woensdag 27 maart 2013

Mag een school zijn lvs uitbesteden?

Interessante blogpost op het blog van Arnoud Engelfriet vorige week: 'Mag een school zijn informatiesysteem wel uitbesteden?' Kortgezegd is zijn antwoord 'ja'. Poeh, gelukkig maar...

Hij kreeg een vraag van een lezer over het gebruik van ParnasSys door de school van zijn kinderen. Dezelfde vraag gaat natuurlijk op voor systemen als Esis, Datacare en Magister. Tegenwoordig worden al deze systemen als webbased systemen geleverd. In jargon is dat SaaS (Software as a Service). Daarom komt zo'n vraag van een bezorgde ouder ook wel wat laat. Want de meeste scholen zullen deze overstap naar SaaS-diensten al lang gemaakt hebben.
Toch is de vraag relevant omdat scholen en aanbieders van dit soort systemen gewoon gebonden zijn aan de wet. De wet op bescherming van persoonsgegevens in dit geval. En ja, daar gelden bepaalde vrijstellingen op.

Binnen onze stichting is een speciaal team opgericht dat moet gaan toezien op het informatiebeveiligingsbeleid zoals we dat vanaf augustus willen voeren. Eén van de elementen van dit beleid is zorgen dat de afspraken met de leveranciers van webbased diensten op orde zijn. Die leg je vast in Service Level Agreements, zogenaamde SLA's. Normaal gesproken formuleren de leveranciers de SLA's en stemmen de klanten er al dan niet mee in. Tenminste die praktijk heb ik in het basisonderwijs vrij vaak gezien. Wij gaan met onze stichting het proberen om te draaien. Want in de praktijk blijkt het zo te zijn dat niet alle voorgeformuleerde SLA's voldoende waarborgen dat zowel de basisschool als de leverancier kunnen aantonen dat ze zich aan de regels van de wet houden.
In samenwerking met mensen van Ernst & Young zijn we dit probleem aan het oplossen. Waarschijnlijk niet alleen voor onze stichting, maar ook voor andere stichtingen die met dezelfde leveranciers werken.

Hoe is dat binnen jouw stichting geregeld?


(bron plaatje)

Meer lezen
Blogboek, heen-en-weer-schrift met voor- en nadelen
Panopticon, een documentaire over privacy
Methodelink, is gratis wel gratis?

dinsdag 26 maart 2013

Bezoek aan Klas voor de Toekomst (@klasvdtoekomst)

Op 12 maart jl. organiseerde ik een ambassadeursbijeenkomst voor de ICT-ers van onze stichting. Ditmaal stond er onder andere een bezoek aan de Klas voor de Toekomst op het programma. Ik had daarover vooraf contact gehad met Dieter, die de middag een inleiding gaf.

De Klas voor de Toekomst bevindt zich in Capelle a/d IJssel. Het is onderdeel van een normale basisschool: OBS West. Een klein stukje dat ik van hun website plukte:

"In het schooljaar 2009/2010 zijn we gestart met de klas voor de toekomst. Een groot lokaal, ingericht met de meest vernieuwende leermiddelen, technische toepassingen, meubilair en materialen. Er wordt gewerkt in hoeken en groepen, waarbij het accent ligt op ontdekkend en ervaringsgericht leren. De leerlingen komen er door te doen achter dat leren leuk is! De leerkrachten doen ervaringen op met nieuwe didactische werkvormen en methodische aanpak, die ook toegepast kunnen worden in een traditionele klas."

Dé man achter Klas voor de Toekomst is Johan Hof. Hij verzorgde een presentatie voordat we actief aan de slag gingen met allerlei activiteiten die in het lokaal te doen zijn. In zijn presentatie ging hij in op de nieuwe mogelijkheden die de inzet van nieuwe technologie voor het onderwijs biedt. Hij noemde onder andere:
  • De inzet van stemkastjes
  • Digitaal leer- en volgsysteem
  • Presentations of learning (leerlingen presenteren aan anderen wat zij geleerd hebben)
  • Serieus Games (simulaties)
  • Varia en PowerPoint (op een slimme manier zijn Varia opdrachten gegeven met PowerPoint)
  • Gebruik van een green screen (voor opdrachten met foto en filmmateriaal)
Daarbij is het belangrijk dat leraren getraind worden in het gebruik van verschillende werkvormen. Hij had daar een heel lijstje van. Daar heb ik even een (ja, ik weet het: onleesbaar) fotootje van genomen:
(Klassikaal leren, zelfstandig leren, 3 niveau groepen leren, coöperatief leren, MI leren, zelfontdekkend leren, coachend leren, zelfstudie, e-learning, blended learning, intervisie, the hole in the wall learning, presentation of learning, applied learning, adult world connection learning, robot teaching, robot teacher)


In het lokaal waren dus allerlei activiteiten te doen. Achtereenvolgens heb ik de volgende dingen gedaan:

1. Een stopmotion filmpje gemaakt van legoridders in de zandtafel. Dit is een geschikte werkvorm om een bepaald verhaal uit de geschiedenis te laten naspelen door leerlingen.

2. De meerwaarde van een iBook ten opzichte van een gewone uitgave van een boek bekeken. Onze conclusie was dat je vooral interactiviteit kan toevoegen. Toch wordt er ook in het iBook formaat nog erg vanuit een traditioneel boek gedacht. Denk aan bladspiegels en opmaak.

3. Een route geprogrammeerd met een Lego Mindstorms apparaat. (Sluit mooi aan bij deze post.)

4. Het verschil tussen een 'echt' spel en hetzelfde spel als app. Wat doet dat met hoe snel je het spel onder de knie hebt? De app is veel sneller speelbaar omdat je niet eerst door allerlei handleidingen en spelregels heen hoeft. Je moet je wel aan de regels houden, want de app staat niet toe dat je regels vergeet, of omzeilt. Digitaal aanbieden heeft dus zo zijn voordelen.

5. Tafels oefenen terwijl je op de Wii een tennis spelletje speelt. Je kunt niet alles leuk vinden. De gedachte was dat je verbinding legt tussen twee hersenhelften of zoiets. Dus je moest twee dingen tegelijk doen. Terwijl je tenniste, kreeg je tafelopgaven voorgeschoteld (auditief) en daarop moest je dan antwoorden. Ik ben denk ik gewoon niet zo goed in multitasking...

6. PowerPoint maken over een geschiedkundig onderwerp. Er stond een half afgemaakte PowerPoint klaar. Het was een soort stripverhaal waarvan de tekstwolkjes ontbraken. De bedoeling was dat je informatie op internet over het onderwerp opzocht en dat op een (leuke) manier in je powerpointpresentatie verwerkte. Op zich leuk, maar de tijd was te kort om daar echt mee aan de slag te gaan, vond ik.

Verder waren er nog wat activiteiten waar ik niet aan toegekomen ben. Ik heb anderen bijvoorbeeld nog iets zien doen met een Safaritocht op de computer. Zag er ook leuk uit. Maar de tijd was op.

De manier van werken in de Klas voor de Toekomst deed mij een beetje denken aan de Ontdekhoek. Er waren heel veel dingen te doen. Veel was gewoonweg uitdagend of leuk om mee aan de slag te gaan. Ik kan me voorstellen dat leerlingen dit erg leuk vinden. Wat mij opviel is dat niet zozeer de techniek leidend is in de ideeën voor toekomstig onderwijs, maar wel de manier van werken en de ruimte (plaats en gelegenheid) die de leerlingen krijgen om zelf aan de slag te gaan met wat zij willen leren.

Ik kan iedereen aanbevelen om een keer naar de Klas voor de Toekomst te gaan.
Ik zou het niet eens een slecht idee vinden als je er ook met een klas leerlingen naar toe kunt gaan als een soort van excursie trouwens.


Meer lezen
Les in programmeren op de agenda van onderwijsland
Workshop Flipping the Classroom @Innofun
Windows in de Klas door Skool

maandag 25 maart 2013

Windows in de Klas door Skool


Afgelopen dinsdag kreeg ik ineens een mailtje van een collega ict-coördinator. Op woensdagmiddag zou er bij hem op school een workshop Windows in de Klas verzorgd worden door Skool. Er waren nog wat plaatsen beschikbaar. Of ik ook zin had om te komen. Zo gezegd, zo gedaan.
 
Windows in de Klas wordt door Microsoft aangeboden in samenwerking met de leveranciers van onderwijsnetwerken, zoals Skool, Station to Station en ICT Heutink.
In de sessie die Skool verzorgde was er nog het een en ander aan het middagprogramma toegevoegd. Ze gingen wat vertellen over Skool Zorgeloos Draadloos. En er was een presentatie van de HP Elitepad.
 
Skool Zorgeloos Draadloos
Skool heeft duidelijk nagedacht over de strategie toen ze gingen nadenken om draadloos aan te bieden. Ze werken hiervoor samen met Meraki. Die leveren een systeem van access points die aangestuurd worden via een cloud controller. Skool verkoopt de access points en vervolgens leveren ze de dienst zodat je gebruik kunt maken van de cloud controller. Dit heeft een aantal voordelen.
De oplossing is bijvoorbeeld heel schaalbaar. Als je uitbreiding wenst van je netwerk, dan kost dat je alleen de aanschaf van een extra accesspoint. (Aangenomen dat je nog ergens een netwerkaansluiting vrij hebt om het apparaat aan te sluiten, uiteraard. Want anders ben je nog kosten kwijt om zo'n aansluiting te realiseren.)
Via de cloud controller worden allerlei statistieken over je netwerk bijgehouden. De access points worden ingetekend in een plattegrond van de school. En vervolgens kun je gegevens opvragen over het gebruik van het netwerk. Je moet dan denken aan: welke accesspoints worden het meest gebruikt? Welk verkeer gaat er over welk accespoint? En welke apparaten melden zich eigenlijk aan bij het netwerk? Het bijhouden van die statistieken kan er vervolgens toe leiden om slimmere plekken te kiezen voor de accesspoints, of om bijvoorbeeld bepaald verkeer wel of niet toe te staan.
En dat is dus meteen het derde voordeel. Je kunt restricties voor bepaald verkeer instellen, en ook verschillende draadloze netwerken voor verschillende doeleinden in de lucht brengen. Dit alles is ook volgens een bepaald schema in de tijd te programmeren. Zo kun je een netwerk dat voor de leerlingen bestemd is, alleen actief laten zijn onder schooltijd bijvoorbeeld. Of het gebruik van Youtube alleen toestaan in de pauzes. Ik zeg maar wat.
 
Windows in de Klas
Daarna volgde de workshop Windows in de Klas. Voor mij persoonlijk bood dat niet heel veel nieuws. Een tijd terug ben ik met de Samen-Deskundiger-groep, waar ik deel van uitmaak, in Brussel geweest bij het School Technology Innovation Centre (STIC). Veel zaken die ze daar verteld hadden, kwamen nu in kleinere vorm weer terug. Je moet dan denken aan: 
Annoteren in Powerpoint
Autocollage tool
One Note als digibord software
e.d.
De tools zijn apart allemaal de moeite waard. Er zijn voor de meeste zaken echter al andere alternatieven in gebruik. En de vraag is dan wat de meerwaarde is van het gebruik van Microsoft technologie.
De workshop heet trouwens Windows in de Klas. Maar de voorbeelden die van belang waren voor de didactiek van leraren hadden echter vooral te maken met het feit dat het Microsoft programma's waren, en gingen niet specifiek over Windows. De titel Microsoft in de Klas was misschien beter geweest.
Desalniettemin vond ik het een prettige workshop. Het plezierige was dat je uitgebreid de tijd kreeg om Windows 8 even echt uit te proberen op een apparaat dat daar voor gemaakt is. Die kans had ik nog niet eerder zo uitgebreid gehad. In die zin heb ik vrij veel geleerd.
 
HP ElitePad
Als laatste volgde een presentatie over de HP ElitePad. Ik was daar niet zo van onder de indruk, moet ik eerlijk bekennen. Het apparaat werd gepresenteerd met wat accessoires.
Dat was bijvoorbeeld een soort sleeve waardoor er meer aansluitingen beschikbaar zijn en extra batterij capaciteit, maar daarmee maak je het apparaat ook dikker. En ze hadden een soort voet waarop je het apparaat kunt klikken. Die voet zou je aan je digibord kunnen koppelen zodat je scherm direct beschikbaar is op je bord. Ik weet nog niet wat ik daarvan vind.
We mochten zelf werken op apparaten waar een toetsenbord aangeklikt kon worden. Welk type HP tablet dat was, is me onduidelijk gebleken. Ik dacht eigenlijk dat dat ook HP ElitePads waren, maar in de specificaties vind ik geen koppelbaar toetsenbord terug.
Dat doet er ook niet echt toe. Want het koppelingsmechaniek van dat apparaat met het toetsenbord kwam op mij niet echt handig en stevig over. Dat lijkt me op een basisschool wel een vereiste. Anders is het binnen no-time kapot.
Eerder heb ik van Acer een apparaat uit de Iconia Serie gezien. Die leek me in dat opzicht robuuster.
 
Al met al was het een zinvolle middag waarop weer veel informatie voorbij kwam.
Er is nog wel een opvallend puntje dat ik me later bedacht. De hele mogelijke invoering van tablets in het onderwijs gaat in de toekomstvisies gewoonlijk gepaard met een andere kijk op de manier van werken. Minder klassikaal onderwijs zou mogelijk zijn. En er kan papierloos gewerkt worden. Beide voordelen werden tijdens deze sessie niet benut. De workshop was klassikaal ingericht en we kregen allemaal netjes een papieren mapje met informatiebrochures en een soort werkboekje mee. Vooral dat laatste had ik graag digitaal gezien.
 
 
Meer lezen
 
 

donderdag 21 maart 2013

Schrijven blijft belangrijk vanwege 'embodied cognition'

Hoewel je steeds meer geluiden hoort dat we het leren schrijven maar compleet moeten inruilen voor leren typen, ben ik die mening niet toegedaan. Sommige dingen zijn nu eenmaal handiger of prettiger op papier.
Maar onderzoek lijkt ook steeds meer te laten zien dat in het leren van letters zelf ook een argument zit om kinderen te leren schrijven.
Ik citeer een klein stukje van het blogcollectief onderzoekonderwijs:

"De auteurs gaan in op verschillende vormen van ‘embodiment’: bij lezen en schrijven, bij geheugen voor gebeurtenissen, en bij conceptueel geheugen van objecten en getallen. Met name wat zij zeggen over lezen en schrijven is interessant voor het talenonderwijs. De auteurs tonen aan dat leren schrijven met de hand een beter geheugen voor de vorm van letters oplevert dan typen. Dat wordt verder ondersteund door gegevens uit ander artikel in hetzelfde tijdschrift (van James en Engelhardt). Nu weet ik dat schrijven met de hand als activiteit op scholen langzamerhand naar de achtergrond verdwijnt. Heel normaal, volgens sommige juffen (getuige dit journaalitem van 2 februari jl.), maar eigenlijk niet zo handig, dus. Met de hand leren schrijven levert meer letter- en tekstbegrip op dan typen. De andere onderwerpen in het artikel zijn ook interessant, maar meer zijdelings gerelateerd aan onderwijs. Het blijkt bijvoorbeeld zo te zijn dat het lezen van een woord dat met geluid geassocieerd is (‘telefoon’) tijdens het lezen ervan die sensorische hersengebieden activeert die met het daadwerkelijk horen van een telefoon te maken hebben. Voor het lezen over acties geldt hetzelfde: die brengen activatie in de motorische hersenschors teweeg. Tenslotte laat onderzoek naar ons conceptuele geheugen voor getallen zien hoe belangrijk het leren tellen met de vingers is voor een beter begrip van cijfers: hoe je als kind omgaat met het tellen op je vingers blijkt invloed te hebben op je gevoel voor getallen als volwassene! Het zijn fascinerende inkijkjes in een vakgebied dat nog een lange weg te gaan heeft, maar nu al tot toepassingen in het onderwijs kan leiden."

Verder schijnt het met de slordigheid van de handschriften ook wel mee te vallen. Mensen die daar regelmatig over klagen, worden tegengesproken in dit artikel, dat zich baseert op een onderzoek dat cito gedaan heeft.


(bron plaatje)

Meer lezen
Schrijven met de hand helpt leren lezen
Over schrijftechnologie
Focus op schrijven

woensdag 20 maart 2013

Workshop Flipping the Classroom @Innofun

Afgelopen donderdag mocht ik naar Breda afreizen om een workshop Flipping the Classroom bij te wonen. Ik had namelijk op de NOT de stand van Innofun bezocht. En als je daar ter plekke een foto nam van de stand en die op Twitter plaatste, kon je een workshop winnen. En ik had geluk, want enige tijd later werd mij (uiteraard via Twitter) verteld dat ik bij de gelukkige winnaars hoorde.
Zo gezegd, zo gedaan. En afgelopen donderdag was het dan zover.

Oorspronkelijk zou Jelmer Evers de workshop verzorgen, maar die kon niet. Hij mocht namelijk aanwezig zijn bij de onderwijstop in Amsterdam. Tja, je moet prioriteiten stellen he... Als waardige vervanger van Jelmer kwam Frans Droog ons bijscholen. En dat vond ik ook helemaal niet erg. Het blog van Frans volg ik al een tijdje juist en vooral om dit onderwerp. En dit gaf mij de kans om hem in levende lijve te ontmoeten.

Vooraf werd ons een mail gestuurd dat we meteen al met Flipping the Classroom aan de slag gingen. We kregen namelijk drie filmpjes voorgeschoteld waarover we vragen mochten beantwoorden. De filmpjes vind je hier. Jelmer Evers maakte ze voor de site van Kennisnet over dit onderwerp. Je moet een klein beetje naar beneden scrollen om ze te zien. Maar uiteraard zijn ze ook via youtube te bekijken.
De vragen vulden we in in een Google Forms formulier. En met Flubaroo werd daar weer een terugkoppeling op gegeven. Die laatste dienst was nieuw voor mij. Toevallig heeft Willem Karssenberg daar afgelopen week een screencast over gemaakt. Het lijkt mij wel handig.

Ik wil hier niet uitgebreid ingaan op de inhoud van de workshop. Het enige dat ik daar over wil zeggen is dat ik het de moeite waard vond en het anderen kan aanbevelen. Het lijkt me helemaal leuk als je dit met je eigen schoolteam kan doen.

Een aantal tools die er gebruikt werden tijdens de workshop wil ik wel even noemen. Al is het maar omdat ik ze daarmee voor mezelf op een rijtje zet.
- Flubaroo, een tool waarmee je online werkbladen automatisch kan laten nakijken.
- Educreations, een tool (iPad) waarmee je simpele instructies kunt opnemen op een paint-achtige manier.
- Screencast-o-matic, online software waarmee je je scherm kunt opnemen.
- Padlet, online muur waarop je materiaal kunt delen.

In de volgende blogposts vind je meer informatie over Flipping the Classroom:
Frans Droog: Flip de klas werkt revisited/
Ict-en-onderwijs.blogspot.nl: Flipping Classroom een opstap naar...
Frans Droog: Masterclass Flipping the Classroom
Juf groeit: Geflipt

En een overzicht van screencast software vind je bij Stefan van der Weide:
Overzicht screencastsoftware


(bron plaatje)

Meer lezen
Digitaal lesmateriaal maken met ...
Les op de HU
Flipping the Classroom, wat is dat?

dinsdag 19 maart 2013

Informele vormen van lerarenprofessionalisering

Vorige week was er een E-merge bijeenkomst (een samenwerking tussen de TU Delft, de Universiteit Leiden, de Hogeschool Leiden en De Haagse Hogeschool). Wilfred Rubens was daarbij aanwezig en deed daar op zijn blog verslag van.
In die blogpost nam hij een video op van Dr. Klaas van Veen die ingaat op de vraag:

'Hoe laat je ervaren docenten in het hoger onderwijs leren?'.

Die vraag is niet alleen interessant voor het hoger onderwijs, maar bijvoorbeeld ook voor het basisonderwijs. Ik probeer binnen het team op de Oosterlee kansen te vinden om zinnige professionaliseringsactiviteiten op te zetten. Maar ook binnen de ambassadeursgroep van ict-coördinatoren is dit uiteraard een thema.
Deze video is (voor mij) in dit kader dus interessant.


Klaas van Veen: Docenten en Leren from E-Merge on Vimeo.

Hij zegt dat ervaren docenten vaak problemen hebben met de vorm van de scholing. (Niet met de inhoud dus.) Hij zegt dat formele activiteiten als cursussen, portfolio en verslagen niet werken bij ervaren mensen. Hij pleit voor informelere vormen van leren. Voorbeelden:
- feedback van collega's die een keer komen kijken
- maken van opnames van jezelf en daarna analyseren
- er met collega's over praten.

Ervaren collega's hebben volgens hem vooral behoefte aan beter worden in de vakdidactiek in plaats van het leren hanteren van allerlei tools. Om beter te worden in de vakdidactiek is het handig om (naast collega's) ook studenten om feedback te vragen. En daarna op basis van die feedback verder te lezen (of te leren) over zo'n onderwerp.

Hij vertelt verder nog iets over de risico's en valkuilen van deze benadering.


(bron plaatje)

Meer lezen
Leraren Leertechnologie Leren
Les op de HU
E-learning via eigen scholenstichting?