Op bezoek bij #iPadschool

Gistermiddag ben ik samen met mijn directeur op bezoek geweest bij Wytze Niezen. Op zijn blog schrijft hij over het gebruik van iPads in zijn klas en op zijn school. Ik werd daar nieuwsgierig van en heb hem gevraagd of ik eens mocht komen kijken. Gistermiddag was het zover.

Allereerst moet ik Wytze complimenten geven. Hij is een goede leraar en voor de jongens in zijn groep 8 een fijne meester. Hij heeft mij positief verrast met de les die hij gaf en de manier waarop hij ict als vanzelf geïntegreerd had in zijn klassenmanagement.

Wat hebben we gezien?
We mochten om te beginnen eerst kijken bij groep 5 die voor de vierde keer met de iPads aan de slag gingen. De collega van Wytze gebruikte Wallwisher in combinatie met de iPads in tweetallen. Op de Wall moesten de leerlingen posten welke boeken ze hadden gelezen die bij het thema van de kinderboekenweek pasten. De betrokkenheid van de leerlingen was groot. De waarde van het gebruik van de iPads was hierbij dat je vrij snel van alle leerlingen 'iets' op het bord had staan. Later in de les hebben de leerlingen weer andere zaken gedeeld via die Wall.
De juf gaf in het nagesprek aan dat het gebruik van de iPads haar goed beviel en dat ze er zeker enthousiast door geworden is.

Daarna zijn we verhuisd naar groep 8, de klas van meester Wytze. Hij deed een spellingles. In Edmodo (een online samenwerkingsomgeving) had hij een stappenplannetje gezet. Alle leerlingen hadden al een account voor Edmodo. Het stappenplannetje beschreef de opdrachten die de leerlingen moesten gaan doen. Achtereenvolgens moesten ze een instructiefilmpje kijken op youtube, een werkblad uit dropbox halen en in een speciale pdf-app (TypeOnPDF) openen. Het werkblad invullen en daarna volgde nog een dicteetje m.b.v. Google docs. Door gebruik te maken van Google docs, werden de resultaten direct na het dictee zichtbaar gemaakt in een klassenoverzicht. De meester geen nakijkwerk en de leerlingen directe feedback. Hoe bedoel je meerwaarde...

Maar het wordt nog beter. Want niet alle leerlingen gingen zelfstandig met de iPad (en koptelefoon) aan de slag. Een klein groepje kinderen kreeg gewoon (verlengde) instructie door de meester zelf. Hij had zijn handen daar compleet voor vrij. Er heerste serene rust in de klas omdat de leerlingen die met de iPads aan de slag waren volledig geconcentreerd waren. Knap staaltje klassenmanagement.

Al met al heb ik deze middag ontzettend veel geleerd. Ik hoop dat het op onze school ook zover mag komen. Of het iPads worden, weet ik niet. Maar vier factoren zijn in mijn ogen belangrijk bij deze manier van werken:
- ultra draagbaarhied van de apparaten,
- voldoende aantal devices beschikbaar in de klas,
- apparaat gaat gelijk aan en uit,
- en de inzet van web 2.0 functionaliteit maakt (of breekt) je les.

Educatieve apps zijn echt niet zo belangrijk. Dat heb ik geleerd.


Meer lezen
Bloggen met leerlingen
Maak instructies met Screenchomp (iPad)
iPads gebruiken in het onderwijs?

Zie ook mijn andere profielen Of abonneer via Email Rss

Weerstand tegen veranderen

Vroeger had ik deze uitspraak in een boekje staan:

"De beste manier om met veranderingen om te gaan, is ze zelf te bewerkstelligen."

Ik heb geen flauw idee wat de bron is. Ooit heb ik het ergens uit overgeschreven. Maar nu doet dat er ook niet toe. Ik moest er aan denken toen ik de blogpost 'Waarom mensen zich verzetten tegen veranderingen' van Wilfred Rubens las.

Hij citeert daar ook weer een ander. En zijn lijstje begint met:
"Veranderingen druisen in tegen de autonomie van mensen." Dat gaat dan natuurlijk over opgelegde veranderingen. Want als je je eigen veranderingen mag kiezen, heeft niemand moeite met veranderingen. Sterker nog: naast je dood is verandering het enige dat zeker is in je leven. Het zou - in dat licht - raar zijn om je tegen veranderingen te verzetten. Maar dat terzijde. We hebben het nu over verandermanagement.

Als ik het lijstje uit Wilfred Rubens' blogpost even langsga, doe je er als professioneel veranderaar (wat iedere ICT-coördinator toch eigenlijk ook een beetje is) goed aan om aandacht te besteden aan de volgende zaken bij je collega's.

1. Geef autonomie en keuzemogelijkheid.
2. Neem angst en onzekerheid weg.
3. Wees voorspelbaar.
4. Verander niet alles tegelijk.
5. Waardeer goede gewoontes en respecteer ieders manier van werken.
6. Erken dat veranderen in eerste instantie meer werk is.

Verder denk ik dat je alleen zou moeten veranderen als het ook een verbetering inhoudt. Op die manier kun je de verandering ook beter 'verkopen'. Collega's weten dan waarom de verandering noodzakelijk, nuttig of leuk is.



Meer lezen
'Ict-bekwaamheid voor leraren' (Kennisnet) beschikbaar
ICT leskisten
Belemmeringen gebruik ICT in het onderwijs

Zie ook mijn andere profielen Of abonneer via Email Rss

'Ict-bekwaamheid voor leraren' (Kennisnet) beschikbaar

Afgelopen zaterdag presenteerde Kennisnet een nieuwe publicatie met de titel 'Ict-bekwaamheid van leraren'. In 2011 formuleerden ze het al als speerpunt. Nu ligt er dus een boekje dat beschrijft hoe Kennisnet de ict-bekwaamheid van leraren ziet. Ze gaan uit van 3 kerntaken van leraren:
A. Pedagogisch-didactisch handelen
B. Werken in de schoolcontext
C. Professionele ontwikkeling

Voor elk van deze drie kerntaken wordt vervolgens beschreven wat de waarde van een goede ict-bekwaamheid kan zijn. Kennisnet zegt niet dat leraren ict-bekwaam móeten zijn. Maar Kennisnet geeft hiermee wel aan dat als je gaat praten over ict-bekwaamheid van leraren je beter een kader kunt hanteren. En dit kader zou dan werkbaar moeten zijn.

Wat staat er in het kader?
Er is uitdrukkelijk niet gekozen voor een beschrijving van heel concrete vaardigheden als 'kan een tekst in Word maken'. Collega's die gehoopt hadden op een soort checklist van vaardigheden waarlangs je je team kan leggen om te kijken of ze ict-bekwaam zijn, hebben aan deze publicatie niet de juiste tool. Ik denk persoonlijk dat het slim is van Kennisnet om niet met zo'n lijstje te komen. ICT moet een middel blijven en geen doel op zich worden. Daar hebben we ons al te vaak op verkeken, en die misleiding ligt altijd op de loer.
Ze hebben het dus vrij algemeen gehouden. Per school of per stichting zou je dit zelf dan wellicht concreter kunnen maken.

Voor het pedagogisch-didactisch handelen zegt Kennisnet het volgende:
Leraren kunnen:
- rekening houden met de impact die de digitale wereld heeft op het opgroeiende kind.
- de verbinding leggen tussen leerdoel, werkvorm en de inzet van ict-hulpmiddelen.
- uitleggen welke meerwaarde ict heeft in het aanbieden van hun onderwijs.

Voor het werken in de schoolcontext wordt het volgende gezegd:
Leraren kunnen:
- administratieve zaken digitaal vastleggen, beheren en delen
- voortgang van leerlingen digitaal zichtbaar maken en volgen
- digitaal communiceren

Voor de professionele ontwikkeling:
Leraren kunnen:
- voor hun vakgebied relevante digitale bronnen vinden en raadplegen
- de laatste ontwikkelingen in hun vakgebied volgen en kennis en ervaringen uitwisselen via digitale platforms

Digitale basisvaardigheden
Met deze 3 kerntaken en de beschrijvingen met betrekking tot het gebruik van ict-hulpmiddelen in het achterhoofd, ontkom je er niet aan om digitale basisvaardigheden te 'eisen' van de leraren. Anders wordt het lastig om überhaupt iets met bovenstaande opsommingen te kunnen. Wat leraren minimaal aan digitale basisvaardigheden zouden moeten beheersen is het volgende:

- apparaten, software en toepassingen kunnen gebruiken:
a. in de onderwijscontext: beamer, digitaal schoolbord, digitale video/audio apparatuur;
b. bestanden kunnen beheren;
c. kunnen werken met de standaard kantoortoepassingen, zoals een tekstverwerker en presentatiesoftware;
d. kunnen werken met de onderwijs specifieke toepassingen, die op hun school van toepassing zijn, zoals een digitale leeromgeving en leerlingvolgsysteem;
e. foto's, video's en audio digitaal kunnen maken.

- kunnen omgaan met digitale communicatiemiddelen

- kunnen participeren in sociale netwerken

- hun weg kunnen vinden op internet: gebruiken van een internetbrowser en toepassen van een zoekmachine op internet (vinden, beoordelen en verwerken van informatie)

De rest van de publicatie staat vol met voorbeelden en uitwerkingen van bovenstaande beschrijving. Zeker de moeite van het lezen waard. Naast dit boekje hebben ze ook een discussiestarter gemaakt aan de hand waarvan je met je schoolteam kan bepalen waar je (team) staat. In die discussiestarter vind je ondermeer een lijstje met stellingen. Op die uitspraken laat je je teamleden reageren met +, +/- of -, en zo inventariseer je helder en snel wat er in jouw team belangrijk gevonden wordt met betrekking tot ict-bekwaamheid. Van daaruit zou je dan je verdere beleid kunnen formuleren.

Al met al een helder boekje; zeker ook met die discussiestarter erbij. Ik ga het in ieder geval bij ons intern even onder de aandacht brengen bij de sector Personeel en Organisatie. En ook tijdens de bijeenkomsten van de ICT-coördinatoren van onze stichting (de ambassadeursdagen) zal dit op de agenda komen.


Meer lezen
TPACK.nl
Informatievaardigheden voor leraren
7x online leren voor meesters en juffen

Zie ook mijn andere profielen Of abonneer via Email Rss

Bloggen met leerlingen

In tip 102 geeft Erno Mijland de suggestie om een blogomgeving voor je leerlingen in te richten waarin ze elkaar kunnen voorzien van feedback op geschreven teksten. Hij noemt het platform Kidblog.

Ik heb geprobeerd eens een overzichtje te maken welke platformen er zijn die speciaal gericht zijn op het bloggen met (of door) kinderen. En dat blijkt dus vrij moeilijk te vinden. (Het zal er best zijn, dus ik hou me aanbevolen.)
Wel kwam ik uit bij de wiki van André Manssen en de yurls die hij bijhoudt van weblogs die door scholen gebruikt worden.

Daaruit valt op te maken dat de meeste scholen kiezen voor blogspot.com. Verder zijn er ook scholen die gebruik maken van web-log.nl en wordpress.com. Scholen uit België zie je ook gebruik maken van skynetblogs.be. Het zijn allemaal gratis blogplatforms waar je binnen een vloek en een zucht een simpel blog hebt opgericht.
Deze platformen zijn echter niet speciaal gemaakt voor het gebruik door kinderen. Bij blogspot en wordpress mag een kind onder de 13 ook helemaal geen eigenaar zijn van een blog. Maar als de juf of meester het blog aanmaakt en de leerlingen alleen bijdragen posten, is dat volgens mij geen probleem. Wel zul je moeten beslissen of je het blog openbaar maakt, of dat je het besloten houdt. Maar dat heeft dan weer te maken met het doel van je blog.

Wat kun je met een blog in het onderwijs?
Hiervoor kan ik beter verwijzen naar de wiki die André Manssen heeft gemaakt. Sommige informatie op die wiki begint een beetje te verouderen, maar desalniettemin is het een goede bron om te starten als je je nog helemaal niet verdiept hebt in bloggen in het onderwijs.

Ikzelf zie vooral twee categorieën van toepassingen voor blogs in de onderwijspraktijk.

1. Verslaglegging
Dat kan zijn naar ouders, grootouders en andere belangstellenden toe. Wat doen we in de klas, en dat soort zaken. Maar ook het maken van een portfolio of het simpel posten van foto's over school- of klasactiviteiten.

2. Verwerking of toepassing van leerstof
Je geeft bijvoorbeeld een stelopdracht en laat leerlingen de producten publiceren op het blog. Ze kunnen daarna elkaars werk teruglezen en becommentariëren.
Of je geeft een opdracht dat ze iets moeten uitzoeken over een bepaald geschiedenisonderwerp en publiceren een tijdlijn of verslag daarvan op het blog.
Zo zijn er nog wel meer (verwerkings)opdrachten te verzinnen.


(bron plaatje)

Meer lezen
Waarom zou je nou bloggen?
7 principes voor rijke leeromgeving
Redenen om een blogteam op school te willen hebben

Zie ook mijn andere profielen Of abonneer via Email Rss

Begeleide toegang op de iPad

Een van de nieuwe toevoegingen aan iOS 6, is de functie van begeleide toegang. Apple introduceert het als een feature voor kinderen met bijvoorbeeld autisme. Maar daarna weten ze er leuk aan toe te voegen dat het voor het onderwijs ook handig kan zijn.



Hoe in te stellen?

Je gaat naar instellingen > algmeen > toegankelijkheid

Kies voor begeleide toegang

En daar zet je begeleide toegang aan. Je stelt een code in en er staat ook beschreven hoe dat dan werkt.

Moeten we hier als onderwijsmensen nu blij mee zijn?
Die vraag vind ik lastig om te beantwoorden. De iPad is een sterk concept. Maar het is volgens mij ook vooral bedoeld als persoonlijk apparaat. De iPad is bij uitstek geschikt als apparaat dat van de leerling zelf is; net als een schrift. Wie dat schrift of dat apparaat betaalt is van ondergeschikt belang.

Als je in een klas een paar iPads tot je beschikking hebt, - en dat is de realiteit in het meest gunstige geval - dan kun je er niet onderuit om het apparaat met meerdere personen te delen. En dan kan het een uitkomst zijn om bepaalde zaken technisch op slot te zetten.
Maar als je het op deze manier in de klas wilt gaan inzetten, werkt dat alleen als dat (hooguit) bij sommige kinderen noodzakelijk is. Als je begeleide toegang bij ieder kind afzonderlijk zou moeten gaan instellen, kost het je - denk ik - wel teveel aandacht en tijd om alle kinderen aan het werk te krijgen.

De pc-werkplekken op basisscholen zijn niet voor niets zo ingericht dat leerlingen beperkte rechten hebben. We weten allemaal wat er gebeurt als je die rechten niet instelt. En in essentie is dat natuurlijk het geval als je een iPad gebruikt.

Aan de ene kant fijn dat je nu enigszins kunt bepalen wat er op de iPad wel of niet geopend kan worden. Aan de andere kant vind ik dat het niet ver genoeg gaat.

Wie heeft andere ervaringen?


Meer lezen
Twee alternatieven voor de iPad op school?
Tweede scherm in de klas
iPeuters

Zie ook mijn andere profielen Of abonneer via Email Rss

Gratis dyslexie lettertype via OpenWeb

Op techzine.nl wordt melding gemaakt van een nieuw gratis dyslexie lettertype. Nu is een dyslexie lettertype niet zo nieuw, want dat bestond al veel eerder. Daar schreef ik in mei 2009 ook al over.

Gratis
Wat er wel nieuw aan is, is de manier waarop het aangeboden wordt. Ten eerste is het gratis en is het ook de bedoeling dat het gratis blijft. Je kunt het font downloaden via de website dyslexicfonts.com. Eenmaal gedownload kun je het installeren op je computer waarna je er gebruik van kunt maken in je tekstverwerkingsprogramma.

OpenWeb (app voor iOS)
Verder is er voor iOS een simpele webbrowser geschreven met de naam OpenWeb. Als je internetpagina's in die browser opent, geeft hij alle tekst weer in het dyslexie lettertype. Dat heb ik natuurlijk even uitgeprobeerd. Bij mij op mijn iPad opende ik Kennisnet.nl met het volgende resultaat.

Beetje vreemd bij deze app (en niet zo handig) is dat hij de pagina opent in portret stand, terwijl de app ingesteld lijkt te staan op landschape modus. Als je namelijk het internetadres wilt intikken, verschijnt het toetsenbord langs de lange zijde (op zijn kant dus) in het scherm. Daardoor valt het toetsenbord over de adresbalk heen. En dat is echt niet handig, omdat je dan niet kunt zien wat je typt. Maar dat zal een foutje zijn dat er snel uitgehaald wordt, denk ik.

Extensies voor browser op de pc
Verder zijn er ook extensies te downloaden voor Chrome en Firefox. Die heb ik niet uitgeprobeerd.

Nut
Overigens valt nog op te merken dat zo'n lettertype geen wondermiddel is. Op mijn bericht in mei 2009 werd ik door iemand verwezen naar een onderzoek van de Universiteit Twente waarin het nut van zo'n lettertype was bekeken. De resultaten waren niet eenduidig.
Maar dat neemt niet weg dat het voor dyslectici prettig kan zijn om een toegankelijk(er) lettertype tot hun beschikking te hebben. Baat het niet dan schaadt het niet, kan het motto hierbij zijn. Het is in ieder geval fijn dat er nu eindelijk een echt gratis lettertype beschikbaar is. Nu is het aan het onderwijs om daar iets mee te gaan doen.


Update 17 november 2012:
Op verzoek van de maker van het (betaalde) font (Chistian Boer) dat ik in mei 2009 beschreef heb ik de links verwijderd naar de website waarop je dit gratis font kunt downloaden. Hij zegt dat ze copyright schenden. Ik weet niet of dat klopt, daar heb ik geen onderzoek naar gedaan. Op het eerste gezicht lijken de fonts op elkaar, maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat het gratis font er toch iets anders uitziet. Maar ik ga daar geen ruzie over zoeken. Als je het gratis wilt vinden, lukt dat toch wel, denk ik. Ook zonder mijn blog. Als je liever betaalt: studiostudio.nl
Met Christian heb ik afgesproken dat hij onder deze post een reactie plaatst om toe te lichten hoe het zit.


Meer lezen
Dyslexie lettertype (mei 2009)
Leestempo (dyslectische) kinderen kan omhoog?
7 principes voor een rijke leeromgeving

Zie ook mijn andere profielen Of abonneer via Email Rss