieronder beschrijven.
Je maakt een set kaarten, met op iedere kaart een leeritem, bijvoorbeeld een tafelsom. Op de voorkant staat dan de som, op de achterkant het antwoord.
De items op die kaarten leer je in de eerste leersessie uit je hoofd. Daarvan onthoud je er gewoonlijk een aantal en -uiteraard- je vergeet er een aantal.

Goed en fout
In de tweede sessie begin je met het hele stapeltje te overhoren. Ieder goed antwoord gaat op een aparte stapel. En iedere kaart met een fout antwoord gaat op een andere stapel. Vervolgens heb je de stapel met de kaarten die je goed had, niet meer nodig. Het stapeltje met de foute antwoorden ga je in de tweede sessie opnieuw uit je hoofd leren.
Aan het begin van de derde sessie overhoor je jezelf weer. En dan leer je weer alleen verder met de foute antwoorden.
Zo ga je door totdat alle kaarten op zijn. Gevolg: je hebt de stof uit je hoofd geleerd.


Vergeetcurve
Nou bestaat er ook zoiets als een vergeetcurve. De theorie daarover zegt eigenlijk hoe langer je wacht, hoe meer je vergeet. Zie het plaatje hiernaast (bron).
Uiteindelijk zul je altijd wel iets onthouden van de leerstof, dus de lijn eindigt in vrijwel alle gevallen horizontaal en niet op nul. Hoe hoog de lijn eindigt, is per persoon verschillend.


Als je de stof zou leren via gespreid leren, beïnvloed je de vergeetcurve. Dat is weergegeven in het schema hiernaast. (bron)
De rode lijn is de oorspronkelijke vergeetcurve. De groene lijnen illustreren wat je onthoudt na een tweede, derde of vierde leersessie.

Optimale spreiding
Men is er nog niet over uit wat de optimale spreiding zou zijn. Er wordt verondersteld dat je in eerste instantie kort op elkaar zou moeten leren, en daarna kan de tijd tussen de leersessies steeds langer worden. De optimale spreiding hangt waarschijnlijk af van factoren zoals (hoeveelheid) leerstof, duur van de leersessies, tijdstip van overhoren, en de persoon die wil leren.

Computerprogramma's
De werkvorm met geheugenkaartjes die ik hierboven beschreef, kan ook heel goed op de computer gerealiseerd worden. Het programma Anki biedt daarvoor bijvoorbeeld die mogelijkheid. Daarbij kun je zelf sets van kaarten maken. Het gemak van zo'n programma is dat het programma bijhoudt wat je goed doet en wat je nog fout doet. En het plant de leersessies in de tijd.
Op de Anki-site staan screencasts over de werking van het programma.
Twee andere progamma's voor het werken met geheugenkaarten zijn:
- Mnemosyne
- SuperMemo


(plaatje van star-people.nl)

Meer lezen
Typeles
3 webteams in je klas
Cognitieve overbelasting

Of abonneer je via RSS of email
>>> Wat is rss?

vrijdag 12 maart 2010

Winkwaves schoolplein


Al eerder berichtte ik over de zoektocht naar een intranetoplossing voor onze stichting. Ik zette toen Sharepoint en Teachportal even naast elkaar. Op die post heb ik veel reacties ontvangen (zowel online als telefonisch), waarvoor dank.
Inmiddels heb ik in gesprek met Marcel Kesselring (blog Back2School) gesproken over Winkwaves Schoolplein. Buiten het feit dat nog niet bekend is of we voor deze omgeving gaan kiezen, wil ik er in deze post wel even aandacht besteden.

Winkwaves schoolplein - Kronkels, mensen en groepen
Op Winkwaves schoolplein draait het om het verbinden van mensen. Iedereen met een profiel kan bijdragen leveren. Een handige link, een blogpost, een document. Iedereen kan posten. Dat worden kronkels genoemd.
Vervolgens kan ook iedereen een groep oprichten waarvoor hij dan weer andere mensen kan uitnodigen. De oprichter van een groep is de gastheer en blijft de aanjager van de groep. Groepen kunnen open (publiek) of besloten zijn. Dat bepaalt de gastheer.
Uit alle bijdragen en profielen worden trefwoorden gedestilleerd door het systeem. Op die manier komt er op een organische, groeiende manier een overzicht van wie kenners zijn van welke onderwerpen.

Naast het gebruik van kronkels kun je ook korte berichtjes sturen naar anderen. Dat heet dan roezemoezen.

In de instellingen van je profiel kun je aangeven op welke manier je op de hoogte gehouden wil worden van de activiteiten op Winkwaves schoolplein. Dat kan via email, maar ook rss behoort tot de mogelijkheden.

De originele naam van het concept is kenniscafe, maar dat achtten de makers geen geschikte naam voor scholen. Daarom is voor 'schoolplein' gekozen. Mooie keuze, lijkt mij.

Als je wil zien waar ik het nou allemaal over heb, kun je op de volgende plekken terecht.
Kenniscafe
Plein66.nl
Winkwaves schoolplein

Uiteraard kun je ook terecht op de site van Winkwaves voor meer informatie.

En op Marcels blog vind je een artikel hierover.

Qua prijs zit het tussen Sharepoint en Teachportal in. Ook in fucntionaliteit, beheer en gebruiksvriendelijkheid zijn er (grote) verschillen. Onze keuze moet nog gemaakt worden.

Meer lezen
2 oplossingen voor een intranet
7 manieren om je expertise in de etalage te zetten
Cloud computing voor de basisschool

Of abonneer je via RSS of email
>>> Wat is rss?